ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 05 –

ബലാത്സംഗക്കേസുകളുടെയും കുട്ടികൾക്കെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമക്കേസുകളുടെയും വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കാൻ രാജ്യത്തെ അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളുടെ പദ്ധതി അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാൻ കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ തീരുമാനിച്ചു. നവംബർ നാല് ബുധനാഴ്ച പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിലാണ് തീരുമാനം. നിലവിൽ 779 കോടതികളുള്ള പദ്ധതി വിപുലീകരിച്ച് 850 കോടതികളാക്കും. പോക്സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള കേസുകൾ ഉൾപ്പെടെ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്ന ലൈംഗികാതിക്രമക്കേസുകളുടെ വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. 2026 ഏപ്രിൽ ഒന്നുമുതൽ 2031 മാർച്ച് 31 വരെയാണ് നീട്ടിയ പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി.

പദ്ധതിക്കായി 3,788 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു

അഞ്ചുവർഷത്തേക്ക് പദ്ധതി തുടരുന്നതിനായി 3,788.04 കോടി രൂപയാണ് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ അനുവദിച്ചത്. ഇതിൽ 2,353.15 കോടി രൂപ കേന്ദ്ര സർക്കാരും 1,434.89 കോടി രൂപ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും വഹിക്കും. കേന്ദ്ര വിഹിതം നിർഭയ ഫണ്ടിൽനിന്നാണ് കണ്ടെത്തുക. കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവുകൾക്കാണ് ഈ തുക വിനിയോഗിക്കുക. പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും നിശ്ചിത മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകും.

പുതുതായി 71 കോടതികൾ കൂടി

നിലവിൽ രാജ്യത്ത് 779 അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 399 എണ്ണം പോക്സോ കേസുകൾ മാത്രം പരിഗണിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോടതികളാണ്. പുതിയ തീരുമാനത്തോടെ കോടതികളുടെ എണ്ണം 850 ആയി ഉയരും. അതായത് 71 കോടതികൾ കൂടി പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനാണ് തീരുമാനം. ബലാത്സംഗ, പോക്സോ കേസുകൾ കൂടുതലായി തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്ന ജില്ലകൾക്കായിരിക്കും മുൻഗണന. സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും കേസുകളുടെ കണക്കുകൾ പരിശോധിച്ചായിരിക്കും പുതിയ കോടതികൾ അനുവദിക്കുക.

ഓരോ കോടതിക്കും പ്രത്യേക പ്രോസിക്യൂട്ടർ

ഓരോ അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതിയിലും ഒരു ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസർ, പ്രത്യേക പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ, ആറ് സഹായ ജീവനക്കാർ എന്നിവരെ നിയോഗിക്കാൻ പദ്ധതിയിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. കേസുകളുടെ വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കാനും പഴയ കേസുകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകാനുമാണ് പ്രത്യേക ജീവനക്കാരെ അനുവദിക്കുന്നത്. ഓരോ കോടതിക്കും പ്രത്യേകം പ്രോസിക്യൂട്ടറെ നിയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ കേസുകൾ തുടർച്ചയായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനും വിചാരണയിലെ കാലതാമസം കുറയ്ക്കാനും കഴിയുമെന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

കുട്ടികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി മൊഴി നൽകാൻ സൗകര്യം

ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ കുട്ടികൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും കോടതിയിൽ മൊഴി നൽകുമ്പോൾ കൂടുതൽ സുരക്ഷയും സ്വകാര്യതയും ഉറപ്പാക്കാനും പദ്ധതിയിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് സൗഹൃദപരമായ കോടതി മുറികളും പ്രത്യേക സാക്ഷിമൊഴി കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരുക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കും. കോടതിയിൽ മൊഴി നൽകുന്നതിനിടെ ഇരകൾക്ക് വീണ്ടും മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കേസുകളുടെ വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇരകൾക്ക് നീതി ലഭ്യമാക്കാനുള്ള സാഹചര്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

ഇതുവരെ നാല് ലക്ഷത്തിലധികം കേസുകൾ തീർപ്പാക്കി

2019 ഒക്ടോബർ രണ്ടിനാണ് അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളുടെ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. 2018ലെ ക്രിമിനൽ നിയമഭേദഗതിയുടെയും 2019 ജൂലൈ 25ലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു നടപടി. നൂറിലധികം പോക്സോ കേസുകൾ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്ന ജില്ലകളിൽ പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കണമെന്നായിരുന്നു സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശം.

നിലവിൽ 29 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. പദ്ധതി ആരംഭിച്ചതുമുതൽ 4,02,457 കേസുകൾ തീർപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. തുടക്കത്തിൽ ഒരുവർഷത്തേക്കാണ് പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീട് പലതവണ കാലാവധി നീട്ടി. അവസാനമായി 2026 മാർച്ച് 31 വരെയായിരുന്നു അനുമതി. പുതിയ തീരുമാനത്തോടെ 2031 മാർച്ച് 31 വരെ കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം തുടരാൻ വഴിയൊരുങ്ങി.

കേസുകളുടെ പുരോഗതി കേന്ദ്രം നിരീക്ഷിക്കും

കേന്ദ്ര നീതിന്യായ വകുപ്പാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭരണകൂടങ്ങളുമായും സഹകരിച്ച് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം പ്രത്യേക ഡാഷ്ബോർഡ് വഴി നിരീക്ഷിക്കും. ഹൈക്കോടതികളിൽനിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ, കേസുകളുടെ തീർപ്പാക്കൽ വിവരങ്ങൾ, ചെലവുകണക്കുകൾ എന്നിവയും പരിശോധിക്കും. കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനും വിചാരണ സമയബന്ധിതമായി പൂർത്തിയാക്കാനും സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി അവലോകന യോഗങ്ങളും നടത്തും.

പുതിയ തീരുമാനം എന്ത് മാറ്റമുണ്ടാക്കും?

പുതിയ കോടതികൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ ബലാത്സംഗ, പോക്സോ കേസുകൾ കൂടുതലായി കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ജില്ലകളിൽ വിചാരണയ്ക്കുള്ള സൗകര്യം വർധിക്കും. ഓരോ കോടതിക്കും പ്രത്യേക പ്രോസിക്യൂട്ടറെയും ജീവനക്കാരെയും അനുവദിക്കുന്നത് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ സഹായിക്കും. എന്നാൽ പുതിയ കോടതികൾ അനുവദിക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം എല്ലാ കേസുകളും ഉടൻ തീർപ്പാകുമെന്ന് ഉറപ്പില്ല. ആവശ്യമായ ജഡ്ജിമാരെയും ജീവനക്കാരെയും നിയമിക്കുകയും കോടതികൾ പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും സമയബന്ധിതമായി നീതി ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.