മുംബൈ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31 –
പുണെയിൽ മെച്ചപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ആവശ്യപ്പെട്ട് 15 ദിവസമായി നിരാഹാര സമരം നടത്തുന്ന ആദിവാസി വിദ്യാർഥികൾക്ക് അടിയന്തരമായി മതിയായ ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന് നിർദേശം നൽകി. സമരത്തിലുള്ള ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ആരോഗ്യനില മോശമായതായി അറിയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 29-നാണ് ആക്ടിങ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രവീന്ദ്ര ഘുഗെ, ജസ്റ്റിസ് ഗൗതം അൻഖഡ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വിഷയം അടിയന്തരമായി പരിഗണിച്ചത്. സർക്കാരിനായി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെ ഹാജരായി. വിദ്യാർഥികൾക്ക് ആവശ്യമായ ചികിത്സ നൽകാനും ആവശ്യമെങ്കിൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാനും ആവശ്യമായിടത്ത് ഭക്ഷണം നൽകാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ജീവൻ പോലും നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകരുതെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
15 ദിവസമായി നിരാഹാര സമരം; ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ആരോഗ്യനില മോശമായതോടെ ഹൈക്കോടതിയിൽ അടിയന്തര പരാമർശം
പുണെയിലെ ആദിവാസി വിദ്യാർഥികൾ മെച്ചപ്പെട്ട അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങളും ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് നിരാഹാര സമരം ആരംഭിച്ചത്. സമരം 15 ദിവസം പിന്നിട്ട സാഹചര്യത്തിലാണ് ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ആരോഗ്യനില വഷളായ വിവരം ഹൈക്കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. തുടർന്ന് വിഷയം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ അടിയന്തരമായി പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു. വിദ്യാർഥികളുടെ ആരോഗ്യവും സുരക്ഷയും അപകടത്തിലാകാതിരിക്കുകയാണ് അടിയന്തരമായി ഉറപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ആവശ്യമായ ചികിത്സ ഉടൻ നൽകണം; ആരോഗ്യനില ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കണം
സമരത്തിലുള്ള എല്ലാ വിദ്യാർഥികൾക്കും അനുയോജ്യമായ മെഡിക്കൽ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണമെന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ആരോഗ്യനില കണക്കിലെടുത്ത് ആവശ്യമുള്ള വിദ്യാർഥികളെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കണം. കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുന്നതുവരെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ആവശ്യമായ ചികിത്സാ സൗകര്യം തുടർച്ചയായി ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സർക്കാർ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
നിരാഹാര സമരം തുടരുന്നുവെങ്കിലും ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാനും സർക്കാർ നടപടി വേണം
ചികിത്സയ്ക്കൊപ്പം വിദ്യാർഥികളുടെ ഭക്ഷണകാര്യത്തിലും കോടതി പ്രത്യേക നിർദേശം നൽകി. നിരാഹാര സമരം തുടരുന്ന സാഹചര്യമായാലും ആരോഗ്യപരമായി ആവശ്യമായ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഭക്ഷണം ലഭ്യമാക്കണമെന്ന് അധികൃതരോട് നിർദേശിച്ചു. വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രതിഷേധാവകാശത്തെക്കുറിച്ച് ഈ ഘട്ടത്തിൽ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അവരുടെ ജീവനും ആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് കോടതി മുൻഗണന നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
ആശ്രമ സ്കൂളിലെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച വിദ്യാർഥിയുടെ മരണവും മൂന്ന് വിദ്യാർഥികളുടെ പാമ്പുകടിയേറ്റ മരണവും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ
ആദിവാസി വിദ്യാർഥികളെ നിരാഹാര സമരത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങളും ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു. ആദിവാസി ആശ്രമ സ്കൂളിൽ നൽകിയ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഭക്ഷ്യവിഷബാധയേറ്റ് ഒരു വിദ്യാർഥി മരിച്ചതായി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. മറ്റൊരു സംഭവത്തിൽ പാമ്പുകടിയേറ്റ് മൂന്ന് വിദ്യാർഥികൾ മരിച്ചതായും ബെഞ്ചിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ആദിവാസി വിദ്യാർഥികൾക്കുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങളും സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നങ്ങളാണ് പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്നിലെന്നും കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
വിദ്യാർഥികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി സർക്കാർ നടപടി തുടങ്ങിയെന്ന് അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ
സമരത്തിലുള്ള വിദ്യാർഥികളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചുവരികയാണെന്ന് അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സർക്കാർ വേഗത്തിൽ നടപടി ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന സമർപ്പണം ബെഞ്ച് രേഖപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ വിദ്യാർഥികളുടെ ആരോഗ്യവും സുരക്ഷയും ഒരുവിധത്തിലും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യപ്പെടരുതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി, ആവശ്യമായ മെഡിക്കൽ സൗകര്യങ്ങൾ തുടർന്നും ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് പ്രത്യേകം നിർദേശിച്ചു.
ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ജീവൻ പോലും നഷ്ടപ്പെടരുതെന്ന് ആക്ടിങ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്; ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിന് മുൻഗണന
“ഒരു വിദ്യാർഥിയുടെ ജീവൻ പോലും നഷ്ടപ്പെടരുത്” എന്ന നിലപാടാണ് ആക്ടിങ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രവീന്ദ്ര ഘുഗെ വ്യക്തമാക്കിയത്. സർക്കാരിന്റെ നടപടികളെ കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും അതുകൊണ്ട് മാത്രം വിഷയം അവസാനിപ്പിച്ചില്ല. സമരത്തിലുള്ള വിദ്യാർഥികളുടെ നിലവിലെ ആരോഗ്യനില നിരീക്ഷിക്കുകയും ആവശ്യമായ ചികിത്സ നൽകുകയും ഗുരുതരാവസ്ഥയിലുള്ളവരെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന നിർദേശം തുടരുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് ആദ്യ കേസായി വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശം
2026 ഓഗസ്റ്റ് 29-ലെ ഉത്തരവിലൂടെ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിക്ക് അന്തിമ തീർപ്പായിട്ടില്ല. വിഷയം തുടർപരിഗണനയ്ക്കായി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ ആദ്യ കേസായി പട്ടികപ്പെടുത്താനാണ് കോടതി നിർദേശിച്ചത്. അതുവരെ സമരത്തിലുള്ള വിദ്യാർഥികൾക്ക് ആവശ്യമായ മെഡിക്കൽ പരിചരണം, ആശുപത്രി ചികിത്സ, ആവശ്യമായിടത്ത് ഭക്ഷണം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കണമെന്ന നിർദേശം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ബാധകമാണ്.
ആദിവാസി വിദ്യാർഥികളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പരാതികൾക്കൊപ്പം ജീവനും ആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കേണ്ട സർക്കാർ ബാധ്യതയ്ക്ക് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഊന്നൽ
നിയമപരമായി ഈ ഘട്ടത്തിൽ കോടതി ആദിവാസി വിദ്യാർഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ സമരം തുടരുന്നതിനിടെ വിദ്യാർഥികളുടെ ജീവനും ആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ അടിയന്തര നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നതാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 29-ലെ ഉത്തരവിന്റെ കാതൽ. സാമൂഹികമായി ആദിവാസി വിദ്യാർഥികൾ ഉന്നയിച്ച അടിസ്ഥാന സൗകര്യ, വിദ്യാഭ്യാസ പ്രശ്നങ്ങളും മരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളും കോടതി ഗൗരവമായി രേഖപ്പെടുത്തി. ജുഡീഷ്യൽ തലത്തിൽ വിഷയത്തിന്റെ അന്തിമ പരിഗണന തുടരുമ്പോഴും വിദ്യാർഥികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകണമെന്ന ഇടക്കാല സംരക്ഷണമാണ് കോടതി ഉറപ്പാക്കിയത്.