അമൃത്സർ (പഞ്ചാബ്), 2026 നവംബർ 05 –

ഇന്ത്യയിൽ തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തിയ 49 അംഗ പാകിസ്ഥാനി സിഖ് സംഘം കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രത്യേക അനുമതിയോടെ അട്ടാരി വാഗ കര അതിർത്തി വഴി സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങി. നവംബർ നാലിന് ബുധനാഴ്ചയാണ് സംഘം പഞ്ചാബിലെ അമൃത്സറിലുള്ള അട്ടാരി സംയോജിത പരിശോധനാ കേന്ദ്രം വഴി പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് കടന്നത്. ഡൽഹി സിഖ് ഗുരുദ്വാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ ഇടപെടലിനെ തുടർന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രത്യേക അനുമതി നൽകിയത്. പാകിസ്ഥാനിലെ പെഷവാർ, പഞ്ചാ സാഹിബ്, ലാഹോർ, നങ്കാന സാഹിബ് എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരാണ് സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. നേരത്തെ വിമാനമാർഗം മടങ്ങാനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ കരമാർഗം യാത്ര ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിച്ചതോടെ വലിയ യാത്രച്ചെലവ് ഒഴിവാക്കാൻ തീർത്ഥാടകർക്ക് കഴിഞ്ഞു.

ഡൽഹി സിഖ് ഗുരുദ്വാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ ഇടപെടൽ നിർണായകമായി

ഡൽഹി സിഖ് ഗുരുദ്വാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രവാസികാര്യ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ് പരംജിത് സിങ് ചണ്ഡോക്കാണ് തീർത്ഥാടകരുടെ മടക്കയാത്രയ്ക്ക് അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ട് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തെ സമീപിച്ചത്. കരമാർഗമുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ആവശ്യമായ അനുമതിയും മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. തീർത്ഥാടകർ ഒക്ടോബർ എട്ടിന് ലാഹോർ, താഷ്കെന്റ്, ന്യൂഡൽഹി വിമാനമാർഗമാണ് ഇന്ത്യയിലെത്തിയത്. നവംബർ ആറിന് വിസ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വിമാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് മടങ്ങാനായിരുന്നു തീരുമാനം. എന്നാൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക അനുമതി ലഭിച്ചതോടെ കരമാർഗം മടങ്ങാൻ അവസരമൊരുങ്ങി.

സംഘത്തിന്റെ നേതാവ് പപീന്ദർ സിങ് ഇന്ത്യയിലെയും പാകിസ്ഥാനിലെയും സർക്കാരുകൾക്ക് നന്ദി അറിയിച്ചു. 1947ലെ ഇന്ത്യ പാകിസ്ഥാൻ വിഭജനത്തിനുശേഷം വേർപിരിഞ്ഞുപോയ വിശുദ്ധ സിഖ് ആരാധനാലയങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സിഖ് വിശ്വാസികൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ശ്രീ ഹേംകുണ്ഡ് സാഹിബ് ഗുരുദ്വാര സന്ദർശിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിസ്മരണീയ അനുഭവമായിരുന്നെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സംഘത്തിലെ നാൽപ്പതോളം പേർ ഒക്ടോബർ പത്തിന് തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം വാർഷികമായി അടയ്ക്കുന്നതിന് രണ്ടുദിവസം മുമ്പാണ് അവിടെയെത്തിയത്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും ഗുരുദ്വാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയുടെയും ഇടപെടലിലൂടെയാണ് സന്ദർശനത്തിനുള്ള പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയത്.

പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിനുശേഷം അട്ടാരി വാഗ അതിർത്തിയിൽ നിയന്ത്രണം

2025 ഏപ്രിൽ 22ന് ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹൽഗാമിലുണ്ടായ ഭീകരാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെയാണ് ഇന്ത്യ പാകിസ്ഥാൻ കര അതിർത്തിയിലെ യാത്രാ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയത്. 2025 മെയ് ഒന്നുമുതൽ അട്ടാരി വാഗ അതിർത്തി സാധാരണ യാത്രക്കാർക്കും ഹ്രസ്വകാല സന്ദർശകർക്കും അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണ്. നിലവിൽ 1974ലെ ഇന്ത്യ പാകിസ്ഥാൻ മതപരമായ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്ര സന്ദർശന കരാർ പ്രകാരം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള പ്രത്യേക മതപരമായ അവസരങ്ങളിൽ സംഘടിത തീർത്ഥാടന സംഘങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് അതിർത്തി കടക്കാൻ അനുമതിയുള്ളത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 49 അംഗ സംഘത്തിന് പ്രത്യേക ഇളവ് അനുവദിച്ചത്.

തീർത്ഥാടന യാത്രയുടെ തുടക്കത്തിലും സംഘത്തിന് തടസ്സങ്ങൾ നേരിട്ടിരുന്നു. ഡൽഹി, അമൃത്സർ, ആനന്ദ്പൂർ സാഹിബ്, ഹേംകുണ്ഡ് സാഹിബ് എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ 104 വിസകളാണ് അനുവദിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ സെപ്റ്റംബറിൽ കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ 94 തീർത്ഥാടകരെ യാത്രാരേഖകളും മടക്ക ടിക്കറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഫൈസലാബാദിൽനിന്നുള്ള വിമാനത്തിൽ കയറാൻ അനുവദിച്ചില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. പിന്നീട് പുതിയ ടിക്കറ്റുകൾ വാങ്ങിയാണ് തീർത്ഥാടകർ യാത്ര പൂർത്തിയാക്കിയത്.

ഇന്ത്യയിലെ ഒരുമാസത്തെ താമസത്തിനിടെ ഡൽഹിയിലെ ബംഗ്ലാ സാഹിബ്, രകാബ് ഗഞ്ച് സാഹിബ്, സിസ് ഗഞ്ച് സാഹിബ്, നാനക് പിയാവോ സാഹിബ്, ദംദമ സാഹിബ്, ബാല സാഹിബ്, ബാബാ ബന്ദാ സിങ് ബഹാദൂർ ഗുരുദ്വാരകൾ എന്നിവ സംഘം സന്ദർശിച്ചു. ആനന്ദ്പൂർ സാഹിബിലെ തഖ്ത് ശ്രീ കേസ്ഗഡ് സാഹിബിലും അമൃത്സറിലെ സുവർണ ക്ഷേത്രത്തിലും പ്രാർത്ഥന നടത്തി. ഗുരു രാംദാസ് ജിയുടെ ജന്മവാർഷികാഘോഷങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തു. ഇന്ത്യയിലെ ബന്ധുക്കളെ കാണാനും സംഘത്തിലെ ചിലർക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. കരമാർഗം മടങ്ങാൻ അനുമതി ലഭിച്ചതോടെ മടക്ക വിമാന ടിക്കറ്റുകൾ റദ്ദാക്കി. ഉപയോഗിക്കാത്ത ടിക്കറ്റുകളുടെ പണം തിരികെ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്ന് പരംജിത് സിങ് ചണ്ഡോക്ക് അറിയിച്ചു.