ന്യൂഡൽഹി  / 2026  / നവംബർ 03

ഇന്ത്യയുടെ ശുദ്ധ ഊർജമാറ്റത്തിൽ പ്രധാന ശക്തിയായി ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ വളരുന്നു. നവംബർ രണ്ടിന് പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ഉൽപ്പാദനം മുതൽ ഉപയോഗവും കയറ്റുമതിയും വരെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ദേശീയ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ദൗത്യത്തിലൂടെ കേന്ദ്രസർക്കാർ ഏകോപിപ്പിക്കുകയാണ്. കേന്ദ്ര നവീന, പുനരുപയോഗ ഊർജ മന്ത്രാലയമാണ് ദൗത്യം നടപ്പാക്കുന്നത്. പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം വിഘടിപ്പിച്ചാണ് ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ നിർമിക്കുന്നത്. രാസവളം, എണ്ണശുദ്ധീകരണം, ഇരുമ്പ്, ഉരുക്ക്, ഭാരവാഹന ഗതാഗതം, കപ്പൽഗതാഗതം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും. ആഭ്യന്തര ഉപകരണനിർമാണം, ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനം, ഉറപ്പുള്ള ആവശ്യകത, വിശ്വസനീയമായ ഗുണനിലവാര സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് ദൗത്യം പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഹരിത അമോണിയ ലേലങ്ങൾ മുതൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ വരെയുള്ള ആദ്യഘട്ട പദ്ധതികൾ ഈ മേഖലയിലെ സാധ്യതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഊർജം സംഭരിക്കാനും വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് എത്തിക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു ഊർജവാഹകമാണ് ഹൈഡ്രജൻ. ഇന്ധന സെല്ലിൽ ഓക്സിജനുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കും. ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളായി വെള്ളവും ചൂടും മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ ഘട്ടത്തിൽ മലിനീകരണ വസ്തുക്കളോ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളോ പുറത്തുവരില്ല. പ്രകൃതിയിൽ ശുദ്ധ ഹൈഡ്രജൻ വലിയ അളവിൽ ലഭ്യമല്ല. വെള്ളം, പ്രകൃതിവാതകം തുടങ്ങിയ സംയുക്തങ്ങളിൽനിന്നാണ് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നത്. അതിനാൽ എങ്ങനെ നിർമിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് പരിസ്ഥിതിയിലുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം. പരമ്പരാഗത നിർമാണരീതികൾ ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ കാർബൺ പുറന്തള്ളുന്നു. സൗരോർജവും കാറ്റിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയും ഉപയോഗിച്ചാൽ ഇത് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാം. ഇന്ത്യയിലെ സമൃദ്ധമായ സൗര, കാറ്റാടി വിഭവങ്ങൾ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന് അനുകൂലമാണ്. ഊർജസ്രോതസ്സുകൾ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനും ഊർജസുരക്ഷ ശക്തമാക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. 2070ഓടെ നെറ്റ് സീറോ പുറന്തള്ളൽ കൈവരിക്കാനുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിനും കരുത്താകും. ഉയർന്ന ചൂട് ആവശ്യമായതും രാസപ്രക്രിയകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾക്ക് പകരം മാർഗങ്ങൾ കുറവുള്ളതുമായ മേഖലകളിലാണ് ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ. നേരിട്ട് വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്നത് പ്രയാസമുള്ളിടത്തും പ്രായോഗികമല്ലാത്തിടത്തും ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കാം. നിർമാണം, നിക്ഷേപം, തൊഴിൽ, കയറ്റുമതി എന്നിവയിൽ പുതിയ അവസരങ്ങൾ തുറക്കാനും ആഭ്യന്തര വിതരണശൃംഖലയും വ്യവസായ നവീകരണവും ശക്തമാക്കാനും കഴിയും. ഇറക്കുമതി ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതും ആഗോള ഇന്ധനവിലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ രാജ്യത്തെ ബാധിക്കുന്നതും കുറയ്ക്കാനുമാകും.

