ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 20-

2026 ജൂലൈയിൽ ഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിലും രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും നടന്ന വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളിലുണ്ടായ അക്രമവും പൊലീസ്-അർധസൈനിക സേനയുടെ അമിത ബലപ്രയോഗമെന്ന ആരോപണവും അന്വേഷിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് അഞ്ചംഗ ഉന്നതതല അന്വേഷണ സമിതി രൂപീകരിച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. മുൻ സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് ആർ. സുഭാഷ് റെഡ്ഡിയാണ് സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ. ശൈലേന്ദ്ര മണി ത്രിപാഠി കേന്ദ്രസർക്കാരിനും മറ്റുള്ളവർക്കുമെതിരെ നൽകിയ റിട്ട് ഹർജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരുകൂട്ടം കേസുകളിലാണ് നടപടി. ഹർജിക്കാർക്കും പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും വേണ്ടി വിവിധ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി; പരിക്കേറ്റ പൊലീസുകാരുടെ ഹർജിയിൽ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ശ്രീധർ പൊതരാജു ഹാജരായിരുന്നു.

മുൻ ജഡ്ജിമാരും മുൻ സി.ബി.ഐ ഡയറക്ടറും മുൻ ഡി.ജി.പിയും അന്വേഷണ സമിതിയിൽ

ജസ്റ്റിസ് ആർ. സുഭാഷ് റെഡ്ഡിക്ക് പുറമെ പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി മുൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രവി ശങ്കർ ഝാ, ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി മുൻ ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് ശാലിന്ദർ കൗർ, മുൻ സി.ബി.ഐ ഡയറക്ടർ ഋഷി കുമാർ ശുക്ല, മേഘാലയ മുൻ പൊലീസ് മേധാവി ഡോ. എൽ. ആർ. ബിഷ്ണോയ് എന്നിവരാണ് സമിതിയിലെ അംഗങ്ങൾ. അംഗങ്ങളുടെ അനുഭവപരിചയവും വ്യത്യസ്ത മേഖലകളിലെ വൈദഗ്ധ്യവും പരിഗണിച്ചാണ് സമിതി രൂപീകരിച്ചതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഫോറൻസിക്, സാങ്കേതിക മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധരുടെ സഹായവും സമിതിക്ക് തേടാം.

പെല്ലറ്റ് തോക്കും ഇലക്ട്രിക് ബാറ്റണും ലാത്തിച്ചാർജും; പൊലീസ് ബലപ്രയോഗത്തിന്റെ പരിധി പരിശോധിക്കും

സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ച വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകൾ, ഇലക്ട്രിക് ബാറ്റണുകൾ, കണ്ണീർവാതകം, വിവേചനരഹിതമായ ലാത്തിച്ചാർജ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചെന്ന ആരോപണങ്ങൾ സമിതി പരിശോധിക്കും. പൊലീസ്, അർധസൈനിക സേന, മറ്റ് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തിയ ബലപ്രയോഗം നിയമപരവും ആവശ്യത്തിന് ആനുപാതികവുമായിരുന്നോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. ഗുരുതര പരിക്കുകൾക്ക് കാരണമായ സംഭവങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തവും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കമാൻഡ് ശൃംഖലയും നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളോ ചട്ടങ്ങളോ ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നും അന്വേഷിക്കാനാണ് നിർദേശം.

വനിതാ പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരായ അതിക്രമവും ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണവും ആദ്യം പരിശോധിക്കണം

വനിതാ പ്രതിഷേധക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അക്രമം നടത്തിയെന്നും അവരെ ഉപദ്രവിക്കുകയും ലൈംഗികമായി അതിക്രമിക്കുകയും ചെയ്തെന്നുമുള്ള ആരോപണങ്ങൾക്ക് അന്വേഷണത്തിൽ മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. പ്രതിഷേധക്കാരെ നിരീക്ഷിച്ചതും ലക്ഷ്യമിട്ടതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളും പരിശോധനയുടെ ഭാഗമാകും. ഇത്തരം നിരീക്ഷണ നടപടികൾ സ്വകാര്യതയ്ക്കും സമാധാനപരമായി ഒത്തുചേരുന്നതിനുമുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്ന വിഷയവും സമിതിക്ക് മുന്നിലുണ്ട്.

