26 ആഗസ്ത് 26

ജലത്താൽ ഹിമാലയ ശൃംഗങ്ങളിൽ സംഹാരം

ഹിമാലയത്തിന്റെ മഞ്ഞുമലകൾക്കിടയിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പാഞ്ഞെത്തിയ വെള്ളം ബുധനാഴ്ച നേപ്പാളിലെ റാസുവാ, നുവാകോട്ട്, ധാദിങ് അടക്കമുള്ള പ്രദേശങ്ങളെ മരണത്തിന്റെ താഴ്വരകളാക്കി. ഓഗസ്റ്റ് 26 രാത്രി ലഭ്യമായ ഏറ്റവും പുതിയ ഔദ്യോഗിക കണക്കിൽ 72 പേർ മരിച്ചതായി നേപ്പാൾ ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റി സ്ഥിരീകരിച്ചു. റാസുവയിൽ ഒരാളും, നുവാകോട്ടിൽ 11 പേരും, ധാദിങിൽ 18 പേരും, ചിത്വാനിൽ 28 പേരും, ഗോർഖയിൽ ഒമ്പത് പേരും, തനഹുവിൽ നാലുപേരും, നാവൽപരാസി ഈസ്റ്റിൽ ഒരാളുമാണ് മരിച്ചത്. അതേസമയം നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ ഇപ്പോഴും കണ്ടെത്താനുണ്ട്.

റാസുവയിലെ ഭോട്ടെ കോശി നദിയിലാണ് രാവിലെ ഒമ്പതോടെ ദുരന്തത്തിന്റെ തുടക്കം. മഞ്ഞും പാറകളും ചേർന്ന വലിയൊരു അവലാഞ്ച് ല്ഹെൻഡെ ഖോലയിൽ പതിച്ച് നദിയെ തടഞ്ഞതും, അതിനുശേഷം വെള്ളവും കല്ലും ചെളിയും ഒരുമിച്ച് താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തിയതുമാകാം പ്രളയത്തിന് കാരണമെന്നാണ് ഐസിമോഡിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ. അരമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗാൽചിയിലെ ത്രിശൂലി നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് ഒമ്പത് മീറ്റർ വരെ ഉയർന്നതായി ഐസിമോഡ് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സാധാരണ വെള്ളപ്പൊക്കമല്ല, മലയുടെ ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴ്വരയിലേക്ക് പാഞ്ഞിറങ്ങിയ വെള്ളത്തിന്റെയും പാറയുടെയും ചെളിയുടെയും മരണവേഗം ആയത്.

ടിമുറെ, സ്യാഫ്രുബെസി, ഭോട്ടെ കോശി തീരത്തെ ഗ്രാമങ്ങൾ, പിന്നീട് ത്രിശൂലി താഴ്വരകൾ. വെള്ളം വഴിയിലുണ്ടായിരുന്ന വീടുകളും പാലങ്ങളും റോഡുകളും വൈദ്യുതി പദ്ധതികളും വാഹനങ്ങളും മനുഷ്യരെയും ഒന്നുപോലെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. 384 യാത്രക്കാരെ കാണാതായതായി നേരത്തെ നേപ്പാൾ ടൂറിസം ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. അതിൽ വിദേശികളും തീർഥാടകരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വശം വെള്ളം വന്ന വേഗമാണ്. രക്ഷപ്പെടാൻ ആളുകൾക്ക് ലഭിച്ച സമയം ചിലയിടങ്ങളിൽ മിനിറ്റുകൾ മാത്രം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹിമാലയത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന മഞ്ഞ്, പാറ, നദി മാറ്റങ്ങളെ താഴ്വരകളിലെ മനുഷ്യരുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പുകളാക്കി മാറ്റുക എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വലിയ പാഠം. മലമുകളിൽ തുടങ്ങിയ ഒരു സംഭവം താഴ്വരയിലെത്തുമ്പോൾ അത് ഒരു നദിയല്ല, മരണത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുവരുന്ന ഒരു മതിലാണ്. ഐസിമോഡ് തന്നെ ഈ സംഭവത്തിന്റെ കൃത്യമായ ട്രിഗർ ഇപ്പോഴും സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്നും, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പങ്ക് ഈ പ്രത്യേക സംഭവത്തിൽ നിർണയിക്കാൻ നേരത്തെയാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

തടാകം പൊട്ടി തകരുന്ന ഹിമാലയൻ പ്രതിഭാസം

പർവതത്തിലെ ഹിമാനി പതുക്കെ ഉരുകിയും പിന്നോട്ടുപോകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ മുന്നിലോ അരികിലോ ഉരുകിയ വെള്ളം കെട്ടിക്കിടന്ന് ഒരു തടാകം രൂപപ്പെടാം. പലപ്പോഴും അതിനെ തടയുന്നത് ഉറച്ച കോൺക്രീറ്റ് അണക്കെട്ടല്ല. ഹിമാനി കൊണ്ടുവന്ന പാറ, മണ്ണ്, ചരൽ എന്നിവ ചേർന്ന മൊറൈൻ എന്ന അസ്ഥിരമായ തടസ്സമാണ്. തടാകം വലുതാകുമ്പോൾ വെള്ളത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദവും കൂടും. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ആ തടസ്സം തകരുകയോ മുകളിലൂടെ വെള്ളം കവിഞ്ഞൊഴുകുകയോ ചെയ്താൽ തടാകത്തിലെ വൻ ജലശേഖരം ഒരുമിച്ച് താഴേക്ക് പാഞ്ഞിറങ്ങും. അതാണ് ഗ്ലേഷ്യൽ ലേക്ക് ഔട്ട്ബർസ്റ്റ് ഫ്ലഡ്, അഥവാ ഗ്ലേഷ്യൽ തടാക വിസ്ഫോടന പ്രളയം.

