ഹൈദരാബാദ് / 2026 / നവംബർ 06
ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കാനും ഭ്രമണപഥത്തിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് സേവനം നൽകാനുമുള്ള കോസ്മോസെർവ് സ്പേസിന്റെ ബേസ് വൺ കേന്ദ്രം ഹൈദരാബാദിൽ കേന്ദ്രമന്ത്രി ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. നവംബർ അഞ്ചിന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ കർത്തവ്യ ഭവനിൽനിന്ന് ഓൺലൈനായാണ് അദ്ദേഹം ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തത്. ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ആഗോളതലത്തിൽ ആദ്യ ചുവടുവെക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ നിരയിലേക്ക് ഇന്ത്യ ഉയരുകയാണെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്തെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമാക്കാനും സുസ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കാനും സഹായിക്കും. രണ്ടായിരത്തിമുപ്പതോടെ മാലിന്യമുക്ത ബഹിരാകാശം എന്ന ലക്ഷ്യവും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവെച്ചു.
ഹൈദരാബാദിലെ ഗച്ചിബൗളിയിലുള്ള വി എസ് ഡി ടെക് പാർക്കിലായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങ്. തെലങ്കാന ഐടി, വ്യവസായ മന്ത്രി ഡി. ശ്രീധർ ബാബു വിശിഷ്ടാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. കോസ്മോസെർവ് സ്പേസ് സ്ഥാപകനും ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറുമായ ഡോ. ചിരഞ്ജീവി ഫണീന്ദ്രയും ചടങ്ങിലുണ്ടായിരുന്നു. ശാസ്ത്രസാങ്കേതികം, ഭൗമശാസ്ത്രം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രിയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്, പേഴ്സണൽ, പൊതുപരാതി, പെൻഷൻ, ആണവോർജം, ബഹിരാകാശം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ സഹമന്ത്രിയുമായ ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് മുഖ്യാതിഥിയായിരുന്നു. ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾ നേരിട്ട് നീക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വളരുന്ന ശേഷി, ഈ രംഗത്തെ ആഗോള നേതൃത്വവും മനുഷ്യരാശിക്കാകെ സുരക്ഷിതമായ ബഹിരാകാശം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും വ്യക്തമാക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
റോബോട്ടുകളുടെ നിർമാണം മുതൽ ദൗത്യനിയന്ത്രണം വരെ
ഏകദേശം പതിനാലായിരത്തി എണ്ണൂറ് ചതുരശ്ര അടി വിസ്തൃതിയുള്ള അത്യാധുനിക കേന്ദ്രമാണ് ബേസ് വൺ. ബഹിരാകാശ റോബോട്ടുകളുടെ രൂപകൽപ്പന, നിർമാണം, ബഹിരാകാശത്തിന് സമാനമായ സാഹചര്യങ്ങളിലെ പരീക്ഷണം, ദൗത്യനിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിലൂടെയുള്ള പ്രവർത്തനം എന്നിവയെല്ലാം ഇവിടെ നടത്താം. ഭ്രമണപഥത്തിലെ വസ്തുക്കളെ സമീപിക്കാനും പിടിച്ചെടുക്കാനുമുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ പരീക്ഷിക്കുന്ന ലാബുകൾ, ബഹിരാകാശ റോബോട്ടിക്സ് നവീകരണ ലാബുകൾ, അതിസൂക്ഷ്മ ഗുരുത്വാകർഷണ സാഹചര്യം അനുകരിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ, ഉപഗ്രഹഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള പൊടിയും മാലിന്യവും നിയന്ത്രിച്ച മുറികൾ എന്നിവ കേന്ദ്രത്തിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ മേഖലയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റമാണിതെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കുന്നതിലും ഭ്രമണപഥത്തിൽ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിലും നടത്തുന്ന പുത്തൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഡോ. ചിരഞ്ജീവി ഫണീന്ദ്രയെയും സംഘത്തെയും മന്ത്രി അഭിനന്ദിച്ചു. കമ്പനി രൂപീകരിച്ച് ഒരുവർഷത്തിനുള്ളിൽ, രണ്ടായിരത്തി ഇരുപത്തിയാറ് ജൂലൈയിൽ എംബ്രേസ് ദൗത്യത്തിലൂടെ മൃദുവായ റോബോട്ടിക് ഇതളുകളുടെ ബഹിരാകാശ പരീക്ഷണം നടത്തിയിരുന്നു. സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെ വേഗത്തിലുള്ള പുരോഗതിയും സാങ്കേതിക പക്വതയും ഇത് കാണിക്കുന്നു. ഐഎസ്ആർഒയിലും ഗഗൻയാൻ പദ്ധതിയിലും നേടിയ അനുഭവം സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിനെയും അദ്ദേഹം പ്രശംസിച്ചു.
