ഇത് ഒരു കാട്ടുതീ മാത്രമല്ല; ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ്

ഒരു വർഷം മുമ്പ് വരെ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്വർഗം… ഇന്ന് ചാരവും പുകയും മാത്രം!

ഫ്രാൻസിന്റെ തെക്കൻ മേഖലകളും സ്പെയിനിലെ വിശാല വനപ്രദേശങ്ങളും വീണ്ടും അഗ്നിജ്വാലകളിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് അഗ്നിശമന സേനാംഗങ്ങൾ ദിവസങ്ങളായി തീ അണയ്ക്കാൻ പോരാടുമ്പോൾ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് വീടുകളും കൃഷിയിടങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് സുരക്ഷിത കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറേണ്ടി വന്നത്. റോഡുകൾ അടച്ചുപൂട്ടി, റെയിൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടു, വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ അടച്ചിട്ടു. ഒരുകാലത്ത് വേനൽക്കാല അവധിയുടെ പ്രതീകമായിരുന്ന യൂറോപ്യൻ ഗ്രാമങ്ങൾ ഇന്ന് പുകയും ചാരവും നിറഞ്ഞ ദുരന്തഭൂമികളായി മാറുകയാണ്.

ഇത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മാത്രം ദുരന്തമല്ല. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ഫ്രാൻസ്, സ്പെയിൻ, പോർച്ചുഗൽ, ഇറ്റലി, ഗ്രീസ്, ക്രൊയേഷ്യ, തുർക്കിയുടെ യൂറോപ്യൻ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ കാട്ടുതീ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ Copernicus Atmosphere Monitoring Service, European Forest Fire Information System (EFFIS), ലോക കാലാവസ്ഥാ സംഘടന (WMO) എന്നിവയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, യൂറോപ്പിലെ കാട്ടുതീ സീസൺ ഓരോ വർഷവും നേരത്തേ ആരംഭിക്കുകയും കൂടുതൽ കാലം നീളുകയും ചെയ്യുകയാണ്.

അതുകൊണ്ടാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്:

“ഇത് ഒരു പ്രകൃതി ദുരന്തമല്ല. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥയുടെ പുതിയ മുഖമാണ്.”

കാട്ടുതീയുടെ പിന്നിൽ ഒരു കാരണമല്ല, പല കാരണങ്ങളുണ്ട്

കാട്ടുതീയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ പലരും ആദ്യം ചോദിക്കുന്നത്, “ആരാണ് തീ കൊളുത്തിയത്?” എന്നതാണ്.

പക്ഷേ യഥാർത്ഥ ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്.

“ഒരു ചെറിയ തീപ്പൊരി എങ്ങനെയാണ് ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഹെക്ടർ വനത്തെ വിഴുങ്ങുന്ന മഹാദുരന്തമായി മാറുന്നത്?”

അതിന് ഉത്തരം നാല് പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലാണ്.

1. റെക്കോർഡ് ചൂട്

യൂറോപ്പ് അതിവേഗത്തിൽ ചൂടാകുന്ന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലൊന്നാണ്. യൂറോപ്യൻ പരിസ്ഥിതി ഏജൻസിയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പുള്ള കാലഘട്ടത്തേക്കാൾ യൂറോപ്പിന്റെ ശരാശരി താപനില ഏകദേശം 2 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിലധികം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത് ആഗോള ശരാശരിയേക്കാൾ വേഗതയേറിയ വർധനവാണ്.

ചൂട് കൂടുമ്പോൾ മരങ്ങളും സസ്യങ്ങളും ഈർപ്പം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അവ തീയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇന്ധനമാകുന്നു.

2. ദീർഘകാല വരൾച്ച

മഴ കുറയുന്നത് മണ്ണിനെയും മരങ്ങളെയും വരണ്ടതാക്കുന്നു. ഒരു മിന്നൽപ്പിണർ പോലും വലിയ തീപിടിത്തത്തിന് കാരണമാകുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

3. ശക്തമായ കാറ്റ്

മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയിൽ വീശുന്ന വരണ്ട കാറ്റുകൾ തീയെ മണിക്കൂറിൽ നിരവധി കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിൽ പടർത്തുന്നു. ചിലപ്പോൾ തീ സ്വന്തം ചൂട് കൊണ്ട് വായു പ്രവാഹം സൃഷ്ടിച്ച് “ഫയർ സ്റ്റോം” എന്ന അവസ്ഥയിലേക്കും മാറും.

4. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ

യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷന്റെ പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, യൂറോപ്പിലെ പല കാട്ടുതീകൾക്കും നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ മനുഷ്യരാണ് കാരണം. അശ്രദ്ധമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്ന സിഗരറ്റ് കുറ്റികൾ, വൈദ്യുത ലൈനുകളിലെ തകരാറുകൾ, കൃഷിയിടങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ കൊളുത്തുന്ന തീ, ചിലപ്പോൾ മനഃപൂർവമായ തീകൊളുത്തൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

അതായത്, കാലാവസ്ഥ തീയ്ക്ക് സാഹചര്യം ഒരുക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ പലപ്പോഴും അതിന് തീപ്പൊരി നൽകുന്നു.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തീയെ എങ്ങനെ ഭീകരനാക്കുന്നു?

ഒരു കാലത്ത് യൂറോപ്പിൽ കാട്ടുതീ പ്രധാനമായും മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയിലായിരുന്നു.

ഇന്ന് സ്ഥിതി മാറി.

മുമ്പ് സുരക്ഷിതമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ഫ്രാൻസിന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ, ജർമ്മനിയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ, ബെൽജിയം, നെതർലൻഡ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കാട്ടുതീ അപകടസാധ്യത വർധിച്ചുവരികയാണ്.

Copernicus Climate Change Service ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്, ചൂട് കൂടുന്നതിനൊപ്പം “Fire Weather Index” എന്ന കാട്ടുതീ അപകട സൂചികയും വർഷംതോറും ഉയരുകയാണ് എന്നാണ്.

ലോക കാലാവസ്ഥാ സംഘടനയുടെ വിലയിരുത്തലും അതുതന്നെയാണ്.

• കൂടുതൽ ചൂട്
• കുറഞ്ഞ മഴ
• ദീർഘകാല വരൾച്ച
• കൂടുതൽ ശക്തമായ ചൂട് തരംഗങ്ങൾ

ഈ നാല് ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ഇന്നത്തെ യൂറോപ്യൻ കാട്ടുതീകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നേരിട്ട് തീ കൊളുത്തുന്നില്ല.

എന്നാൽ തീ പടരാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ലോകം അത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഗ്രാമങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞപ്പോൾ കാടുകൾ കൂടുതൽ അപകടകാരികളായി

കാട്ടുതീയുടെ മറ്റൊരു കാരണം പരിസ്ഥിതി മാത്രമല്ല, ജനസംഖ്യയിലെ മാറ്റവുമാണ്.

അമ്പത് വർഷം മുമ്പ് യൂറോപ്പിലെ പല വനപ്രദേശങ്ങളിലും മനുഷ്യരുടെ സാന്നിധ്യം കൂടുതലായിരുന്നു.

• മേച്ചിൽ നടന്നു.
• കൃഷി നടന്നു.
• ഉണങ്ങിയ പുല്ലുകളും കുറ്റിച്ചെടികളും വെട്ടിമാറ്റിയിരുന്നു.
• ഇന്ന് യുവാക്കൾ നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുകയാണ്.
• ഗ്രാമങ്ങൾ ശൂന്യമാകുന്നു.
• കൃഷിയിടങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
• ഫലമായി വനത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ വർഷങ്ങളായി ഉണങ്ങിയ സസ്യാവശിഷ്ടങ്ങൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നു.

അവയാണ് തീയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഇന്ധനം.

യൂറോപ്യൻ പരിസ്ഥിതി ഏജൻസി ഇതിനെ “Fuel Accumulation” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ഒരു ചെറിയ തീപ്പൊരി പോലും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ വൻ ദുരന്തമായി മാറാനുള്ള പ്രധാന കാരണം ഇതാണ്.

