കാളിദാസന്റെ കൃതികളിലെ സ്ത്രീ, സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പ്രതീകം മാത്രമല്ല; ഗജേന്ദ്ര സിങ് ശെഖാവത്ത്

ന്യൂഡൽഹി  /  2026 / ഓഗസ്റ്റ് 26

കാളിദാസന്റെ കൃതികളിലെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങൾ മാത്രമല്ലെന്നും ബോധത്തിന്റെയും അന്തസ്സിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പ്രതിരൂപങ്ങളാണെന്നും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക-ടൂറിസം മന്ത്രി ഗജേന്ദ്ര സിങ് ശെഖാവത്ത് പറഞ്ഞു. എഴുത്തുകാരൻ യുഗുൾ ജോഷിയുടെ ‘കഹോ കാളിദാസ!’ എന്ന നോവലിന്റെ പ്രകാശനവും ചർച്ചയും ചൊവ്വാഴ്ച ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ദ ആർട്സിൽ നടന്നു. കാളിദാസന്റെ ജീവിതവും കൃതികളും പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ പരിശോധിക്കുന്നതാണ് മഞ്ജുൾ പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകം. സാഹിത്യം, സംസ്കാരം, പൊതുജീവിതം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രമുഖരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ ഗജേന്ദ്ര സിങ് ശെഖാവത്ത് മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു.

കാളിദാസന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് പുതിയൊരു വായന

ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ദ ആർട്സിലെ കലാനിധി വിഭാഗമാണ് സംവേത് ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചത്. വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പേർ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. പ്രണയം, വിരഹം, ഉത്തരവാദിത്വം, പ്രകൃതി എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം കാളിദാസന്റെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെയും പുസ്തകം വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നു. കാളിദാസന്റെ സ്വന്തം രചനകളിൽ കാണുന്ന വികാരങ്ങളും സൂക്ഷ്മമായ സൂചനകളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും വിവിധ തലങ്ങൾ പുസ്തകത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ശാശ്വതമായ ഘടകമാണ് ഭാവനയെന്ന് ഗജേന്ദ്ര സിങ് ശെഖാവത്ത് പറഞ്ഞു. മനുഷ്യനെ യഥാർഥത്തിൽ മനുഷ്യനാക്കുന്നതും ഭാവനയാണ്. ഇത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശനച്ചടങ്ങ് മാത്രമല്ലെന്നും കാളിദാസന്റെ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത വ്യക്തിജീവിതത്തെയും സർഗജീവിതത്തെയും ചുറ്റിപ്പറ്റി കാലങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ശബ്ദം നൽകാനുള്ള അവസരം കൂടിയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാളിദാസനെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ ജീവചരിത്ര വിവരങ്ങൾ പരിമിതമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിലൂടെ ജീവിതവും ചിന്തകളും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇത്തരം സാഹിത്യ അന്വേഷണങ്ങളെന്നും മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കലയും സാഹിത്യവും ഭാവിതലമുറയ്ക്കുള്ള പൈതൃകം

സാഹിത്യം, കല, സംസ്കാരം എന്നീ മേഖലകളിലെ സൃഷ്ടികർത്താക്കൾ അവരുടെ സർഗാത്മകതയിലൂടെ സമൂഹത്തിന് പ്രചോദനം നൽകുന്നവരാണെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഭാവിതലമുറയ്ക്കായി സാംസ്കാരിക പൈതൃകം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും അവർ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ‘കഹോ കാളിദാസ!’ എന്ന പേര് തന്നെ കാളിദാസനോടുള്ള അടുപ്പമുള്ള വിളിയാണെന്നും വർത്തമാനകാലത്തുനിന്ന് കാളിദാസനുമായി ഒരു സംഭാഷണം തുടങ്ങുന്ന അനുഭവമാണ് ആ പേര് നൽകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചരിത്രം പറയാത്തത് സാഹിത്യം അന്വേഷിക്കുന്നു

എന്ത് സംഭവിച്ചു, എപ്പോൾ സംഭവിച്ചു, എവിടെ സംഭവിച്ചു എന്നാണ് ചരിത്രം ചോദിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആ സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ എന്താണ് ഉണ്ടായിരുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനാണ് സാഹിത്യം ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് ഗജേന്ദ്ര സിങ് ശെഖാവത്ത് പറഞ്ഞു. സംവേദനവും ഭാവനയും ആഖ്യാനവും ഉപയോഗിച്ച് ചരിത്രത്തിലെ ഇതുവരെ അന്വേഷിക്കപ്പെടാത്ത തലങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലാനുള്ള അവസരമാണ് സാഹിത്യം നൽകുന്നത്. ഈ സർഗാത്മക ശ്രമത്തിന് എഴുത്തുകാരൻ യുഗുൾ ജോഷിയെ മന്ത്രി അഭിനന്ദിച്ചു. പുസ്തകം വ്യാപകമായി വായിക്കപ്പെടുകയും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതിലൂടെ വായനക്കാർക്ക് കാളിദാസനെ പുതിയൊരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ മനസ്സിലാക്കാനാകുമെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.

‘കാളിദാസൻ രാജ്യത്തിനാകെ അവകാശപ്പെട്ട കവി’

പുസ്തകത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച യുഗുൾ ജോഷി പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനായ ഗ്യോതെയുടെ കാളിദാസനെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണവും പരാമർശിച്ചു. സ്വർഗവും മനുഷ്യലോകവും ഒരുമിച്ച് കാണണമെങ്കിൽ അത് കാളിദാസന്റെ ‘ശാകുന്തളം’ എന്ന കൃതിയിൽ മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ എന്നായിരുന്നു ആ നിരീക്ഷണമെന്ന് ജോഷി പറഞ്ഞു. മിഥിലയിലെ ജനങ്ങൾ കാളിദാസനെ തങ്ങളുടേതായി കരുതുന്നു. ഉജ്ജയിനിയിലെയും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെയും ജനങ്ങളും അതേ രീതിയിൽ കാളിദാസനെ സ്വന്തം കവിയായി കാണുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ളവർ കാളിദാസനെ തങ്ങളുടേതെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം രാജ്യത്തിനാകെ അവകാശപ്പെട്ട കവിയാണെന്ന് യുഗുൾ ജോഷി പറഞ്ഞു. സാഹിത്യം, കല, സംസ്കാരം, അക്കാദമിക രംഗം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പേർ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു.