ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 20-

വ്യാജമാണെന്ന് പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയാലും ഒരാൾക്കെതിരെ എഫ്‌ഐആർ നൽകുകയോ ജീവനാംശം ആവശ്യപ്പെട്ട് നോട്ടീസ് അയക്കുകയോ ചെയ്തതുമാത്രം ആത്മഹത്യയ്ക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചതായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 18-ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ മനോജ് മിശ്ര, വിജയ് ബിഷ്ണോയ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് പട്ടേൽ ജോഷ്നാബെൻ പ്രവീൺകുമാർ പട്ടേലും മറ്റുള്ളവരും ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാനത്തിനും മറ്റൊരാൾക്കുമെതിരെ നൽകിയ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചത്. അപ്പീലുകാർക്കായി അഭിഭാഷകരായ പ്യോളി, സോമേഷ് ചന്ദ്ര ഝാ, ബ്രിജേഷ് രാജ്, അനിമേഷ് രജോറിയ എന്നിവരും സംസ്ഥാനത്തിനായി ദീപൻവിത പ്രിയങ്ക, സ്വാതി ഗിൽഡിയാൽ, നിമേഷ് ഭട്ട് എന്നിവരും ഹാജരായി. സ്വകാര്യ എതിർകക്ഷിക്കായി ആരും ഹാജരായില്ല. ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കുറ്റം ചുമത്തിയ എഫ്‌ഐആറും തുടർനടപടികളും കോടതി പൂർണമായി റദ്ദാക്കി.

ഭാര്യ നൽകിയ പരാതിക്കുപിന്നാലെ ഭർത്താവിന്റെ ആത്മഹത്യ; ഭാര്യയുടെ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരനും പ്രതികളായി

മരിച്ചയാൾ 2009-ലാണ് അപ്പീലുകാരുടെ മകളായ ശ്രദ്ധാബെന്നിനെ വിവാഹം ചെയ്തത്. 2020 മാർച്ച് ഒന്നിന് ഭർത്താവ് തന്നെ അധിക്ഷേപിക്കുകയും മർദിക്കുകയും ചെയ്തെന്നാണ് ശ്രദ്ധാബെന്നിന്റെ പരാതി. തുടർന്ന് വീട്ടിൽനിന്ന് മകനുമായി പോയ ഇവർ 2020 മാർച്ച് ആറിന് അഹമ്മദാബാദ് ചാന്ദ്ഖേഡ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ ഭർത്താവിനെതിരെ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 498എ, 323 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം എഫ്‌ഐആർ നൽകി. അതേദിവസം നടത്തിയ വൈദ്യപരിശോധനയിൽ ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ മർദനമേറ്റ പാടുകൾ കണ്ടെത്തിയതായും സുപ്രീംകോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

പിന്നീട് 2020 മാർച്ച് 21-ന് മരിച്ചയാളുടെ സഹോദരൻ ഭാര്യയുടെ മാതാപിതാക്കളെയും സഹോദരനെയും പ്രതികളാക്കി മറ്റൊരു എഫ്‌ഐആർ നൽകി. ഇവരുടെ പീഡനവും വ്യാജ എഫ്‌ഐആറും ജീവനാംശ നോട്ടീസുമാണ് സഹോദരനെ ആത്മഹത്യയിലേക്ക് നയിച്ചതെന്നായിരുന്നു ആരോപണം. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 306, 114 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമുള്ള ഈ കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യം 2025 സെപ്റ്റംബർ 16-ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി തള്ളിയതോടെയാണ് പ്രതികൾ സുപ്രീംകോടതിയിലെത്തിയത്.

ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പിൽ കുറ്റപ്പെടുത്തലുണ്ടെന്നതുമാത്രം പ്രേരണ തെളിയിക്കില്ലെന്ന് കോടതി

മരിച്ചയാളുടെ ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ചു. തന്റെ ദാമ്പത്യജീവിതം അപ്പീലുകാർ തകർത്തുവെന്ന വികാരം അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതായോ മറ്റൊരു വഴിയുമില്ലാത്ത വിധം പീഡിപ്പിച്ചതായോ വ്യക്തമാക്കുന്ന പ്രവൃത്തി അതിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. ഭാര്യ വീടുവിട്ടുപോയതും തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളും കാരണം മരിച്ചയാൾ കടുത്ത നിരാശയിലായിരുന്നുവെന്നാണ് കുറിപ്പിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കുറ്റം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ ഒരാളെ ആത്മഹത്യയ്ക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചോ, അതിനായി ഗൂഢാലോചന നടത്തിയോ, മനഃപൂർവം സഹായിച്ചോ എന്നതിന്റെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഈ കേസിലെ എഫ്‌ഐആറിലും ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പിലും അത്തരം ഘടകങ്ങളൊന്നുമില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ.

നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കുന്നത് അവകാശം; പിന്നാലെയുള്ള ആത്മഹത്യയ്ക്ക് പരാതിക്കാരനെ സ്വാഭാവികമായി പ്രതിയാക്കാനാകില്ല

ഒരാൾ തന്റെ അവകാശം സംരക്ഷിക്കാൻ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കുന്നത് നിയമപരമായ അവകാശമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതുകൊണ്ട് ഒരാൾക്കെതിരെ എഫ്‌ഐആർ നൽകിയശേഷം ആ വ്യക്തി ആത്മഹത്യ ചെയ്തുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം പരാതി നൽകിയയാളെ ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കുറ്റത്തിന് ഉത്തരവാദിയാക്കാനാകില്ല. എഫ്‌ഐആർ പിന്നീട് വ്യാജമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാലും പരാതി നൽകിയത് മാത്രം ആത്മഹത്യയ്ക്കുള്ള പ്രേരണയാകില്ലെന്നതാണ് വിധിയിലെ പ്രധാന നിയമവ്യാഖ്യാനം. ഈ കേസിൽ ഭാര്യ നൽകിയ പരാതിയിലെ മർദന ആരോപണങ്ങൾക്ക് വൈദ്യപരിശോധനയിൽ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പിലെ പേര് മാത്രം പോരാ; ചുറ്റുപാടുകളും പ്രതികളുടെ പെരുമാറ്റവും പരിശോധിക്കണം

ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പിൽ ഒരാളുടെ പേര് പറയുകയോ അയാളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്തതുകൊണ്ടുമാത്രം പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കേസ് ഉണ്ടാകില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രതിയുടെ പെരുമാറ്റം സാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു സാധാരണ വ്യക്തിയെ ആത്മഹത്യയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്ന തരത്തിലുള്ളതായിരുന്നോയെന്നാണ് കോടതി പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ദാമ്പത്യത്തർക്കങ്ങളിൽ ഭർത്താവും ഭാര്യയും പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് മാത്രം ആത്മഹത്യയ്ക്കുള്ള പ്രേരണയായി കാണാനാകില്ല. അത്തരം നടപടികൾ സത്യസന്ധമാണോ ദുരുദ്ദേശപരമാണോ എന്നത് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് കോടതിയാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി; എഫ്‌ഐആറും എല്ലാ തുടർനടപടികളും അവസാനിപ്പിച്ചു

2026 ഓഗസ്റ്റ് 18-ലെ ഉത്തരവിലൂടെ സുപ്രീംകോടതി അപ്പീൽ അനുവദിക്കുകയും 2025 സെപ്റ്റംബർ 16-ലെ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പീലുകാർക്കെതിരെ ഭചൗ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കേസിലെ എഫ്‌ഐആറും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള എല്ലാ തുടർനടപടികളും റദ്ദാക്കി. എഫ്‌ഐആറും ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും മറ്റു രേഖകളും ഒരുമിച്ച് പരിശോധിച്ചാലും അപ്പീലുകാർക്കെതിരെ ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കുറ്റത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാകില്ലെന്നാണ് അന്തിമതീർപ്പ്.

ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കേസുകളിൽ നിയമനടപടിയും യഥാർഥ പ്രേരണയും വേർതിരിച്ച് പരിശോധിക്കേണ്ട മാനദണ്ഡം ശക്തമായി

വിധിയോടെ രാജ്യത്താകെയുള്ള ആത്മഹത്യാ പ്രേരണക്കേസുകളിൽ എഫ്‌ഐആർ, ജീവനാംശ നോട്ടീസ് തുടങ്ങിയ നിയമനടപടികൾ മാത്രം പ്രതിക്കെതിരായ പ്രേരണയുടെ തെളിവായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലപാട് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പിലെ കുറ്റപ്പെടുത്തലിനൊപ്പം പ്രേരിപ്പിക്കൽ, ഗൂഢാലോചന, മനഃപൂർവമായ സഹായം എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിയുന്നുണ്ടോയെന്നും സംഭവത്തിന്റെ ചുറ്റുപാടുകളും പരിശോധിക്കണം. അതേസമയം പരാതി വ്യാജമാണോ സത്യസന്ധമാണോ എന്നത് ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനടപടികളിലൂടെ കോടതി തീരുമാനിക്കേണ്ട വിഷയമാണെന്നും ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.