ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 20-

മജിസ്‌ട്രേറ്റ് സി ആർ പി സി 156(3) പ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷ തള്ളിയതുകൊണ്ടുമാത്രം അതേ ആരോപണങ്ങളിൽ പൊലീസിന് പിന്നീട് എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് തടസ്സമില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. പ്രമോദ് കുമാർ ശുക്ല നൽകിയ അപ്പീൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 19ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ പ്രശാന്ത് കുമാർ മിശ്ര, എൻ വി അൻജാരിയ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച് തള്ളി. ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. പരാതിക്കാരനെ വിധിയിൽ നാലാം എതിർകക്ഷിയെന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്; പേര് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

അപ്പീലുകാരനുവേണ്ടി ബിബേക് ത്രിപാഠി, അക്ഷത് ശ്രീവാസ്തവ, വൈ ലോകേഷ്, അരുൺ സിങ്, സുധാകർ തിവാരി എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ആദർശ് ഉപാധ്യായ, ശശാങ്ക് പചൗരി, പല്ലവി കുമാരി, പരുൾ ശുക്ല, ശുഭാംഗി പാണ്ഡേ, ഗ്ലാഡ്സൺ റോഡ്രിഗ്സ് എന്നിവരും ഹാജരായി. എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ 2025 ജൂൺ 5ലെ ഉത്തരവാണ് ചോദ്യം ചെയ്തത്.

പ്രാഥമികഘട്ടത്തിലെ നിരസിക്കൽ ആരോപണങ്ങളുടെ അന്തിമ തീർപ്പല്ല

156(3) പ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അന്വേഷണം നടത്താൻ പൊലീസിനോട് നിർദേശിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്നതുമാത്രമാണ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് തീരുമാനിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആരോപണങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥയിലോ നിർദിഷ്ട പ്രതിയുടെ അവകാശങ്ങളിലോ ബാധ്യതകളിലോ അപ്പോൾ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നില്ല.

അതുകൊണ്ട് അപേക്ഷ തള്ളിയ ഉത്തരവിന് വിചാരണയ്ക്കുശേഷമുള്ള അന്തിമവിധിയുടെ സ്വഭാവമില്ല. ഒരേ വിഷയത്തിൽ വീണ്ടും നടപടി തടയുന്ന ‘റെസ് ജുഡിക്കാറ്റ’ തത്ത്വവും ഇത്തരം പ്രാഥമിക ഉത്തരവിന് ബാധകമാകില്ല. സമാനമായ ആരോപണങ്ങളിൽ പിന്നീടുള്ള എഫ്‌ഐആറോ ക്രിമിനൽ നടപടികളോ അതുകൊണ്ട് അസാധുവാകില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

പൊലീസിന്റെ നിയമപരമായ കടമ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന്റെ ഉത്തരവിനെ ആശ്രയിക്കുന്നതല്ല

കോഗ്നിസബിൾ കുറ്റം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന വിവരം ലഭിച്ചാൽ എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള പൊലീസിന്റെ കടമ സി ആർ പി സി 154, 156 വകുപ്പുകളിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. 156(3) പ്രകാരമുള്ള മജിസ്‌ട്രേറ്റിന്റെ നിർദേശത്തിൽനിന്നല്ല. അപേക്ഷ അനുവദിച്ചോ തള്ളിയോ എന്നത് ഈ സ്വതന്ത്ര നിയമബാധ്യത ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

നിലവിലെ ബി എൻ എസ് എസ് വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇതിന് തുല്യമായത് 173(1), 175(3) വകുപ്പുകളാണ്. വിവരം പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കോഗ്നിസബിൾ കുറ്റം വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് എഫ്‌ഐആർ ഘട്ടത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ആരോപണങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥയും വിശ്വാസ്യതയും അന്വേഷണത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളാണ്; രജിസ്ട്രേഷൻ നിരസിക്കാനുള്ള കാരണമല്ല.