കത്തിയത് മരങ്ങൾ മാത്രമല്ല… ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയാണ്

ഒരു വനം കത്തുമ്പോൾ നാം കാണുന്നത് മരങ്ങൾ വീഴുന്നതാണ്.

പക്ഷേ കാണാൻ കഴിയാത്ത നഷ്ടങ്ങളാണ് കൂടുതൽ ഗുരുതരം.

ആദ്യം നശിക്കുന്നത് മണ്ണിന്റെ മുകളിലെ ജൈവപാളിയാണ്.

അതിൽ ജീവിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് സൂക്ഷ്മജീവികൾ ഇല്ലാതാകുന്നു.

പിന്നീട് പ്രാണികൾ.

ഉരഗങ്ങൾ.

പക്ഷികൾ.

പരാഗണം നടത്തുന്ന തേനീച്ചകൾ.

ചെറിയ സസ്തനികൾ.

അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരുമ്പോൾ മുഴുവൻ ഭക്ഷ്യശൃംഖലയും ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.

വലിയ തീപിടിത്തങ്ങൾക്ക് ശേഷം ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ വീണ്ടും പൂർണമായ വനമാകാൻ 20 മുതൽ 100 വർഷം വരെ വേണ്ടിവരുമെന്നാണ് യൂറോപ്യൻ പരിസ്ഥിതി പഠനങ്ങൾ പറയുന്നത്.

ചില മെഡിറ്ററേനിയൻ വനങ്ങൾ പുനരുജ്ജീവിക്കുമെങ്കിലും, തുടർച്ചയായി തീപിടിച്ചാൽ അവ പുല്ലുമേടുകളായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയും ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

പുക വനത്തിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്നില്ല

കാട്ടുതീയുടെ യഥാർത്ഥ ഭീഷണി തീ അണഞ്ഞ ശേഷവും അവസാനിക്കുന്നില്ല.

പുകയിലെ PM2.5 പോലുള്ള അതിസൂക്ഷ്മ കണങ്ങൾ നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിക്കും.

2023-ൽ കാനഡയിലെ കാട്ടുതീയുടെ പുക അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്ക് വരെ എത്തിയത് ലോകം കണ്ടതാണ്.

അതുപോലെ യൂറോപ്പിലും ഒരു രാജ്യത്തെ തീ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ വായു മലിനമാക്കുന്നു.

പുക മൂലം

• ആസ്ത്മ വർധിക്കുന്നു.
• ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത ഉയരുന്നു.
• കുട്ടികളും വയോധികരും കൂടുതൽ അപകടത്തിലാകുന്നു.
• വിമാന സർവീസുകൾ തടസ്സപ്പെടുന്നു.
• ടൂറിസം തകരുന്നു.

യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ആരോഗ്യ ഏജൻസികൾ കാട്ടുതീയുടെ പുക മൂലമുള്ള ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

യൂറോപ്പിന്റെ ഭാവി അപകടത്തിലാണോ?

ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

യൂറോപ്പ് കത്തിനശിക്കുമോ?

അല്ല.

പക്ഷേ യൂറോപ്പിന്റെ പ്രകൃതി, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ജലസുരക്ഷ, വനസമ്പത്ത് എന്നിവയെല്ലാം വലിയ വെല്ലുവിളി നേരിടുകയാണ്.

യൂറോപ്യൻ പരിസ്ഥിതി ഏജൻസിയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം,

കാട്ടുതീ മൂലമുള്ള സാമ്പത്തിക നഷ്ടം വർഷംതോറും വർധിക്കുകയാണ്.

• ഇൻഷുറൻസ് ചെലവ് ഉയരുന്നു.
• കാർഷിക ഉൽപാദനം കുറയുന്നു.
• ജലസംഭരണികൾ വേഗത്തിൽ വറ്റുന്നു.
• ടൂറിസം മേഖലയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുന്നു.

വനങ്ങൾ യൂറോപ്പിന്റെ കാർബൺ സംഭരണികളാണ്.

