ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 7:

ബോളിവുഡ് നടൻ അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ പേരും ചിത്രവും ശബ്ദവും രൂപസാദൃശ്യവും അനുമതിയില്ലാതെ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടഞ്ഞ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. 2026 നവംബർ അഞ്ചിന് ജസ്റ്റിസ് പുരുഷീന്ദ്ര കുമാർ കൗരവാണ് ബച്ചൻ നൽകിയ വ്യക്തിത്വാവകാശ സംരക്ഷണ കേസിൽ അന്തിമ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ബച്ചനാണ് ഹർജിക്കാരൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വം അനധികൃതമായി ഉപയോഗിച്ചെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട വിവിധ വ്യക്തികളും സ്ഥാപനങ്ങളുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. എട്ട് എതിർകക്ഷികൾക്കെതിരെയാണ് കോടതി ഉത്തരവിട്ടത്. ഇതിൽ നാലുപേരുമായുള്ള ഒത്തുതീർപ്പ് കോടതി അംഗീകരിച്ചു. കോടതിയിൽ ഹാജരാകാതിരുന്ന മറ്റ് നാലുപേർക്കെതിരെയും വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു. തിരിച്ചറിയാത്ത വ്യക്തികളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉത്തരവിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹർജിക്കാരനും എതിർകക്ഷികൾക്കും വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

അനുമതിയില്ലാതെ പേരോ ചിത്രമോ ഉപയോഗിച്ച് പണമുണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല

അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ പ്രശസ്തി ഉപയോഗിച്ച് ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് കോടതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരോ ചിത്രമോ ശബ്ദമോ രൂപസാദൃശ്യമോ വ്യക്തിത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് സവിശേഷതകളോ വ്യക്തമായ അനുമതിയില്ലാതെ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ ഉത്തരവിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നവർക്ക് കഴിയില്ല. ഇത്തരം ഉപയോഗത്തിലൂടെ ബച്ചൻ ഏതെങ്കിലും ഉൽപ്പന്നത്തെയോ സേവനത്തെയോ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുവെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ പൊതുജനങ്ങൾക്കുണ്ടാകാമെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

വ്യാജ ലോട്ടറി സന്ദേശങ്ങളും വീഡിയോ കോൾ ആപ്പും കേസിന് കാരണമായി

അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ വ്യക്തിത്വം ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതായി ആരോപിച്ചാണ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. അമിതാഭ് ബച്ചൻ വീഡിയോ കോൾ എന്ന പേരിലുള്ള മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ, വാട്സ്ആപ്പിലൂടെ പ്രചരിച്ച വ്യാജ കോൻ ബനേഗ ക്രോർപതി ലോട്ടറി സന്ദേശങ്ങൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രമുള്ള പൊതുവിജ്ഞാന പുസ്തകം, പോസ്റ്ററുകൾ, ടി ഷർട്ടുകൾ എന്നിവ ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. അനുമതിയില്ലാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഉപയോഗിച്ച വെബ്സൈറ്റുകളെക്കുറിച്ചും പരാതിയുണ്ടായിരുന്നു. വ്യക്തിത്വാവകാശവും പരസ്യപ്രചാരണത്തിനായി സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അവകാശവും സംരക്ഷിക്കണമെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു ആവശ്യം.

നാലുപേർ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി; വ്യക്തിത്വാവകാശം അംഗീകരിച്ചു

കേസിലെ ഒന്ന്, മൂന്ന്, അഞ്ച്, എട്ട് നമ്പർ എതിർകക്ഷികളാണ് അമിതാഭ് ബച്ചനുമായി ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തിയത്. ബച്ചന്റെ വ്യക്തിത്വം വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അവകാശവും സ്വകാര്യതയ്ക്കുള്ള അവകാശവും ഇവർ അംഗീകരിച്ചു. വ്യക്തമായ അനുമതിയില്ലാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരോ ചിത്രമോ ശബ്ദമോ രൂപസാദൃശ്യമോ മറ്റ് വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതകളോ ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നും സമ്മതിച്ചു. ഭീഷണിയോ സമ്മർദമോ ഇല്ലാതെ സ്വമേധയാ ഉണ്ടാക്കിയ ഒത്തുതീർപ്പാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി, സിവിൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ ഓർഡർ 23 റൂൾ മൂന്ന് പ്രകാരം കരാർ അന്തിമ വിധിയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

