ന്യൂഡൽഹി  / 2026  / നവംബർ 05

സമുദ്രഗവേഷണത്തിലും പര്യവേക്ഷണത്തിലും തദ്ദേശീയ ശേഷിയും രാജ്യാന്തര സഹകരണവും ഉപയോഗിച്ച് ആഗോള മത്സരക്ഷമത കൈവരിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് കേന്ദ്രമന്ത്രി ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള നാഷണൽ മാരിടൈം ഫൗണ്ടേഷൻ സംഘടിപ്പിച്ച 2026ലെ ഇൻഡോ പസഫിക് റീജണൽ ഡയലോഗിൽ നവംബർ നാലിന് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൗമശാസ്ത്രം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രിയാണ് ജിതേന്ദ്ര സിങ്. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്, പേഴ്‌സണൽ, പൊതുപരാതികൾ, പെൻഷൻ, ആണവോർജം, ബഹിരാകാശം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ സഹമന്ത്രി ചുമതലയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. ആഴക്കടൽ വിഭവങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഈ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന വഴികളാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

സമീപവർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്രദൗത്യങ്ങൾ ഓരോ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും പരിധിയിൽ ഒതുങ്ങുന്ന രീതിയിൽനിന്ന് മാറിയിട്ടുണ്ട്. നിരവധി വകുപ്പുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിക്കാണ് ഇപ്പോൾ പ്രാധാന്യം. സമുദ്രശാസ്ത്രം, ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ, ആണവശാസ്ത്രം, ഭൂവിജ്ഞാനം, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, റോബോട്ടിക്സ് എന്നിവയുടെ സംയോജനം ഇന്ത്യയുടെ സമുദ്ര, ആഴക്കടൽ ശേഷികൾ വർധിപ്പിക്കുന്നു. സമുദ്രവിഭവങ്ങൾക്ക് രാജ്യം നൽകുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ പരിഗണനയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി സ്വാതന്ത്ര്യദിന പ്രസംഗങ്ങളിൽ രണ്ടുതവണ ആഴക്കടൽ ദൗത്യം പരാമർശിച്ചതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നതെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.

ആറായിരം മീറ്റർ ആഴത്തിലേക്ക് മനുഷ്യനെ അയയ്ക്കാൻ സമുദ്രയാൻ

ചെന്നൈയിലെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓഷ്യൻ ടെക്നോളജി മധ്യ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര തടത്തിൽ അയ്യായിരം മുതൽ ആറായിരം മീറ്റർ വരെ ആഴത്തിൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സമുദ്രത്തിനടിയിലെ ചൂടുനീരുറവകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സൾഫൈഡ് ധാതുനിക്ഷേപങ്ങൾ ഉയർന്ന വ്യക്തതയോടെ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഓഷ്യൻ മിനറൽ എക്സ്പ്ലോററിനെക്കുറിച്ചും മന്ത്രി വിശദീകരിച്ചു. ഇത്തരത്തിലുള്ള നിരവധി നിക്ഷേപങ്ങൾ ഇതിനകം തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സമുദ്രയാൻ ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായ മത്സ്യ എന്ന മുങ്ങിക്കപ്പൽ മൂന്ന് ആഴക്കടൽ സഞ്ചാരികളെ അയ്യായിരം മുതൽ ആറായിരം മീറ്റർ വരെ ആഴത്തിലെത്തിക്കാനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 2028ഓടെ ആറായിരം മീറ്റർ വരെ ആഴത്തിലേക്ക് ആദ്യ മനുഷ്യ ആഴക്കടൽ ദൗത്യം നടത്താനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലാണ് ഇന്ത്യ. തദ്ദേശീയ ആഴക്കടൽ പര്യവേക്ഷണ പദ്ധതിയിലെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായിരിക്കും ഇതെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.

