ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 2 –

പ്രധാനമന്ത്രി, മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, മന്ത്രിമാർ എന്നിവരെ പദവിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുപ്രധാനമായൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബിൽ മൺസൂൺ സമ്മേളനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഒരുങ്ങുന്നു. ഗുരുതരമായ ക്രിമിനൽ കേസിൽ അറസ്റ്റിലായി, ജാമ്യം ലഭിക്കാതെ തുടർച്ചയായി 30 ദിവസം കസ്റ്റഡിയിൽ കഴിയുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ ഇവർക്ക് പദവിയിൽ തുടരാനാകില്ല എന്നതാണ് ബില്ലിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥ.

ഇതിനെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്ന സംയുക്ത പാർലമെന്ററി സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ജൂലൈ 17-ഓടെ അന്തിമമാകുമെന്നാണ് വിവരം. ജൂലൈ 20-ഓടെ മൺസൂൺ സമ്മേളനം ആരംഭിക്കുമെന്നാണ് നിലവിലെ കണക്കുകൂട്ടൽ.

ബില്ലിലെ പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ:

• എന്താണ് ബിൽ?: ഭരണഘടനാ (130-ാം ഭേദഗതി) ബിൽ, 2025 പ്രകാരം, അഴിമതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൗരവകരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ഒരാൾ അറസ്റ്റിലാവുകയും, 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ജാമ്യം ലഭിക്കാതെ കസ്റ്റഡിയിൽ തുടരുകയും ചെയ്താൽ ആ വ്യക്തിക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ മന്ത്രിയോ ആയി തുടരാൻ കഴിയില്ല. ഈ വ്യവസ്ഥ കർശനമായി നടപ്പിലാക്കാനാണ് പാർലമെന്ററി സമിതിയുടെ തീരുമാനം.

• എന്തുകൊണ്ട് ഈ നീക്കം?: ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ പ്രതിയായി ജയിലിൽ കഴിയുന്നവർ ഭരണപദവിയിൽ തുടരുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ അന്തസ്സിനും സുതാര്യമായ ഭരണത്തിനും വലിയ തിരിച്ചടിയാണെന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വാദം. ജയിലിലിരുന്നുകൊണ്ട് മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ തുടർന്ന മുൻകാല സംഭവങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് സർക്കാർ ഇതിനെ ന്യായീകരിക്കുന്നത്.

• പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ എതിർപ്പ്: എന്നാൽ, കോൺഗ്രസ്, എ.ഐ.എം.ഐ.എം തുടങ്ങിയ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ഇതിനെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയാണ്. കോടതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നതിന് മുൻപ് ഒരാളെ പദവിയിൽ നിന്ന് നീക്കുന്നത് സ്വാഭാവിക നീതിക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നും, ‘കുറ്റം തെളിയുന്നത് വരെ നിരപരാധി’ എന്ന അടിസ്ഥാന തത്വത്തെ ഇത് അട്ടിമറിക്കുമെന്നുമാണ് ഇവരുടെ വാദം.

ജൂലൈ 10-നകം ഈ സമിതിയുടെ കരട് റിപ്പോർട്ട് അംഗങ്ങൾക്ക് കൈമാറും. തുടർന്ന് 17-ന് റിപ്പോർട്ട് അംഗീകരിച്ചാൽ മൺസൂൺ സമ്മേളനത്തിൽ തന്നെ ബിൽ അവതരിപ്പിക്കാനാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ആയതുകൊണ്ട് തന്നെ, പാർലമെന്റിൽ പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ പാസാക്കിയെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.