ഈ ഊർജമാറ്റത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭാരത് റിന്യൂവബിൾ എനർജി സമ്മിറ്റ് ആൻഡ് എക്സ്പോ നവംബർ രണ്ടുമുതൽ അഞ്ചുവരെ ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിൽ നടക്കുന്നു. നിക്ഷേപിക്കുക, നവീകരിക്കുക, പ്രചോദിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പ്രമേയം. നാൽപ്പതിലധികം മന്ത്രിമാരും നയരൂപകർത്താക്കളും നിക്ഷേപകരും ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായ പ്രമുഖരും ഉൾപ്പെടെ 130ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഓസ്ട്രേലിയ, ഡെൻമാർക്ക്, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, നെതർലൻഡ്സ്, നോർവേ, സ്വീഡൻ, ബ്രിട്ടൻ എന്നിവയാണ് ഒൻപത് പങ്കാളികൾ. ഇന്ത്യയിലെ 13 സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും പുനരുപയോഗ ഊർജസാധ്യതകളും നിക്ഷേപാവസരങ്ങളും ശുദ്ധ ഊർജ ഉപകരണനിർമാണ ശേഷിയും അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സൗരോർജം, കാറ്റാടി ഊർജം, ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, ഊർജസംഭരണം, വൈദ്യുതിശൃംഖലയുമായുള്ള സംയോജനം, ആഭ്യന്തര നിർമാണം, ഡിജിറ്റൽവത്കരണം, ഊർജമേഖലയിലെ നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങൾ. ശുദ്ധ ഊർജ നിക്ഷേപത്തിനും സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തത്തിനും വ്യവസായ സഹകരണത്തിനുമുള്ള ആഗോള വേദിയാണിത്. മന്ത്രിതല ചർച്ചകൾ, കമ്പനി മേധാവികളുടെ വട്ടമേശ സമ്മേളനങ്ങൾ, നിക്ഷേപക കൂടിക്കാഴ്ചകൾ, നാനൂറിലധികം പ്രദർശകർ പങ്കെടുക്കുന്ന പ്രദർശനം എന്നിവയും നടക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര സൗരസഖ്യത്തിന്റെ ഒൻപതാമത് അസംബ്ലിക്കും നാലാമത് അന്താരാഷ്ട്ര ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ സമ്മേളനത്തിനുമൊപ്പമാണ് പരിപാടി. ശുദ്ധ ഊർജമേഖലയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം ശക്തമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

വെള്ളത്തിൽനിന്ന് ഇന്ധനം; നിർമാണത്തിനും ഉപയോഗത്തിനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ

വെള്ളത്തിന്റെ വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെയാണ് പ്രധാനമായും ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ നിർമിക്കുന്നത്. വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ഒരു സംയുക്തത്തെ ലളിതമായ പദാർഥങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണിത്. പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളത്തെ ഹൈഡ്രജനായും ഓക്സിജനായും വേർതിരിക്കുന്നു. രണ്ട് ജല തന്മാത്രകൾ വിഘടിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ തന്മാത്രകളും ഒരു ഓക്സിജൻ തന്മാത്രയും ലഭിക്കും. മലിനീകരണം വളരെ കുറവാണ്. ഇതിനുള്ള പ്രധാന ഉപകരണമാണ് ഇലക്ട്രോലൈസർ. വൈദ്യുതിസ്രോതസ്സുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച കാഥോഡ്, ആനോഡ് എന്നീ രണ്ട് ഇലക്ട്രോഡുകൾ ഇതിലുണ്ട്. അയോണുകളുടെ സഞ്ചാരം സാധ്യമാക്കുന്ന ഇലക്ട്രോലൈറ്റിനുള്ളിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒരു വേർതിരിവുപാളി വാതകങ്ങൾ കലരുന്നത് തടയും. അതേസമയം അയോണുകൾക്ക് കടന്നുപോകാൻ വഴിയൊരുക്കും. വൈദ്യുതി പ്രവഹിക്കുമ്പോൾ കാഥോഡിൽ ഹൈഡ്രജനും ആനോഡിൽ ഓക്സിജനും രൂപപ്പെടും. തുടർന്നുള്ള ഉപയോഗത്തിനായി ഇവ പ്രത്യേകം ശേഖരിക്കുന്നു. വ്യവസായം, ഗതാഗതം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളലുള്ള ഇന്ധനമായി വെള്ളത്തെയും പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതിയെയും ഇലക്ട്രോലൈസർ മാറ്റുന്നു. വെള്ളത്തിലെ മാലിന്യങ്ങൾ സെല്ലുകൾക്ക് കേടുവരുത്തുകയും