സമൻസ് ലഭിച്ചിട്ടും ഹാജരായില്ല; നാലുപേർക്കെതിരെ വിധി

രണ്ട്, നാല്, ആറ്, ഒമ്പത് നമ്പർ എതിർകക്ഷികൾ സമൻസ് ലഭിച്ചിട്ടും കോടതിയിൽ ഹാജരാകുകയോ രേഖാമൂലം മറുപടി നൽകുകയോ ചെയ്തില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് സിവിൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ ഓർഡർ എട്ട് റൂൾ പത്ത് പ്രകാരമാണ് ഇവർക്കെതിരെ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. എന്നാൽ എതിർകക്ഷികൾ മറുപടി നൽകാത്ത എല്ലാ കേസുകളിലും ഈ വ്യവസ്ഥ യാന്ത്രികമായി പ്രയോഗിക്കരുതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് പുരുഷീന്ദ്ര കുമാർ കൗരവ് വ്യക്തമാക്കി. ഈ കേസിൽ പൂർണ വിചാരണ ആവശ്യമായ തരത്തിലുള്ള തർക്കവസ്തുതകൾ ഇല്ലെന്ന് വിലയിരുത്തിയാണ് കോടതി തീരുമാനമെടുത്തത്.

തിരിച്ചറിയാത്ത വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണം ബാധകം

വെബ്സൈറ്റുകൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, പോസ്റ്ററുകൾ, സന്ദേശമയയ്ക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ബച്ചന്റെ വ്യക്തിത്വം അനധികൃതമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന തിരിച്ചറിയാത്ത വ്യക്തികളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും കോടതി ഉത്തരവിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നതായും ഉത്തരവാദികളായ എല്ലാവരെയും തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് തിരിച്ചറിയാത്തവർക്കെതിരെയും സംരക്ഷണം അനുവദിച്ചത്.

എട്ട് എതിർകക്ഷികൾക്കെതിരായ കേസ് അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കി

2026 നവംബർ അഞ്ചിലെ ഉത്തരവോടെ എട്ട് എതിർകക്ഷികൾക്കെതിരായ നടപടികളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമായി. നാലുപേരുടെ ഒത്തുതീർപ്പ് അംഗീകരിക്കുകയും മറുപടി നൽകാതിരുന്ന നാലുപേർക്കെതിരെ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചന്റെ വ്യക്തിത്വം അനുമതിയില്ലാതെ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയുന്നതാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന ഫലം. അതേസമയം, ആവശ്യപ്പെട്ട നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ കോടതി അനുവദിച്ച തുകയെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തതയില്ല.

താരങ്ങളുടെ വ്യക്തിത്വം ഉപയോഗിച്ചുള്ള വ്യാജ പരസ്യങ്ങൾക്ക് വിധി നിയന്ത്രണമാകും

നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതകൾ അനുമതിയില്ലാതെ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരെ സംരക്ഷണം നൽകുന്നതാണ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം. സാമൂഹിക തലത്തിൽ, താരങ്ങളുടെ പേരും ചിത്രവും ഉപയോഗിച്ച് പൊതുജനങ്ങളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രചാരണങ്ങൾ തടയുന്നതിന് ഉത്തരവ് സഹായിക്കും. ജുഡീഷ്യറിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, എതിർകക്ഷികൾ മറുപടി നൽകാത്ത സാഹചര്യത്തിലും കേസിലെ വസ്തുതകൾ പരിശോധിച്ച ശേഷമേ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കാവൂ എന്ന സമീപനമാണ് ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ വിധി സമാന വ്യക്തിത്വാവകാശ തർക്കങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടാവുന്നതാണെങ്കിലും രാജ്യത്തെ എല്ലാ വ്യക്തികൾക്കും ഒരേ തരത്തിലുള്ള വിലക്ക് സ്വമേധയാ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതല്ല.