21 ആഗസ്ത് 2026

സ്കൂളിലേക്കു പോയ പ്രണയ് തിരിച്ചുവന്നില്ല

രാവിലെ പതിവുപോലെ സ്കൂളിലേക്കു പോയതാണ് ആറുവയസ്സുകാരൻ പ്രണയ് തേജ. പരീക്ഷ അടുത്തെത്തിയതിനാൽ അന്ന് സ്കൂളിൽ പോകണമെന്ന് അവൻ തന്നെയാണ് നിർബന്ധം പിടിച്ചതെന്ന് അച്ഛൻ പിന്നീട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ വിശാഖപട്ടണത്തെ സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽനിന്ന് ഉച്ചയ്ക്കുമുമ്പ് പുറത്തുവന്നത് ആരെയും നടുക്കുന്ന വാർത്തയായിരുന്നു.

ഗൃഹപാഠം പൂർത്തിയാക്കാത്തതിന് അധ്യാപിക കുട്ടിയെ അടിച്ചതായും പിന്നാലെ അവൻ ക്ലാസ് മുറിയിൽ കുഴഞ്ഞുവീണതായുമാണ് കുടുംബത്തിന്റെ ആരോപണം. അധ്യാപിക കുട്ടിയെ അടിക്കുന്നതായി ക്ലാസിലെ സിസിടിവി ദൃശ്യങ്ങളിൽ കാണാമെന്ന് പൊലീസും അറിയിച്ചു. ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ചെങ്കിലും പ്രണയ് തേജയെ രക്ഷിക്കാനായില്ല. അടിയാണോ മരണത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള കാരണമെന്ന് പോസ്റ്റ്മോർട്ടവും അന്വേഷണവും വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ കുട്ടികളെ ശിക്ഷിക്കുന്ന നമ്മുടെ രീതിയെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കാൻ ആ ദൃശ്യങ്ങൾ മാത്രം മതിയായിരുന്നു.

മുളവടിയുമായി പ്രധാനാധ്യാപകൻ

ഏതാണ്ട് അതേ ദിവസങ്ങളിൽ ഛത്തീസ്ഗഢിലെ ബൽറാംപുരിൽ മറ്റൊരു കുട്ടി വേദനയോടെ വീട്ടിലെത്തി. അഞ്ചാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുന്ന പഹാഡി കോർവ ആദിവാസി ബാലനെ പ്രധാനാധ്യാപകൻ മുളവടികൊണ്ട് കാലിൽ ആവർത്തിച്ച് അടിച്ചെന്നായിരുന്നു കുടുംബത്തിന്റെ പരാതി.

കുട്ടിയെ ചികിത്സയ്ക്കെത്തിച്ചു. പൊലീസിനെ വിവരം അറിയിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് അന്വേഷണത്തിനും ഉത്തരവിട്ടു. വിശാഖപട്ടണത്തെപ്പോലെ ഇവിടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. എന്നാൽ ഒരു കുട്ടിയുടെ ശരീരത്തിൽ പതിഞ്ഞ ഓരോ അടിയും അവന്റെ മനസ്സിൽ എത്രകാലം നിലനിൽക്കുമെന്നതിന് അളവുകോലുകളില്ല.

ശരീരത്തിലല്ല, മനസ്സിലേറ്റ മുറിവ്

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഓച്ചിറയിൽനിന്നു വന്ന മൂന്നാമത്തെ വാർത്തയിൽ ചൂരലോ മുളവടിയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവിടെ മുറിവ് മനസ്സിലായിരുന്നു. കരുനാഗപ്പള്ളി ആലുംകടവ് സ്വദേശി അഹമ്മദ് നജാദ് സ്വകാര്യ നഴ്സിങ് കോളജിലെ രണ്ടാംവർഷ ബി.എസ്‌സി വിദ്യാർഥിയായിരുന്നു.

പരീക്ഷയിൽ മാർക്ക് കുറഞ്ഞതിന്റെ പേരിൽ അധ്യാപകർ മാനസികമായി പീഡിപ്പിച്ചെന്നും തുടർന്നുള്ള പരീക്ഷകൾ എഴുതാൻ അനുവദിച്ചില്ലെന്നുമാണ് കുടുംബത്തിന്റെ ആരോപണം. കടുത്ത സമ്മർദത്തിലായ നജാദിനെ പിന്നീട് വീട്ടിൽ മരിച്ചനിലയിൽ കണ്ടെത്തി. പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ ആരോപണം നേരിട്ട നാല് അധ്യാപകരെ കോളജ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു.