പ്രവർത്തനകാലം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ആദ്യം വെള്ളം ശുദ്ധീകരിക്കും. ഒരു കിലോഗ്രാം ഹൈഡ്രജൻ നിർമിക്കാൻ ധാതുലവണങ്ങൾ നീക്കിയ ഏകദേശം ഒൻപത് ലിറ്റർ വെള്ളം വേണമെന്നാണ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്ക്. നിർമാണശേഷം ഹൈഡ്രജൻ ഉണക്കി ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷമാണ് സമ്മർദത്തിലാക്കുന്നത്. ഈ ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാമുള്ള പുറന്തള്ളൽ ഇന്ത്യയുടെ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ മാനദണ്ഡത്തിൽ കണക്കാക്കുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് പുറത്തുവരുന്നില്ലെങ്കിലും നിർമാണരീതിയാണ് അതിന്റെ കാലാവസ്ഥാ സ്വാധീനം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. 2023 ഓഗസ്റ്റിലാണ് മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യയുടെ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ മാനദണ്ഡം വിജ്ഞാപനം ചെയ്തത്. അസംസ്കൃത വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത മുതൽ ഉൽപ്പാദനകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഉൽപ്പന്നം പുറത്തുവരുന്നതുവരെയുള്ള പുറന്തള്ളലാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. പന്ത്രണ്ടുമാസത്തെ ശരാശരിയിൽ ഒരു കിലോഗ്രാം ഹൈഡ്രജനുള്ള പുറന്തള്ളൽ രണ്ട് കിലോഗ്രാം കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന് തുല്യമായ അളവിൽ കവിയരുത്. ഹരിത ഹൈഡ്രജന് ഔദ്യോഗിക നിർവചനം നൽകിയ ആദ്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇതോടെ ഇന്ത്യ മാറി.

രാസവള നിർമാണത്തിൽ ഹൈഡ്രജനും നൈട്രജനും ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന അമോണിയയാണ് യൂറിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നൈട്രജൻ വളങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം. ഇപ്പോൾ ഇതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജന്റെ ഭൂരിഭാഗവും പ്രകൃതിവാതകത്തിൽനിന്നാണ്. പകരം ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിച്ചാൽ വളരെ കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളലോടെ ഹരിത അമോണിയ നിർമിക്കാം. എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളിൽ പെട്രോളിലെയും ഡീസലിലെയും സൾഫർ നീക്കാനും ഇന്ധനം കൂടുതൽ വൃത്തിയായി കത്താനും ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭാരമേറിയ എണ്ണയെ ഡീസൽ, വിമാന ഇന്ധനം, നാഫ്ത തുടങ്ങിയ ഭാരം കുറഞ്ഞ ഇന്ധനങ്ങളാക്കാനും ഇത് ആവശ്യമാണ്. റോഡ് ഗതാഗതം, വ്യോമയാനം, വ്യവസായം എന്നിവയ്ക്കാണ് ഈ ഇന്ധനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. നിലവിൽ ശുദ്ധീകരണശാലകളിലെ ഹൈഡ്രജന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളിൽനിന്നായതിനാൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജനിലേക്കുള്ള മാറ്റം പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കും. പരമ്പരാഗത ഉരുക്കുനിർമാണത്തിൽ ഇരുമ്പയിരിലെ ഓക്സിജൻ നീക്കാൻ കൽക്കരി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് പുറത്തുവരും. നേരിട്ട് ഇരുമ്പ് വേർതിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പകരം ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കാം. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന് പകരം നീരാവിയാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങളും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ അനുയോജ്യതയും പാലിച്ച് നഗരവാതക ശൃംഖലകളിലെ പ്രകൃതിവാതകത്തിൽ പരിമിതമായ അളവിൽ ഹൈഡ്രജൻ കലർത്താനും കഴിയും. നിലവിലുള്ള വിതരണശൃംഖലയിലൂടെ വീടുകൾക്കും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വ്യവസായങ്ങൾക്കും ഈ മിശ്രിതം എത്തിക്കാം. ഇതുവഴി ഫോസിൽ ഇന്ധന ഉപയോഗവും പുറന്തള്ളലും കുറയ്ക്കാം. ഇന്ധന സെൽ വാഹനങ്ങൾ ഹൈഡ്രജനെ വാഹനത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ വൈദ്യുതിയാക്കി മാറ്റി വൈദ്യുത മോട്ടോറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. ഉപയോഗസ്ഥലത്ത് നീരാവി മാത്രമാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. കൂടുതൽ ദൂരം സഞ്ചരിക്കേണ്ടതും വേഗത്തിൽ ഇന്ധനം നിറയ്ക്കേണ്ടതുമായ ബസുകൾക്കും ട്രക്കുകൾക്കും ട്രെയിനുകൾക്കും ഇത് അനുയോജ്യമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ തദ്ദേശീയ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ 2026 ജൂലൈ 17ന് ജിന്ദ്–സോനിപത് പാതയിൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. പത്ത് കോച്ചുകളുള്ള ട്രെയിനിൽ ഏകദേശം 2,600 യാത്രക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാം. ജിന്ദിലെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഏകദേശം 3,000 കിലോഗ്രാം ഹൈഡ്രജൻ സംഭരിക്കാനാകും. ട്രെയിനിൽനിന്ന് നീരാവിയും ചൂടും മാത്രമാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ഹരിത ഹൈഡ്രജനെ ഹരിത അമോണിയയായും ഹരിത മെഥനോളായും മാറ്റി ദീർഘദൂര കപ്പൽയാത്രകളിൽ പരമ്പരാഗത ഇന്ധനങ്ങൾക്ക് പകരം ഉപയോഗിക്കാം. എൻജിനുകളുടെ അനുയോജ്യത, സുരക്ഷ, തുറമുഖ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും ഉപയോഗം. കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളലുള്ള ഇന്ധനങ്ങൾ തേടുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഹരിത ഹൈഡ്രജനും അതിൽനിന്നുള്ള അമോണിയയും മെഥനോളും കയറ്റുമതി ചെയ്യാനും ഇന്ത്യയ്ക്ക് കഴിയും. രാജ്യത്തെ പുനരുപയോഗ ഊർജവിഭവങ്ങൾ ഇതിന് പിന്തുണ നൽകും. വ്യവസായാവസരങ്ങൾ തുറക്കാനും കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളലുള്ള ഇന്ധനരംഗത്തെ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം ശക്തമാക്കാനും കയറ്റുമതി സഹായിക്കും.

ഉൽപ്പാദനത്തിന് പ്രോത്സാഹനം; തുറമുഖങ്ങളും വാഹനങ്ങളും പരീക്ഷണവേദികൾ

ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന മന്ത്രാലയങ്ങൾ, വകുപ്പുകൾ, ഏജൻസികൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയെ ഏകോപിപ്പിച്ചുള്ള സമീപനമാണ് സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഓരോ മന്ത്രാലയത്തിനും പ്രത്യേകം ചുമതലയുണ്ട്. പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതക മന്ത്രാലയം എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളിലും നഗരവാതക വിതരണത്തിലും ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. രാസവസ്തു, രാസവള മന്ത്രാലയം തദ്ദേശീയ ഹരിത അമോണിയ അധിഷ്ഠിത വളങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നു. റോഡ് ഗതാഗത, ദേശീയപാത മന്ത്രാലയം ചട്ടങ്ങളും മാനദണ്ഡങ്ങളും പ്രവർത്തനച്ചട്ടങ്ങളും വഴി ഗതാഗത ഉപയോഗത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഉരുക്ക് മന്ത്രാലയം ഉരുക്കുനിർമാണത്തിലെ ഉപയോഗവും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ആഗോള പങ്കാളികളുമായുള്ള സഹകരണവും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നു. ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെയും അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും ആഗോള കേന്ദ്രമായി ഇന്ത്യയെ മാറ്റാനാണ് ദേശീയ ദൗത്യം. 19,744 കോടി രൂപ ചെലവിൽ 2023 ജനുവരിയിലാണ് കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ അംഗീകാരം നൽകിയത്. 2030ഓടെ കുറഞ്ഞത് 50 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ വാർഷിക ഉൽപ്പാദനശേഷിയാണ് ലക്ഷ്യം. കയറ്റുമതി ആവശ്യകത കൂടിയാൽ ഇത് ഒരുകോടി മെട്രിക് ടണ്ണിലെത്താം. ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ മാറ്റത്തിനുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ഇടപെടലുകൾക്കായുള്ള സൈറ്റ് പദ്ധതിയാണ് പ്രധാന ഘടകം. 2029–30 വരെ 17,490 കോടി രൂപയാണ് വകയിരുത്തൽ. ആഭ്യന്തര ഇലക്ട്രോലൈസർ നിർമാണത്തിനും ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനത്തിനും പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ നൽകുന്നു. തദ്ദേശീയ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും ഉൽപ്പാദനം വേഗത്തിലാക്കാനുമാണിത്. പ്രതിവർഷം 3,000 മെഗാവാട്ട് ഇലക്ട്രോലൈസർ നിർമാണശേഷിക്കായി 15 കമ്പനികൾക്ക് പ്രോത്സാഹനം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഇറക്കുമതി വിതരണശൃംഖലകളോടുള്ള ആശ്രയം കുറയ്ക്കും. 2026 ഫെബ്രുവരിയോടെ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 8,000 ടൺ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനശേഷി പ്രവർത്തനസജ്ജമായി. പ്രതിവർഷം 8,62,000 ടൺ ഉൽപ്പാദനശേഷിക്കുള്ള പ്രോത്സാഹനവും അനുവദിച്ചു. 2026 ഒക്ടോബർവരെ ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ പ്രതിവർഷം അഞ്ചരലക്ഷം മെട്രിക് ടണ്ണിലധികം ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള ഉറപ്പുള്ള കരാറുകളിൽ ഒപ്പിട്ടു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇത്തരം പ്രതിബദ്ധതകളാണിവ. വിതരണത്തിനുള്ള ഉറപ്പുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയെ ആഗോള മുന്നണിയിലെത്തിക്കുന്നതാണ് ഈ നേട്ടം.

പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഉരുക്ക്, ഭാരവാഹന ഗതാഗതം, കപ്പൽഗതാഗതം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾക്കും അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്കും പകരം ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരീക്ഷണപദ്ധതികൾക്കും ദൗത്യം പിന്തുണ നൽകുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ കുറവുകൾ കണ്ടെത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. വിതരണശൃംഖലകളും സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ സംയോജനവും പരിശോധിക്കും. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വ്യാപനത്തിനും ആവശ്യമായ നയപിന്തുണയ്ക്കും കണ്ടെത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കും. കുറഞ്ഞ കാർബൺ പുറന്തള്ളലുള്ള ഉരുക്കിനായി 2029–30 വരെ 455 കോടി രൂപ വകയിരുത്തി. ഗതാഗതത്തിന് 496 കോടി രൂപയും കപ്പൽഗതാഗതത്തിന് 115 കോടി രൂപയും 2025–26 വരെ വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉരുക്ക് മേഖലയിൽ അഞ്ച് പരീക്ഷണപദ്ധതികൾക്ക് അനുമതി നൽകി. നൂറുശതമാനം ഹൈഡ്രജൻ കുത്തിവച്ചുള്ള പരീക്ഷണത്തിന് 84 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു. പന്ത്രണ്ട് പദ്ധതികളിലൂടെ 27 ബസുകളും 43 ട്രക്കുകളും ഉൾപ്പെടെ 70 ഹൈഡ്രജൻ വാഹനങ്ങൾ വിന്യസിക്കും. ഇന്ധന സെൽ വൈദ്യുത വാഹനങ്ങളും ഹൈഡ്രജൻ ആന്തരിക ദഹന എൻജിൻ വാഹനങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. ഇരുപത്തിയൊന്ന് റൂട്ടുകളിലായി 16 ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനനിറയ്ക്കൽ കേന്ദ്രങ്ങളും പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 41.58 കോടി രൂപ ധനസഹായം വിതരണം ചെയ്തു. വി.ഒ. ചിദംബരനാർ തുറമുഖ അതോറിറ്റി ഹരിത മെഥനോൾ സംഭരിക്കാനും കപ്പലുകളിൽ നിറയ്ക്കാനുമുള്ള പരീക്ഷണപദ്ധതി അനുവദിച്ചു. 