ഒരു തടാകം പൊട്ടുന്നത് എങ്ങനെ പെട്ടെന്നുള്ള മഹാപ്രളയമാകുന്നു?

ഹിമാലയത്തിൽ മുകളിലെ തടാകവും താഴെയുള്ള ഗ്രാമവും തമ്മിലുള്ള ഉയരവ്യത്യാസം വളരെ വലുതാണ്. അതുകൊണ്ട് വെള്ളം താഴേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ വേഗവും ഊർജവും അതിവേഗം കൂടും. വഴിയിൽ മണ്ണും പാറയും മരങ്ങളും കെട്ടിടാവശിഷ്ടങ്ങളും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകും. അങ്ങനെ ആദ്യം വെള്ളപ്പാച്ചിലായിരുന്ന സംഭവം താഴേക്ക് എത്തുമ്പോൾ കല്ലും ചെളിയും നിറഞ്ഞ ഒരു ഭീമൻ മതിൽ പോലെയാകും. ഐസിമോഡിന്റെ വിശദീകരണമനുസരിച്ച് ഹിമാനി തടാകങ്ങൾ പൊട്ടുമ്പോൾ മനുഷ്യവാസത്തിനും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾക്കും വലിയ ഭീഷണിയുണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം ഇതാണ്.

ഹിമാലയം എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര അപകടകരം?

ഇവിടെ പ്രശ്നം മലകൾ ഉയർന്നതാണ് എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഹിമാനികൾ, കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചെരിവുകൾ, ഭൂകമ്പസാധ്യത, മണ്ണിടിച്ചിൽ, മൺസൂൺ മഴ, ഇടുങ്ങിയ നദീതാഴ്വരകൾ എന്നിവ ഒരേ ഭൂപ്രദേശത്താണ് കൂട്ടിയിണങ്ങുന്നത്. മുകളിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു തടസ്സം പോലും താഴെയുള്ള നദിയുടെ സ്വഭാവം പെട്ടെന്ന് മാറ്റാം. ഈ മേഖലയിൽ മൊറൈൻ തടാകങ്ങൾ സാധാരണമാണ്, അവയുടെ സ്ഥിരത സ്വാഭാവികമായും പരിമിതമാണ്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എവിടെയാണ് കയറി വരുന്നത്?

ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ണി. താപനില ഉയരുമ്പോൾ ഹിമാലയൻ ഹിമാനികൾ വേഗത്തിൽ ഉരുകുകയും പിന്നോട്ടുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി പുതിയ ഹിമാനി തടാകങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും നിലവിലുള്ളവ വലുതാകുകയും ചിലപ്പോൾ ഒന്നിച്ചുചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഐസിമോഡ് പറയുന്നത് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തുടരുന്നതിനനുസരിച്ച് ഗ്ലേഷ്യൽ തടാക വിസ്ഫോടനങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യത ഉയരുമെന്നാണ്. ഹിന്ദുകുഷ് ഹിമാലയ മേഖലയിലെ ഹിമാനികളുടെ മഞ്ഞ് നഷ്ടപ്പെടുന്ന വേഗം 2000ന് ശേഷം ഇരട്ടിയായതായും പുതിയ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ ഹിമാനിയിൽ നിന്നുള്ള ഐസ്-പാറ അവലാഞ്ച് നദിയെ തടഞ്ഞതാണ് ഈ സംഭവത്തിന്റെ തൽക്ഷണ കാരണം എന്നാണ്. അതേസമയം ചൂടേറുന്ന ഹിമാലയം ഹിമാനികളെ അസ്ഥിരമാക്കുകയും ഹിമാനി തടാകങ്ങളുടെ വലുപ്പവും എണ്ണവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ പശ്ചാത്തലം കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

അതിനാൽ നേപ്പാളിലെ ഇന്നത്തെ ദുരന്തത്തെ ഏറ്റവും കൃത്യമായി വിശേഷിപ്പിക്കേണ്ടത് ഇങ്ങനെയാണ്: തൽക്ഷണ കാരണം ഒരു ഹിമാനി-പാറ അവലാഞ്ചും നദീതടത്തിലെ തടസ്സവുമാകാം; അതേസമയം ചൂടേറുന്ന ഹിമാലയം ഇത്തരം അപകടങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തല സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഗ്ലേഷ്യൽ തടാകം തന്നെയാണോ ഈ സംഭവത്തിന്റെ തുടക്കം എന്നത് കൂടുതൽ ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണവും ഭൗമശാസ്ത്ര പരിശോധനയും വ്യക്തമാക്കേണ്ട കാര്യമാണ്.

പ്രധാന സ്രോതസുകൾ

NDTV: Current reporting on the Rasuwa flash flood, the possible glacial-lake connection and the 2025 precedent.
ICIMOD: Technical explanation of Glacial Lake Outburst Floods, moraine-dammed lakes and increasing GLOF risk in a warming Himalaya.
ICIMOD Media Advisory, August 26, 2026: Preliminary assessment identifying an ice-rock avalanche and sudden river surge in the Lhende Khola-Bhote Koshi system.
Reuters: Independent reporting on the suspected ice-rock avalanche, upstream blockage and ongoing risk of further flooding.
Associated Press: Reporting on the 2026 Nepal-Tibet border disaster and scientific context linking Himalayan warming with increasing glacier-related hazards.