കുടുംബം ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യം സമഗ്രമായ അന്വേഷണത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ശരീരത്തിൽ മുറിവുണ്ടാക്കാത്ത വാക്കുകൾക്കും നടപടികൾക്കും ഒരു കുട്ടിയുടെയോ വിദ്യാർഥിയുടെയോ ജീവിതം തകർക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടെന്ന് സംഭവം വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

ഞങ്ങളും അടി കൊണ്ടല്ലേ വളർന്നത്?

ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾക്കുശേഷം സ്വാഭാവികമായി ഉയരുന്ന ചോദ്യം ഇതാണ്: കുട്ടികളെ തല്ലാതെ എങ്ങനെ വളർത്തും? “ഞങ്ങളും ചെറുപ്പത്തിൽ അടി കൊണ്ടാണ് വളർന്നത്; ഞങ്ങൾക്കൊന്നും സംഭവിച്ചില്ലല്ലോ” എന്ന വാദം ഇന്നും വീടുകളിലും സ്കൂളുകളിലും കേൾക്കാം.

എന്നാൽ ഒരാൾ ഒരു അനുഭവത്തെ അതിജീവിച്ചു എന്നതുകൊണ്ട് ആ അനുഭവം സുരക്ഷിതമോ ശരിയോ ആകുന്നില്ല. സീറ്റ് ബെൽറ്റില്ലാതെ യാത്രചെയ്ത എല്ലാവരും അപകടത്തിൽ മരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ സീറ്റ് ബെൽറ്റ് വേണ്ടെന്ന് പറയുന്നതുപോലെയാണത്.

ഭയന്നുള്ള നിശ്ശബ്ദത അനുസരണമല്ല

അടി കിട്ടുമ്പോൾ കുട്ടി പലപ്പോഴും ഉടൻ മിണ്ടാതാകും. പറഞ്ഞത് അനുസരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ താൽക്കാലിക അനുസരണമാണ് തല്ല് ഫലപ്രദമാണെന്ന തെറ്റായ ധാരണ മുതിർന്നവരിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ കുട്ടി അവിടെ പഠിക്കുന്നത് ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാനല്ല. “ഈ പ്രവൃത്തി എന്തുകൊണ്ട് തെറ്റാണ്?” എന്നല്ല അവന്റെ മനസ്സ് ചോദിക്കുന്നത്. “വീണ്ടും അടികിട്ടാതിരിക്കാൻ ഞാൻ എന്തുചെയ്യണം?” എന്നാണ്. അതിലൂടെ ഉത്തരവാദിത്വബോധമല്ല വളരുന്നത്. ഭയം, കാര്യങ്ങൾ ഒളിച്ചുവയ്ക്കൽ, കള്ളം പറയൽ, പ്രതികാരചിന്ത തുടങ്ങിയവയാണ് വളരാനുള്ള സാധ്യത.

ഇന്ത്യൻ കുട്ടികളിൽ നടത്തിയ പഠനം പറയുന്നത്

പുതുച്ചേരിയിലെ സർക്കാർ–സ്വകാര്യ സ്കൂളുകളിൽ പഠിച്ചിരുന്ന 519 കൗമാരക്കാരെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഇന്ത്യൻ മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞരായ സിബ്നാഥ് ദേബും അനീഷ് കുമാറും സഹഗവേഷകരും നടത്തിയ പഠനം ഈ അപകടം വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു.

പഠനത്തിൽ പങ്കെടുത്ത കുട്ടികളിൽ 62 ശതമാനം പേരും മുൻവർഷം സ്കൂളിൽ ശാരീരികശിക്ഷ നേരിട്ടതായി പറഞ്ഞു. ശിക്ഷ നേരിട്ട കുട്ടികളിൽ ഉത്കണ്ഠയും വിഷാദലക്ഷണങ്ങളും കൂടുതലായിരുന്നു. വീട്ടിൽ സംഘർഷം നേരിടുന്ന കുട്ടികളിൽ ഇതിന്റെ ആഘാതം കൂടുതൽ ശക്തമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ കൗമാരക്കാരുടെ അനുഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ പഠനം ശാരീരികശിക്ഷയും മാനസികപ്രശ്നങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യക്തമായ ബന്ധമാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യൻ ഗവേഷകരായ കുശാഗ്ര നിഝാര, സ്നിഗ്ധ ഭാട്ടിയ, ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ എന്നിവർ Indian Journal of Pediatricsൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനവും ശാരീരികശിക്ഷയുടെ മാനസികാരോഗ്യ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എടുത്തുകാട്ടുന്നു.

മറ്റ് ഇന്ത്യൻ പഠനങ്ങൾ ശാരീരികശിക്ഷ നേരിടുന്ന കുട്ടികളിൽ ആക്രമണസ്വഭാവം, സാമൂഹികമായി ഇടപഴകാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്, കുറഞ്ഞ ആത്മാഭിമാനം, പഠനത്തിലെ പിന്നാക്കാവസ്ഥ, കുറ്റബോധം, അപമാനബോധം എന്നിവ കൂടുതലാകാമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. മാതാപിതാക്കളോടും അധ്യാപകരോടുമുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നതും പ്രധാന പ്രത്യാഘാതമാണ്.

അടിയേൽക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിൽ സംഭവിക്കുന്നത്

ആവർത്തിച്ചുള്ള അടിയും ഭീഷണിയും അപമാനവും കുട്ടിയുടെ ശരീരത്തിലെ സമ്മർദപ്രതികരണ സംവിധാനത്തെ തുടർച്ചയായി ഉണർത്താം. ഒരു അപകടം മുന്നിലുണ്ടെന്നപോലെ ശരീരം സദാ ജാഗ്രതയിലാകും.

ഭയം തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്ന അമിഗ്ഡല, വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും തീരുമാനമെടുക്കാനും സഹായിക്കുന്ന പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടക്സ്, ഓർമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹിപ്പോകാമ്പസ് തുടങ്ങിയ മസ്തിഷ്കഭാഗങ്ങളുടെ വളർച്ചയെയും പ്രവർത്തനത്തെയും ദീർഘകാല സമ്മർദം ബാധിക്കാമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ന്യൂറോശാസ്ത്രപഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ശാരീരികശിക്ഷ നേരിട്ട കുട്ടികളുടെ മസ്തിഷ്കം ഭീഷണിസൂചനകളോട് കൂടുതൽ ശക്തമായി പ്രതികരിക്കുന്നതായും ചില പഠനങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ശാസ്ത്രം പറയാത്തത് കൂടി അറിയണം

ഇന്ത്യയിലെ കുട്ടികളെ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി എംആർഐ, ഇഇജി, കോർട്ടിസോൾ പരിശോധന എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തിയ നേരിട്ടുള്ള ന്യൂറോശാസ്ത്രപഠനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പരിമിതമാണ്. അതിനാൽ ഒരിക്കൽ അടിച്ചാൽ കുട്ടിക്ക് നിർബന്ധമായും സ്ഥിരമായ മസ്തിഷ്കക്ഷത ഉണ്ടാകും എന്നു പറയുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ശരിയല്ല.

എന്നാൽ ആവർത്തിച്ചുള്ള ശാരീരികശിക്ഷയും ഭീഷണിയും ആരോഗ്യകരമായ മസ്തിഷ്കവികാസത്തിന് അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുമെന്നും ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, വികാരനിയന്ത്രണത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത ഉയർത്തുമെന്നും പറയാൻ മതിയായ തെളിവുകളുണ്ട്.

എന്നിട്ടും ചൂരൽ താഴെവയ്ക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്?

“തല്ലിയാലേ കുട്ടി നന്നാവൂ” എന്ന ചിന്ത തലമുറകളായി കൈമാറപ്പെട്ടതാണ്. താൽക്കാലികമായി കുട്ടി ഭയന്ന് അനുസരിക്കുന്നതിനെ മുതിർന്നവർ ശിക്ഷയുടെ വിജയമായി കാണുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ മാനസിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉടൻ പുറത്തുവരണമെന്നില്ല.

