ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 20-

കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിന് വിലക്കോ നിയന്ത്രണമോ ഏർപ്പെടുത്തണമെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിക്കാൻ കോടതിക്കാവില്ലെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കേന്ദ്രസർക്കാർ തീരുമാനിക്കേണ്ട നയപരമായ വിഷയമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് വി. കാമേശ്വർ റാവു, ജസ്റ്റിസ് മൻമീത് പ്രീതം സിങ് അറോറ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് വ്യക്തമാക്കി. മൂന്ന് വയസ്സുള്ള കുട്ടിയുടെ അമ്മയായ കീർത്തി ദുവയും ശിശുരോഗ വിദഗ്ധൻ ഡോ. ശരദ് ഗുപ്തയും നൽകിയ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി പരിഗണിക്കാൻ കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. കേന്ദ്രസർക്കാരും വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളും ദേശീയ ബാലാവകാശ സംരക്ഷണ കമ്മിഷനും സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. കേന്ദ്രത്തിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകന്റെ പേര് ലഭ്യമായ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

പതിമൂന്നിൽ താഴെയുള്ളവർക്ക് വിലക്കും പതിനാറുവരെ നിയന്ത്രണവും ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹർജി

പതിമൂന്ന് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കണമെന്നും പതിമൂന്ന് മുതൽ പതിനാറ് വയസ്സുവരെയുള്ളവർ കാണുന്ന ഉള്ളടക്കത്തിന് പ്രത്യേക നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടായിരുന്നു ഹർജി. പതിനാറ് വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിന് വിലക്ക്, നിർബന്ധിത പ്രായപരിശോധന സംവിധാനം, രാത്രികാല ഉപയോഗനിയന്ത്രണം എന്നിവയും ഹർജിക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾ കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷാ നയങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണമെന്നും കേന്ദ്രം ഇതിനായി മാർഗനിർദേശങ്ങളോ നിയമമോ കൊണ്ടുവരണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

വിലക്കണോ നിയന്ത്രിക്കണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് സർക്കാർ; കോടതി നയം നിർദേശിക്കില്ല

കുട്ടികൾക്ക് സമൂഹമാധ്യമം വിലക്കണമോ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കണമോ എന്നത് നിരവധി വിഭാഗങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന നയപരമായ തീരുമാനമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. വിവിധ പങ്കാളികളുടെ അഭിപ്രായം കേട്ടശേഷമാണ് ഇത്തരമൊരു നയം രൂപീകരിക്കേണ്ടതെന്നും എന്ത് വിലക്കണമെന്ന് സർക്കാരിനോട് കോടതി നിർദേശിക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് നിലപാടെടുത്തു. കേന്ദ്രസർക്കാരും ഇതേ നിലപാടാണ് കോടതിയിൽ അറിയിച്ചത്. കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ നിയന്ത്രണത്തിന് വ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാകുമെന്നും ബന്ധപ്പെട്ടവരുമായി കൂടിയാലോചന ആവശ്യമാണെന്നും കേന്ദ്രം അറിയിച്ചു.

ഹർജിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ കേന്ദ്രത്തിന് പരിഗണിക്കാം; തീരുമാനത്തിന് സമയപരിധിയില്ല

ഹർജിയിലെ വിഷയങ്ങൾ ഒരു നിവേദനമായി പരിഗണിച്ച് ഉചിതമായ തീരുമാനമെടുക്കാമെന്ന് കേന്ദ്രം കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സർക്കാരിനെ പ്രത്യേക തീരുമാനമെടുക്കാൻ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി, വിഷയം കേന്ദ്രം പരിശോധിച്ച് ഉചിതമായ തീരുമാനമെടുക്കട്ടെയെന്ന നിലപാടോടെ ഹർജി അവസാനിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ കേന്ദ്രം എത്ര സമയത്തിനകം തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നതിന് കോടതി സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ ഈ ഉത്തരവിലൂടെ കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിന് പുതിയ വിലക്കോ പ്രായപരിശോധനാ സംവിധാനമോ രാത്രികാല നിയന്ത്രണമോ നിലവിൽ വന്നിട്ടില്ല.

നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ പോരെന്ന് ഹർജിക്കാർ; കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷയാണ് ആവശ്യമെന്ന് വാദം

വിവരസാങ്കേതിക നിയമം, 2021ലെ ഇടനിലക്കാരുടെ മാർഗനിർദേശങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ ധാർമികചട്ടങ്ങളും, ഡിജിറ്റൽ വ്യക്തിവിവര സംരക്ഷണ നിയമം, പോക്സോ നിയമം എന്നിവ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും കുട്ടികൾക്ക് ഹാനികരമായ ഉള്ളടക്കം എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നുവെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗം കുട്ടികളിൽ ഡിജിറ്റൽ ആസക്തി വർധിപ്പിക്കുകയും മാനസികവും വൈകാരികവും ശാരീരികവുമായ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നും അധികൃതരുടെ അപര്യാപ്തമായ നിയന്ത്രണം ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദത്തിലെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും ഹർജിയിൽ ആരോപിച്ചു.

ജൂലൈയിൽ ജഡ്ജി പിന്മാറിയ കേസ്; ഓഗസ്റ്റ് 20ന് മറ്റൊരു ബെഞ്ച് തീർപ്പാക്കി

ഹർജി ആദ്യം 2026 ജൂലൈ 29ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ദേവേന്ദ്ര കുമാർ ഉപാധ്യായ, ജസ്റ്റിസ് തേജസ് കാരിയ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചിന് മുന്നിലെത്തിയിരുന്നു. ജസ്റ്റിസ് തേജസ് കാരിയ കേസിന്റെ പരിഗണനയിൽനിന്ന് പിന്മാറിയതോടെ മറ്റൊരു ബെഞ്ചിലേക്ക് മാറ്റാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു. തുടർന്ന് ജസ്റ്റിസ് വി. കാമേശ്വർ റാവുവും ജസ്റ്റിസ് മൻമീത് പ്രീതം സിങ് അറോറയും അടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് ഹർജിയിലെ ആവശ്യങ്ങളിൽ നിർബന്ധിത കോടതി നിർദേശം നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചത്.

ഉടൻ സമൂഹമാധ്യമ വിലക്കില്ല; ഇനി തീരുമാനം കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിൽ

കേസിന്റെ അന്തിമഫലമായി പതിനാറ് വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സമൂഹമാധ്യമ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തണമെന്നോ നിർബന്ധിത പ്രായപരിശോധനയും രാത്രികാല നിയന്ത്രണവും നടപ്പാക്കണമെന്നോ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. ഹർജിയിലെ വിഷയം നയപരമായ തീരുമാനമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കോടതി ഇടപെടൽ ഒഴിവാക്കിയത്. കേന്ദ്രസർക്കാർ വിഷയം പരിശോധിച്ച് ഉചിതമായ തീരുമാനമെടുക്കുമെന്ന നിലപാട് രേഖപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും അതിന് സമയപരിധിയില്ല.

കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയിൽ മാറ്റം വരാൻ പുതിയ സർക്കാർ നയം വേണം

ഈ ഉത്തരവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയമഫലം ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിധിയിൽ, കുട്ടികളുടെ സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്ന നയം രൂപപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്രത്തെ കോടതി നിർബന്ധിച്ചിട്ടില്ല എന്നതാണ്. അതിനാൽ കുടുംബങ്ങൾക്കോ സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾക്കോ ഈ ഉത്തരവുമാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി പുതിയ നിയന്ത്രണബാധ്യത നിലവിൽ വരുന്നില്ല. കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള അധിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ നയപരമായോ നിയമനിർമാണപരമായോ നടപടിയാണ് ഇനി നിർണായകം. കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ പരിധിയിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുമായി കൂടിയാലോചിച്ചുള്ള സർക്കാർ തീരുമാനത്തിനാണ് വിഷയം വിട്ടിരിക്കുന്നത്.