ഉപഗ്രഹം മുതൽ വിക്ഷേപണം വരെ കൈകോർക്കുന്നു
ഉപഗ്രഹ സംവിധാനങ്ങൾക്കായി പിക്സലുമായും പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനങ്ങൾക്കായി നെതർലൻഡ്സിലെ ധ്രുവ് എയ്റോസ്പേസുമായും വിക്ഷേപണ സേവനങ്ങൾക്കായി സ്കൈറൂട്ട് എയ്റോസ്പേസുമായും കോസ്മോസെർവ് സ്പേസ് സഹകരിക്കുന്നുണ്ട്. ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ തുടക്കം മുതൽ അവസാനം വരെയുള്ള ഘട്ടങ്ങളിൽ കമ്പനികൾ കൈകോർക്കുന്ന പുതിയ പ്രവർത്തനസംസ്കാരമാണ് ഇതിലൂടെ കാണുന്നതെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. തദ്ദേശീയ പേലോഡുകൾ, ബാറ്ററി സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ഉപഗ്രഹ സംവിധാനങ്ങൾ, സ്വകാര്യ വിക്ഷേപണ ശേഷി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സമഗ്രമായ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും ആഗോള നിലവാരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനും ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് കഴിയുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണിതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ബഹിരാകാശ പരിഷ്കാരങ്ങളാണ് ഇന്ത്യയുടെ വലിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നതെന്ന് ജിതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. അഞ്ചോ ആറോ വർഷം മുമ്പ് തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങളും തുടർന്ന് ന്യൂസ്പേസ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡും ഇൻസ്പേസും രൂപീകരിച്ചതും രാജ്യത്തെ ബഹിരാകാശ മേഖലയെ അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റി. ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഏകദേശം ഒമ്പത് ബില്യൺ അമേരിക്കൻ ഡോളറായി വളർന്നു. അടുത്ത പത്തുവർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇത് നാൽപ്പത് മുതൽ നാൽപ്പത്തിയഞ്ച് ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഒറ്റയക്കത്തിലായിരുന്ന ബഹിരാകാശ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെ എണ്ണം ഇപ്പോൾ ഏകദേശം നാനൂറ്റമ്പതായി ഉയർന്നെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
നിക്ഷേപവും ഗവേഷണത്തിനുള്ള പിന്തുണയും വർധിക്കണം
ശാസ്ത്രപ്രതിഭകൾക്കോ സാങ്കേതിക ശേഷിക്കോ ഇന്ത്യയിൽ ഒരിക്കലും കുറവുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. യുവാക്കളുടെ വലിയ സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന അനുകൂലമായ പ്രവർത്തനാന്തരീക്ഷമാണ് ആവശ്യമായിരുന്നത്. ബഹിരാകാശ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ സജീവമായി പങ്കാളികളാകാൻ ആഭ്യന്തര, അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപകരോട് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. പുതിയ ആശയങ്ങൾ വേഗത്തിൽ വികസിപ്പിക്കാനും സഹകരണം ശക്തമാക്കാനും വളർന്നുവരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ശാസ്ത്രത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമുള്ള ജീവകാരുണ്യ ധനസഹായം വർധിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തത്തിനൊപ്പം സാങ്കേതിക സ്വാശ്രയത്വവും സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ശേഷികളും കൈവരിക്കുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ അന്തിമലക്ഷ്യം. ചന്ദ്രയാൻ നേട്ടങ്ങളും ഗഗൻയാൻ പദ്ധതിയും സങ്കീർണമായ ദൗത്യങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കഴിവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഗതിശക്തി, സ്മാർട്ട് നഗരങ്ങൾ, ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള മുന്നൊരുക്കം തുടങ്ങി ജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്ന നിരവധി മേഖലകളിലും ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ ഭൂമിയിലെ ജീവിതം മാറ്റുകയാണെന്ന് മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
മനുഷ്യരാശിക്കായി ശുദ്ധവും സുരക്ഷിതവുമായ ബഹിരാകാശം
വിശ്വബന്ധു ഭാരതം എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് കോസ്മോസെർവ് സ്പേസിന്റെ സംരംഭമെന്ന് ജിതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. ബഹിരാകാശ സുസ്ഥിരതയ്ക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിബദ്ധത രാജ്യാതിർത്തികൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യരാശിയുടെ പ്രയോജനത്തിനായി വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്. കൂടുതൽ ശുദ്ധവും സുരക്ഷിതവുമായ ബഹിരാകാശ അന്തരീക്ഷത്തിനായി സംഭാവന നൽകുന്ന സംഘത്തെ അദ്ദേഹം അഭിനന്ദിച്ചു. ഇത്തരം സംരംഭങ്ങൾ ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള നേതൃത്വം ശക്തമാക്കുകയും ഭൂരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുമെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ആദ്യ അവസരത്തിൽത്തന്നെ കേന്ദ്രം നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാനും കോസ്മോസെർവ് സ്പേസ് സംഘവുമായി സംവദിക്കാനുമുള്ള താൽപ്പര്യവും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.
.