ഗഗൻയാൻ മനുഷ്യ ബഹിരാകാശയാത്രാ പദ്ധതിയും ആഴക്കടൽ ദൗത്യവും ഒരേസമയം മുന്നേറുന്നതും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഒരു ഇന്ത്യക്കാരൻ ഏകദേശം ആറായിരം മീറ്റർ ആഴത്തിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഏതാണ്ട് അതേസമയം മറ്റൊരു ഇന്ത്യക്കാരൻ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് പോകുന്ന കാഴ്ചയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ വളരുന്ന ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക ശേഷിയുടെ അടയാളമായിരിക്കും ഇത്. സമുദ്രഗവേഷണത്തിന് ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പിന്തുണയും വർധിക്കുകയാണ്. സമുദ്രത്തിന്റെ നിറം, ഉപരിതല താപനില, കാറ്റിന്റെ ദിശയും വേഗവും എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ഉപഗ്രഹങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. സമുദ്രനിരീക്ഷണത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ വിപുലമാക്കുന്ന ഈ സംവിധാനങ്ങൾ ഭാവിയിൽ കടലിലെ കാറ്റ്, സൗരോർജം തുടങ്ങിയ പുനരുപയോഗ ഊർജസ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്താനും സഹായിക്കാം.

കുടിവെള്ളം മുതൽ കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുവരെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം

സർക്കാരിന്റെ വിവിധ സംവിധാനങ്ങളും ശാസ്ത്രശാഖകളും ഒന്നിച്ചുപ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത മന്ത്രി വിശദീകരിച്ചു. കടൽവെള്ളം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പങ്കും അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഭാഭാ ആറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ പിന്തുണയോടെ കൽപ്പാക്കത്ത് സ്ഥാപിച്ച കടൽവെള്ള ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റും ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയം ലക്ഷദ്വീപിൽ വികസിപ്പിച്ച കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കടൽവെള്ള ശുദ്ധീകരണ സംവിധാനവും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. തീരദേശങ്ങളിലും ദ്വീപുകളിലും കുടിവെള്ളം ലഭ്യമാക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള ദേശീയ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും എങ്ങനെ ഒരുമിക്കാമെന്ന് ഈ പദ്ധതികൾ കാണിക്കുന്നു.

രാജ്യങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അതിർത്തികൾ സമുദ്രങ്ങൾക്ക് ബാധകമല്ലാത്തതിനാൽ രാജ്യാന്തര സഹകരണവും അനിവാര്യമാണെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. സമുദ്രമലിനീകരണത്തിന്റെയും കടലിലെ താപനില മാറ്റങ്ങളുടെയും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ രാജ്യാതിർത്തികൾ കടന്നെത്തും. സംയുക്ത ശാസ്ത്രദൗത്യങ്ങൾ, ഗവേഷണസൗകര്യങ്ങൾ പരസ്പരം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവസരം, വിവരങ്ങൾ പങ്കിടൽ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ആഗോള തന്ത്രങ്ങളും പങ്കാളിത്തങ്ങളും വേണം. ഒരു സമുദ്രം, പങ്കുവയ്ക്കുന്ന അറിവ്, നീതിപൂർവമായ സമൃദ്ധി എന്ന തത്വമാകണം ഇൻഡോ പസഫിക് സഹകരണത്തെ നയിക്കേണ്ടത്. മേഖലയിലെ ചരിത്രം, സംസ്കാരം, ഭൂമിശാസ്ത്രം എന്നിവയിലെ വൈവിധ്യം സഹകരണം ശക്തമാക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. നിരീക്ഷണത്തിലെ വിടവുകൾ നികത്തുക, അതിതീവ്ര കാലാവസ്ഥാ സംഭവങ്ങളുടെ പ്രവചനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, തീരങ്ങൾക്കും ദ്വീപുകൾക്കുമായി പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥാ സേവന പങ്കാളിത്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുക എന്നിവ പ്രധാന മുൻഗണനകളാണ്. ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതും എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകുന്നതുമായ സമുദ്ര സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ, ആഴക്കടൽ ഗവേഷണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകൽ, സമുദ്രവിഭവങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും നീതിപൂർവമായ ഉപയോഗവും ശക്തമാക്കൽ എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഗവേഷണത്തിന് ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ നിധി; വികസിത ഭാരതത്തിന് ആഴക്കടൽ വിഭവങ്ങൾ