ഇരുപത് ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്തെന്നായിരുന്നു പരാതി

പരാതിക്കാരന്റെ മകനും ചെറുമകനും വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റിൽ ക്ലാർക്ക് ജോലി നേടിക്കൊടുക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞ് പ്രമോദ് കുമാർ ശുക്ല ഇരുപത് ലക്ഷം രൂപ ആവശ്യപ്പെട്ടെന്നാണ് ആരോപണം. 2023 ജനുവരിയിൽ വിവിധ ദിവസങ്ങളിലായി ആകെ ഒരു ലക്ഷത്തി എഴുപത്തയ്യായിരം രൂപ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് നൽകിയെന്നും നിയമനം ലഭിച്ചില്ലെന്നും പരാതിയിൽ പറഞ്ഞു.

പണം തിരികെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്നും വ്യാജ അഡ്മിറ്റ് കാർഡുകളും പരീക്ഷാഫലവും നൽകിയെന്നും ആരോപണമുണ്ടായി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്വാസവഞ്ചന, ആൾമാറാട്ടം, വഞ്ചന, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഭീഷണി തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി 405/2024 നമ്പറായി എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.

2024 സെപ്റ്റംബർ 11ലെ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് ഉത്തരവ് എഫ്‌ഐആറിന് തടസ്സമായില്ല

എഫ്‌ഐആറിന് മുമ്പ് പരാതിക്കാരൻ നൽകിയ 156(3) അപേക്ഷ അഡീഷണൽ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് 2024 സെപ്റ്റംബർ 11ന് തള്ളിയിരുന്നു. പൊലീസ് റിപ്പോർട്ടിൽ തർക്കം ഭൂമിയിടപാടുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും അപേക്ഷയിൽ ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്തുള്ള പണമിടപാടാണെന്നും പറഞ്ഞതിലെ വൈരുധ്യമാണ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. ഇതിനെതിരായ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജിയും സെഷൻസ് കോടതി തള്ളി.

എന്നാൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന്റെ തീരുമാനം ആരോപണങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥയിലെ അന്തിമ തീർപ്പല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് ലഭിച്ച ശബ്ദരേഖ, ബാങ്ക് ഇടപാട് വിവരങ്ങൾ, വ്യാജമെന്ന് ആരോപിക്കുന്ന രേഖകൾ എന്നിവയുടെ തെളിവുമൂല്യം വിചാരണയിലാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കണമെന്ന പ്രമോദ് കുമാർ ശുക്ലയുടെ അപ്പീൽ തള്ളി

എഫ്‌ഐആർ വായിക്കുമ്പോൾ കോഗ്നിസബിൾ കുറ്റങ്ങൾ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ വെളിപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. പണമിടപാട് ഭൂമിക്കച്ചവടത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നെന്ന അപ്പീലുകാരന്റെ വാദവും രേഖകളുടെ വിശ്വാസ്യതയും അന്വേഷണത്തിലും വിചാരണയിലും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിൽ ഇടപെടാതെ അപ്പീൽ തള്ളി; എഫ്‌ഐആറും തുടർനടപടികളും നിലനിൽക്കും.

രാജ്യത്താകെ എഫ്‌ഐആർ രജിസ്ട്രേഷനിൽ പൊലീസിന്റെ സ്വതന്ത്ര ഉത്തരവാദിത്വം ഉറപ്പാകും

നിയമതലത്തിൽ, 156(3) അപേക്ഷ നിരസിച്ചത് എഫ്‌ഐആറിനുള്ള അന്തിമവിലക്കല്ലെന്ന രാജ്യവ്യാപക മുൻവിധി ഈ വിധി ഉറപ്പിക്കുന്നു. സാമൂഹികതലത്തിൽ, മജിസ്‌ട്രേറ്റ് അപേക്ഷ തള്ളിയ പരാതിക്കാർക്കും പുതിയ വിവരങ്ങളുമായി പൊലീസിനെ സമീപിക്കാനുള്ള വഴി നിലനിൽക്കും. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, പ്രാഥമിക ഉത്തരവും വിചാരണയ്ക്കുശേഷമുള്ള അന്തിമ തീർപ്പും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കി എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കൽ പരിശോധനയ്ക്ക് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡവും ലഭിക്കും.