മധുര, 2026 നവംബർ 04 –

തമിഴ്നാട്ടിലെ പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മുഴുവൻ ജീവനക്കാർക്കും മാന്യമായി ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ വേതനം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതിയുടെ മധുര ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജി.ആർ. സ്വാമിനാഥൻ, പി. മുരുകൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പൂജാരിമാർക്കും മറ്റ് ജീവനക്കാർക്കും മിനിമം വേതന നിയമപ്രകാരവും സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്ക് തുല്യമായും ശമ്പളം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പെരിയനമ്പി നരസിംഹ ഗോപാലൻ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് നടപടി. തമിഴ്നാട് സർക്കാർ സെക്രട്ടറിയാണ് കേസിലെ പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ കെ. സുബ്ബു രംഗ ഭാരതിയും എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ എ. ശിവസുബ്രഹ്മണ്യനും ഹാജരായി. ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഓരോ ജീവനക്കാരനും ജീവിതവേതനം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ വകുപ്പിന് നിർദേശം നൽകി കോടതി ഹർജി തീർപ്പാക്കി. 2026 നവംബർ നാലിന് പുറത്തുവന്ന കോടതി റിപ്പോർട്ടിൽ ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ തീയതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പാചകക്കാരന് പ്രതിമാസ ശമ്പളം 400 രൂപ മാത്രം

തമിഴ്നാട്ടിലെ ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ജീവനക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന തുച്ഛമായ ശമ്പളത്തിൽ ഹൈക്കോടതി കടുത്ത ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. ആയിരക്കണക്കിന് ക്ഷേത്രജീവനക്കാർക്ക് ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ പോലും മതിയാകാത്ത വേതനമാണ് ലഭിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പാചകക്കാരന് പ്രതിമാസം 400 രൂപ മാത്രമാണ് ശമ്പളം നൽകുന്നതെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ദേശീയ അടിസ്ഥാന മിനിമം വേതനം പ്രതിദിനം 176 രൂപയായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഇതിലും വളരെ കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലത്തിന് ക്ഷേത്രജീവനക്കാർ ജോലി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭൂരിഭാഗം ക്ഷേത്രങ്ങളും ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രജീവനക്കാരെ അകത്തെ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നവർ, പുറത്തുള്ള ജോലികൾ ചെയ്യുന്നവർ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഓരോ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും വരുമാനത്തിൽനിന്നാണ് ജീവനക്കാർക്ക് ശമ്പളം നൽകുന്നത്. വരുമാനവും സ്വത്തുവകകളും കുറവുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ജീവനക്കാർക്ക് മതിയായ വേതനം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമാണുള്ളത്.

മിനിമം വേതനത്തിലും കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലത്തിന് ജോലി ചെയ്യിക്കുന്നത് നിർബന്ധിത തൊഴിലെന്ന് കോടതി

മിനിമം വേതനത്തിലും കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലത്തിന് ഒരാളെ ജോലി ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 23-ാം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന നിർബന്ധിത തൊഴിലായി കണക്കാക്കാമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇത്തരത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിക്ക് മിനിമം വേതനം ആവശ്യപ്പെട്ട് കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള മൗലികാവകാശമുണ്ടെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മിനിമം വേതനത്തേക്കാൾ കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലത്തിന് ജോലി ചെയ്യിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻ നിരീക്ഷണവും ഹൈക്കോടതി പരാമർശിച്ചു.

ഭരണഘടനയുടെ 43-ാം അനുച്ഛേദം ജീവനക്കാർക്ക് ജീവിതവേതനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വരുമാനവുമായി മാത്രം ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനത്തിന് ഇടയാക്കുമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ എല്ലാ ക്ഷേത്രജീവനക്കാർക്കും ഒരേ ശമ്പളരീതി നിർദേശിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഓരോരുത്തരും ചെയ്യുന്ന ജോലിയുടെ സ്വഭാവം പരിഗണിച്ച് വേതനം തീരുമാനിക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