ഗവേഷണത്തിനും പുതുമകൾക്കും ധനസഹായം നൽകുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം വിശദീകരിച്ച മന്ത്രി അനുസന്ധാൻ നാഷണൽ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ രൂപീകരിച്ചതും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഗവേഷണ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തം വേഗത്തിലാക്കാൻ ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ റിസർച്ച്, ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് ഇന്നൊവേഷൻ ഫണ്ടും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ പങ്കാളിത്തത്തിനൊപ്പം സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളെയും നിക്ഷേപകരെയും ഉൾപ്പെടുത്താൻ അമ്പതിന് അമ്പത് ഓഹരി പങ്കാളിത്ത സമീപനമാണ് ഈ നിധി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. പുതിയ ഗവേഷണ, സാങ്കേതികവിദ്യാ മേഖലകളിൽ പങ്കാളികളാകാൻ ഇത് പ്രോത്സാഹനം നൽകും. പുതിയ മേഖലകൾ വികസിപ്പിക്കാനും രാജ്യത്തിന്റെ സാങ്കേതിക ശേഷി ശക്തമാക്കാനും സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ, ശാസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വകാര്യ പങ്കാളികൾ, നിക്ഷേപകർ എന്നിവർ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. വികസിത ഭാരതം 2047 എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്താൻ സാമ്പത്തിക മൂല്യവർധനയ്ക്കുള്ള പുതിയ സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്തണം. ഇതുവരെ അന്വേഷിക്കാത്തതോ വേണ്ടത്ര പഠിക്കാത്തതോ ആയ വിഭവങ്ങളിൽ വലിയ സാധ്യതകളുണ്ട്. ആഴക്കടൽ അതിലെ പ്രധാന അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ്.

പങ്കെടുത്തവരുമായുള്ള സംവാദത്തിൽ ആണവോർജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കപ്പലുകളുടെ സാധ്യതയും സമുദ്രഗതാഗതത്തിലെ ശുദ്ധ ഊർജത്തിന്റെ ഭാവിയും സംബന്ധിച്ച ചോദ്യത്തിനും മന്ത്രി മറുപടി നൽകി. ശാന്തി നിയമപ്രകാരം ആണവമേഖല അടുത്തിടെ സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിന് തുറന്നുകൊടുത്തതും 2047ഓടെ നൂറ് ഗിഗാവാട്ട് ആണവോർജ ശേഷി കൈവരിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യവും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു. സൗരോർജ പാനലുകൾ, കടലിലെ കാറ്റ്, താപനിലയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, ഊർജനിലകളിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പുനരുപയോഗ ഊർജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള വിവിധ സാധ്യതകളും ആഴക്കടൽ ദൗത്യം പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്.

കടൽശുചീകരണം വാർഷിക പ്രവർത്തനമായി; നേട്ടം മേഖലയ്ക്കാകെ

സ്വച്ഛ് ഭാരത് പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമുദ്രങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കണമെന്ന നിർദേശത്തിന് മറുപടിയായി സർക്കാർ ഇതിനകം വാർഷിക സമുദ്രശുചീകരണ പരിപാടി ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ എഴുപത്തിയഞ്ചാം വാർഷികാഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനം പിന്നീട് എല്ലാ വർഷവും നടത്തുന്ന പരിപാടിയായി മാറി. തീരദേശ ജില്ലാ ഭരണകൂടങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ നാവികസേന, ഇന്ത്യൻ തീരരക്ഷാസേന, സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ, മറ്റ് പങ്കാളികൾ എന്നിവർ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. സമുദ്രമലിനീകരണം ഒരു രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. അതിനാൽ കടലുകൾ വൃത്തിയാക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രയോജനം വിശാലമായ ഇൻഡോ പസഫിക് മേഖലയ്ക്കാകെ ലഭിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇന്ത്യയുടെ വളരുന്ന തദ്ദേശീയ ശേഷിയും രാജ്യാന്തര പങ്കാളിത്തവും ശാസ്ത്രീയ അറിവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള പങ്കുവയ്ക്കലും ആഗോള സമുദ്രഗവേഷണത്തിലും പര്യവേക്ഷണത്തിലും രാജ്യത്തിന്റെ പങ്ക് ശക്തമാക്കും. സമുദ്രവിഭവങ്ങൾ സമാധാനപരമായും സുസ്ഥിരമായും നീതിപൂർവമായും ഉപയോഗിക്കാൻ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് മന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു. വികസിത ഭാരതം 2047 എന്ന ദേശീയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഈ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം സംഭാവന നൽകുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

.