വലിയ ക്ലാസുകൾ, അധ്യാപകരുടെ ജോലിസമ്മർദം, കുട്ടികളുടെ പെരുമാറ്റപ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള പരിശീലനക്കുറവ്, കൗൺസിലർമാരുടെ അഭാവം എന്നിവയും ശാരീരികശിക്ഷ തുടരാൻ കാരണമാകുന്നു. പരാതിപ്പെട്ടാൽ വീണ്ടും ശിക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന കുട്ടികളുടെ ഭയവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് മോശമാകാതിരിക്കാൻ പരാതികൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന പ്രവണതയും പ്രശ്നം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാക്കുന്നു.

ശിക്ഷയെ അനുകൂലിക്കുന്നതായി തോന്നുന്ന വിധികൾ

ഇത്രയും ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളുണ്ടായിട്ടും ചില കോടതി വിധികളിൽ “മിതമായ ശിക്ഷ”, “തിരുത്താനുള്ള നല്ല ഉദ്ദേശ്യം”, “രക്ഷിതാവിന്റെ പരോക്ഷസമ്മതം” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ കാണുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അതിന്റെ ഒരു കാരണം വിധികളുടെ കാലഘട്ടമാണ്.

M. Natesan, Ganesh Chandra Saha, K.A. Abdul Vaheed തുടങ്ങിയ കേസുകൾ കുട്ടിയെ അധ്യാപകന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഏൽപ്പിക്കുമ്പോൾ അച്ചടക്കം നടപ്പാക്കാനുള്ള പരിമിത അധികാരം അധ്യാപകനു ലഭിക്കുന്നുവെന്ന പഴയ നിയമസങ്കല്പത്തെ ആശ്രയിച്ചവയാണ്. ഇവയിൽ പലതും വിദ്യാഭ്യാസാവകാശ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിനു മുമ്പുള്ള വിധികളാണ്.

നിയമം മാറിയപ്പോൾ സ്ഥിതിയും മാറി

2010 മുതൽ സ്ഥിതി നിയമപരമായി മാറി. വിദ്യാഭ്യാസാവകാശ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 17 ഒരു കുട്ടിയെയും ശാരീരികശിക്ഷയ്ക്കോ മാനസികപീഡനത്തിനോ വിധേയനാക്കരുതെന്ന് വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ലംഘിക്കുന്നവർക്കെതിരെ സർവീസ് ചട്ടപ്രകാരമുള്ള അച്ചടക്കനടപടിയും വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.

Parents Forum for Meaningful Education കേസിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ശാരീരികശിക്ഷ കുട്ടിയുടെ അന്തസ്സിനും ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21 ഉറപ്പുനൽകുന്ന അവകാശത്തിനും വിരുദ്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. മുസഫർനഗറിൽ അധ്യാപിക മറ്റു വിദ്യാർഥികളെക്കൊണ്ട് ഒരു കുട്ടിയെ അടിപ്പിച്ച സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട Tushar Gandhi v. State of Uttar Pradesh കേസിൽ സുപ്രീംകോടതിയും ശാരീരികശിക്ഷയ്ക്കും മാനസികപീഡനത്തിനുമുള്ള നിയമപരമായ നിരോധനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കേരള ഹൈക്കോടതി വിധികൾ പറയുന്നത്

Jomi, Sibin S.V., Xxxxxx v. State of Kerala തുടങ്ങിയ കേരള ഹൈക്കോടതി കേസുകളിൽ ചില അധ്യാപകർക്ക് ആശ്വാസം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വിധികൾ കുട്ടികളെ അടിക്കുന്നത് നല്ലതാണെന്നോ അധ്യാപകർക്ക് അതിനുള്ള പൊതുവായ അവകാശമുണ്ടെന്നോ പ്രഖ്യാപിച്ചവയല്ല.

പ്രത്യേക സംഭവത്തിൽ Juvenile Justice Act പ്രകാരമുള്ള “ക്രൂരത” തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ, അധ്യാപകന് ദുരുദ്ദേശ്യമുണ്ടായിരുന്നോ, ഉപയോഗിച്ച ചൂരൽ IPC സെക്ഷൻ 324 പറയുന്ന അപകടകരമായ ആയുധമാണോ തുടങ്ങിയ പരിമിതമായ ക്രിമിനൽ നിയമചോദ്യങ്ങളാണ് കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

ഗുരുതരമായ ക്രിമിനൽ കുറ്റം നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തിയാലും അധ്യാപകന്റെ പ്രവൃത്തി വിദ്യാഭ്യാസാവകാശ നിയമപ്രകാരം അനുവദനീയമാകണമെന്നില്ല. വകുപ്പുതല അച്ചടക്കനടപടിയും സ്കൂൾനിയമപ്രകാരമുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവും വേറിട്ട് നിലനിൽക്കും.