മൂന്ന് വർഷം മുമ്പുള്ള കോടതി നിർദേശം നടപ്പാക്കാത്തതിൽ സർക്കാരിന് വിമർശനം

ക്ഷേത്രജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളവും സേവനാനുകൂല്യങ്ങളും വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങളും മിനിമം വേതന നിയമപ്രകാരം നിശ്ചയിക്കണമെന്ന് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതിയുടെ മറ്റൊരു ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് മൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് നിർദേശിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കോടതി സ്വമേധയാ ആരംഭിച്ച നടപടിയിലായിരുന്നു മുൻ നിർദേശം. എന്നാൽ മൂന്ന് വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ജീവനക്കാർക്ക് ന്യായമായ വേതനം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽനിന്ന് ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുടെ കുറവ് കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടാൻ വകുപ്പിന് കഴിയില്ല. ആവശ്യമായ പണം കണ്ടെത്താൻ വിവിധ മാർഗങ്ങളുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്ഷേത്രജീവനക്കാരുടെ ദയനീയാവസ്ഥ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഇതുവരെ ഫലപ്രദമായ ഇടപെടൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നതിലും ബെഞ്ച് അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി.

ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം ഉറപ്പാക്കാൻ ദേവസ്വം കമ്മിഷണർ അടിയന്തരമായി ഇടപെടണം

ക്ഷേത്രജീവനക്കാർക്ക് ന്യായമായ വേതനം ലഭ്യമാക്കാൻ ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പ് കമ്മിഷണർ അടിയന്തര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ജീവനക്കാർക്ക് മാന്യമായ ശമ്പളം നൽകണമെന്ന് നിർദേശിക്കുന്ന നിലവിലുള്ള കോടതി ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാതെ വകുപ്പിനും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും നിഷ്ക്രിയരായി തുടരാനാകില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള മാർഗങ്ങളും കോടതി നിർദേശിച്ചു. താൽപര്യമുള്ള ഭക്തർക്ക് കൂട്ടായ്മകൾ രൂപീകരിച്ച് ഓരോ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകാമെന്ന് കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകൾ ജീവനക്കാർക്ക് മാന്യമായ ശമ്പളം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിക്കണം. സോഹോ സ്ഥാപകൻ ശ്രീധർ വെമ്പുവിനെപ്പോലുള്ളവരുടെ സഹകരണത്തോടെ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ വരുമാന മാതൃകകൾ വികസിപ്പിക്കാമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ക്ഷേത്രജീവനക്കാർക്ക് ജീവിതവേതനം നൽകാൻ നിർദേശിച്ച് ഹർജി തീർപ്പാക്കി

ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എല്ലാ പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും ജീവനക്കാർക്ക് ജീവിതവേതനം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് നിർദേശിച്ചാണ് ഹൈക്കോടതി ഹർജി തീർപ്പാക്കിയത്. ഇതിനായി വകുപ്പ് ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം. ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ വരുമാനക്കുറവ് മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജീവനക്കാർക്ക് തുച്ഛമായ ശമ്പളം നൽകുന്ന സ്ഥിതി തുടരരുതെന്നതാണ് കോടതി ഉത്തരവിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.

അതേസമയം, എല്ലാ ക്ഷേത്രജീവനക്കാർക്കും ഒരേ തുക ശമ്പളമായി നൽകണമെന്നോ സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളനിരക്ക് അതേപടി നടപ്പാക്കണമെന്നോ കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. ഓരോ ജീവനക്കാരന്റെയും ജോലിയുടെ സ്വഭാവം പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം വേതനം നിശ്ചയിക്കേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജീവിതവേതനം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നിർദേശം നടപ്പാക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വമാണ് ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ വരുമാനത്തേക്കാൾ ജീവനക്കാരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഉത്തരവ്

ക്ഷേത്രജീവനക്കാരുടെ വേതനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. നിയമപരമായി, മിനിമം വേതനത്തിലും കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലത്തിന് തൊഴിലെടുക്കേണ്ടിവരുന്നവർക്ക് ഭരണഘടനയുടെ 23-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള സംരക്ഷണം ആവശ്യപ്പെടാമെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി ആവർത്തിച്ചത്. സാമൂഹികമായി, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ജീവനക്കാരുടെയും ഉപജീവനസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഉത്തരവ് എടുത്തുകാട്ടുന്നു.

തമിഴ്നാട്ടിലെ ഹിന്ദു മത ധർമസ്ഥാപന വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ഉത്തരവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രാബല്യം. മൂന്ന് വർഷം മുമ്പുള്ള നിർദേശം നടപ്പാക്കാത്ത സാഹചര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കോടതി, നിലവിലുള്ള നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റാൻ വകുപ്പിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പുതിയ സംസ്ഥാനവ്യാപക ശമ്പളനിരക്കോ എല്ലാ വിഭാഗം ജീവനക്കാർക്കും ബാധകമായ ഏകീകൃത വേതനപട്ടികയോ കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.