അവ കത്തുമ്പോൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ശേഖരിച്ച കാർബൺ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.

അത് വീണ്ടും ആഗോളതാപനത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നു.

അങ്ങനെ കാട്ടുതീയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു അപകടചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇത് ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമാണോ?

അല്ല.

യൂറോപ്പിന് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ കാട്ടുതീ ചരിത്രമുണ്ട്.

• 1540-ൽ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വരൾച്ചകളിലൊന്ന് യൂറോപ്പ് അനുഭവിച്ചു.
• 2003-ലെ ചൂട് തരംഗത്തിൽ ഏകദേശം 70,000 പേരാണ് യൂറോപ്പിലാകെ മരിച്ചത്.
• 2017-ൽ പോർച്ചുഗലിലെ Pedrógão Grande കാട്ടുതീയിൽ 60-ലധികം ആളുകൾ മരിച്ചു.
• 2021-ൽ ഗ്രീസ്, തുർക്കി, ഇറ്റലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ വൻ കാട്ടുതീ ഉണ്ടായി.
• 2022-ൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വനനാശങ്ങളിലൊന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി. ഏകദേശം 9 ലക്ഷം ഹെക്ടറിലധികം ഭൂമിയാണ് കത്തിനശിച്ചത്.

അതിനാൽ കാട്ടുതീ പുതുമയല്ല.

പുതിയത് അതിന്റെ ആവർത്തനവും വ്യാപ്തിയും തീവ്രതയുമാണ്.

മുമ്പ് പത്ത് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ സംഭവിച്ചിരുന്നത് ഇന്ന് രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആവർത്തിക്കുകയാണ്.

അപ്പോൾ 2026 ലെ തീപിടിത്തം എന്തുകൊണ്ട് പ്രത്യേകമാണ്?

കാരണം ഇത് ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ദുരന്തമല്ല.

ഇത് കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടായി രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രവണതയുടെ തുടർച്ചയാണ്.

ഇപ്പോൾ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഓരോ വേനൽക്കാലത്തും rescEU സംവിധാനത്തിലൂടെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അഗ്നിശമന വിമാനങ്ങളും ഹെലികോപ്റ്ററുകളും സേനാംഗങ്ങളും അയക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണുള്ളത്.

ഒരിക്കൽ അയൽരാജ്യങ്ങളെ സഹായിച്ചിരുന്ന രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ന് തങ്ങൾക്കും സഹായം അഭ്യർഥിക്കുകയാണ്.

അതായത് പ്രശ്നം പ്രാദേശികമല്ല.

ഭൂഖണ്ഡതലത്തിലുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധിയായി അത് മാറിക്കഴിഞ്ഞു.

അവസാന ചോദ്യം… കത്തുന്നത് കാടുകളാണോ, അതോ യൂറോപ്പിന്റെ കാലാവസ്ഥാ സുരക്ഷയോ?

ഓരോ കാട്ടുതീയും ഒരു വനത്തെ മാത്രമല്ല നശിപ്പിക്കുന്നത്.

• അത് ജലചക്രത്തെ ബാധിക്കുന്നു.
• മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠത കുറയ്ക്കുന്നു.
• ജൈവവൈവിധ്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
• കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ വർധിപ്പിക്കുന്നു.
• ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
• സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്നു.

അതിലും പ്രധാനമായി, മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള സമതുലിതാവസ്ഥയെ തകർക്കുന്നു.

യൂറോപ്പിലെ കാട്ടുതീകൾ ഇന്ന് ലോകത്തിനുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇനി ഭാവിയുടെ പ്രശ്നമല്ല. അത് വനങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്ന വർത്തമാന യാഥാർഥ്യമാണ്.

ഇന്ന് യൂറോപ്പിൽ ഉയരുന്ന പുക ആകാശത്ത് മാത്രം അലിഞ്ഞുപോകുന്നില്ല.

കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയെ ഇനിയും വൈകി തിരിച്ചറിയുന്ന ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകളിലേക്കാണ് അത് കയറുന്നത്.