പൊലീസുകാർക്ക് നേരെയുണ്ടായ അക്രമവും പൊതുമുതൽ നശിപ്പിച്ചതും അന്വേഷണ പരിധിയിൽ

അന്വേഷണം പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പരാതികളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്താൻ കോടതി തയ്യാറായില്ല. പ്രതിഷേധക്കാർ പൊലീസ്-സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ആക്രമിച്ചെന്ന ആരോപണം, പൊലീസുകാർക്കുണ്ടായ പരിക്കുകൾ, പൊതുമുതൽ നശിപ്പിച്ച സംഭവങ്ങൾ എന്നിവയും സമിതി പരിശോധിക്കും. ഹർജിക്കാരും എതിർകക്ഷികളും ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങൾ ഒരുപോലെ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് കോടതി നിലപാട്. ഇതിലൂടെ സംഭവങ്ങളുടെ ഇരുവശവും ഉൾപ്പെടുത്തിയുള്ള സ്വതന്ത്ര വസ്തുതാന്വേഷണമാണ് സുപ്രീംകോടതി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

സി.സി.ടി.വി മുതൽ ബോഡി ക്യാമറ വരെ; നിർണായക ദൃശ്യങ്ങളും രേഖകളും സംരക്ഷിക്കണം

പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സി.സി.ടി.വി ദൃശ്യങ്ങൾ, ഡ്രോൺ ദൃശ്യങ്ങൾ, പൊലീസുകാരുടെ ബോഡി ക്യാമറ റെക്കോർഡുകൾ, വയർലെസ് ആശയവിനിമയ രേഖകൾ, പൊലീസ് കൺട്രോൾ റൂം രേഖകൾ തുടങ്ങിയ തെളിവുകൾ സംരക്ഷിക്കാൻ കോടതി നേരത്തെ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. അന്വേഷണത്തിന് ആവശ്യമായ രേഖകളും തെളിവുകളും ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർ സമിതിക്ക് കൈമാറണം. അന്വേഷണവുമായി പൂർണമായി സഹകരിക്കാനും നിർദേശമുണ്ട്. സമിതി രൂപീകരിച്ചതിന്റെ പേരിൽ ചട്ടലംഘനം നടത്തിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ ഭരണപരമോ അച്ചടക്കപരമോ ആയ നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് തടസ്സമില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പരിക്കേറ്റ വിദ്യാർഥികൾക്കും പൊലീസുകാർക്കും ഇടക്കാല നഷ്ടപരിഹാരവും സമിതിയുടെ പരിശോധനയിൽ

പ്രതിഷേധത്തിനിടെ പരിക്കേറ്റ വിദ്യാർഥികൾക്കും പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ഇടക്കാല നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ടതുണ്ടോയെന്നും സമിതിക്ക് പരിശോധിക്കാം. പൊലീസ് നടപടിക്ക് ഇരയായെന്ന ആരോപണമുള്ളവർക്ക് ആവശ്യമായ ചികിത്സയും സഹായവും ലഭിച്ചോയെന്ന വിഷയവും അന്വേഷണത്തിന്റെ പരിധിയിലുണ്ട്. അതേസമയം സമിതിയുടെ അന്വേഷണം ഒറ്റത്തവണത്തെ നടപടിയായി അവസാനിക്കില്ല; വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി പരിശോധന നടത്തി ഇടക്കാല കണ്ടെത്തലുകൾ കോടതിക്ക് നൽകാനാണ് നിർദേശം.

വനിതകൾക്കെതിരായ അതിക്രമവും അമിത ബലപ്രയോഗവും ആദ്യം; ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ട് വേഗത്തിൽ നൽകണം

പൊലീസിന്റെയും സുരക്ഷാസേനയുടെയും അമിത ബലപ്രയോഗം, വനിതാ പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരായ ലക്ഷ്യമിട്ട അക്രമം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളിൽ പരിശോധന പൂർത്തിയാക്കി ആദ്യ ഇടക്കാല റിപ്പോർട്ട് കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ സമർപ്പിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ ആരോപണങ്ങളുടെ വസ്തുത കണ്ടെത്താനുള്ള ചുമതല സ്വതന്ത്ര അഞ്ചംഗ സമിതിയിലേക്ക് മാറി. എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്ന അന്തിമ കണ്ടെത്തൽ സുപ്രീംകോടതി നടത്തിയിട്ടില്ല. കേസ് വീണ്ടും 2026 സെപ്റ്റംബർ 10ന് പരിഗണിക്കും.

രാജ്യത്തെ പ്രതിഷേധങ്ങളിലെ പൊലീസ് ബലപ്രയോഗ പരിശോധനയ്ക്ക് സമിതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ നിർണായകമാകും

സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിന്റെ നിലവിലെ നിയമഫലം വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് കോടതി മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള സ്വതന്ത്ര പരിശോധന ഉറപ്പാക്കിയതാണ്. സമിതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ ഉത്തരവാദിത്തം, നഷ്ടപരിഹാരം, പൊലീസ് നടപടികളിലെ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ തുടർനിർദേശങ്ങൾ ഉണ്ടാകൂ. സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമ ഉത്തരവിന് രാജ്യവ്യാപകമായ പ്രിസിഡന്റ് മൂല്യമുണ്ടാകാമെങ്കിലും ഇപ്പോഴത്തെ ഘട്ടത്തിൽ പുതിയ ദേശീയ പൊലീസ് മാനദണ്ഡം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ടും അതിന്മേലുള്ള തുടർകോടതി നടപടിയുമാണ് ഇനി നിർണായകം.