എത്ര അടിയാണ് മിതമായത്?

വിധികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന “മിതമായ ശിക്ഷ” എന്ന ഭാഷ പൊതുസമൂഹത്തിൽ തെറ്റായ സന്ദേശം നൽകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. എത്ര അടിയാണ് മിതമായത്? ഏത് വടിയാണ് അപകടകരമല്ലാത്തത്? ഒരു കുട്ടിയുടെ കൈയിലെ നീലപ്പാട് മാറിയാൽ അവന്റെ മനസ്സിലെ ഭയം മാറുമോ?

ഓരോ കുട്ടിയുടെയും ശരീരവും മനസ്സും വ്യത്യസ്തമാണ്. മുതിർന്ന ഒരാൾക്ക് നിസ്സാരമെന്നു തോന്നുന്ന ഒരു അടിയോ വാക്കോ കുട്ടിയിൽ വലിയ ഭയവും അപമാനവും സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ ശാരീരികശിക്ഷയ്ക്ക് സുരക്ഷിതമായ അളവ് നിശ്ചയിക്കുക പ്രായോഗികമല്ല.

അച്ചടക്കവും ശിക്ഷയും ഒന്നല്ല

അച്ചടക്കം വേണ്ടെന്നല്ല ഇതിന്റെ അർഥം. കുട്ടികൾക്ക് അതിരുകളും നിയമങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്വവും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അച്ചടക്കവും ശിക്ഷയും ഒന്നല്ല.

തെറ്റ് എന്താണെന്ന് ശാന്തമായി വിശദീകരിക്കുക, ചെയ്ത പ്രവൃത്തിക്ക് യുക്തിസഹമായ പ്രത്യാഘാതം നിശ്ചയിക്കുക, നഷ്ടം പരിഹരിക്കാൻ അവസരം നൽകുക, നല്ല പെരുമാറ്റത്തെ അഭിനന്ദിക്കുക, ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുടെ കാരണം കണ്ടെത്തുക, ആവശ്യമെങ്കിൽ കൗൺസലറുടെ സഹായം തേടുക എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങൾ. കുട്ടിയെ ഭയപ്പെടുത്താതെ ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള മനുഷ്യനാക്കുകയാണ് അച്ചടക്കത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ചൂരൽ താഴെവയ്ക്കേണ്ട സമയം

കൈയിലെ ചൂരൽ താഴെവയ്ക്കുക എന്നത് കുട്ടിയെ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വിടുന്നതല്ല. ഭയത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന നിശ്ശബ്ദതയെ അനുസരണമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കാതിരിക്കുകയാണ്.

ഒരു കുട്ടി നമ്മെ കണ്ടാൽ പേടിക്കുന്നതല്ല വിജയം. തെറ്റ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നമ്മോട് തുറന്നു സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ്. ശരീരത്തിലെ മുറിവ് ഏതാനും ദിവസത്തിനകം മാഞ്ഞേക്കാം. എന്നാൽ അപമാനത്തിന്റെയും ഭയത്തിന്റെയും അവിശ്വാസത്തിന്റെയും മുറിവുകൾ ചിലപ്പോൾ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ കുട്ടിയോടൊപ്പം നടക്കും.

പ്രധാന സ്രോതസ്സുകൾ

• Sibnath Deb, Aneesh Kumar et al., School Corporal Punishment, Family Tension and Students’ Internalizing Problems: Evidence from India.
• Kushagra Nijhara, Snigdha Bhatia and B. Unnikrishnan, Corporal Punishment in Children and Its Implications on Mental Health, Indian Journal of Pediatrics.
• Rajiv Gandhi National Institute of Youth Development, Risk Factors Associated with Corporal Punishment of Children in India.
• World Health Organization, Corporal Punishment and Health.
• Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009, Section 17.