38.12 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. ഇതിൽ 35 കോടി രൂപ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ധനസഹായമാണ്. ഹൈഡ്രജൻ കൊണ്ടുപോകുന്നത് പ്രയാസമായതിനാൽ ഉൽപ്പാദനം, ഉപയോഗം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഒരിടത്ത് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ഹബ്ബുകളും ഹൈഡ്രജൻ വാലി ഇന്നൊവേഷൻ ക്ലസ്റ്ററുകളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. പദ്ധതികളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രായോഗികത മെച്ചപ്പെടുത്താനും വലിയതോതിലുള്ള പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. നിർദിഷ്ട ഹബ്ബുകളിലെ പദ്ധതികൾക്ക് കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന പദ്ധതികളുടെ ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭിക്കും. ഹബ്ബുകൾക്കും അനുബന്ധ പദ്ധതികൾക്കുമായി 2025–26 വരെ 400 കോടി രൂപയാണ് വകയിരുത്തൽ. ഹരിത നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുകയും നവീകരണം വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യും. ഗുജറാത്തിലെ കാണ്ട്ലയിലുള്ള ദീൻദയാൽ തുറമുഖം, തമിഴ്നാട്ടിലെ തൂത്തുക്കുടിയിലുള്ള വി.ഒ. ചിദംബരനാർ തുറമുഖം, ഒഡിഷയിലെ പാരദീപ് തുറമുഖം എന്നിവയെ ഹബ്ബുകളായി അംഗീകരിച്ചു. കാണ്ട്ലയിൽ തദ്ദേശീയമായി നിർമിച്ച ഒരു മെഗാവാട്ട് ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ നിലയം 2025 ജൂലൈയിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമായി. ജോധ്പുർ, ഒഡിഷ, പുണെ, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിലായി നാല് ഹൈഡ്രജൻ വാലി ഇന്നൊവേഷൻ ക്ലസ്റ്ററുകളും അനുവദിച്ചു.

വൈദ്യുതിച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ ഇളവുകൾ; സുരക്ഷയ്ക്കും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തലിനും സംവിധാനം

ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ സർക്കാരിന്റെ വിവിധ സംവിധാനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിച്ചാണ് പ്രവർത്തനം. ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനും കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന വകുപ്പുകളുമായി പുനരുപയോഗ ഊർജ മന്ത്രാലയം സഹകരിക്കുന്നു. അന്തർസംസ്ഥാന വൈദ്യുതി പ്രസരണനിരക്ക് ഒഴിവാക്കൽ, പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതി ബാങ്കിങ്, സമയബന്ധിതമായ ഓപ്പൺ ആക്സസ്, വൈദ്യുതിശൃംഖലയുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവയാണ് പ്രധാന നടപടികൾ. പുനരുപയോഗ ഊർജ ഉൽപ്പാദനശേഷി, പ്രസരണം, ബാങ്കിങ്, സംഭരണം എന്നിവയുടെ ആസൂത്രണം സർക്കാർ ഏകോപിപ്പിക്കും. സൗരോർജ പാർക്കുകൾ, നിർമാണമേഖലകൾ, പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലകൾ എന്നിവയിലെ സൗകര്യങ്ങൾ ഹൈഡ്രജൻ പദ്ധതികളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കും. അന്താരാഷ്ട്ര ഹരിത ധനസഹായം, ഹരിത കടപ്പത്രങ്ങൾ, പുതിയ ധനസമാഹരണ രീതികൾ എന്നിവയും തേടും. 2030 ഡിസംബർ 31നകം പ്രവർത്തനം തുടങ്ങുന്ന ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, ഹരിത അമോണിയ നിലയങ്ങൾക്ക് 25 വർഷത്തേക്ക് അന്തർസംസ്ഥാന വൈദ്യുതി പ്രസരണനിരക്ക് ഒഴിവാക്കും. സംസ്ഥാന അതിർത്തികൾ കടന്ന് വൈദ്യുതി എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള നിരക്കാണിത്. ഇളവ് വൈദ്യുതിച്ചെലവ് കുറയ്ക്കും. പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതി ശൃംഖലയിലെത്തിക്കുന്ന ലൈനുകൾക്കും സബ്സ്റ്റേഷനുകൾക്കും ഹരിത ഊർജ ഇടനാഴി പദ്ധതി പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഉൽപ്പാദനകേന്ദ്രങ്ങളും ഉപയോഗകേന്ദ്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ദേശീയ പ്രസരണപദ്ധതി മെച്ചപ്പെടുത്തും. സ്വന്തം ഉപയോഗത്തിനായി മാത്രം പുനരുപയോഗ ഊർജ ഉപകരണങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന അർഹമായ യൂണിറ്റുകൾക്ക് 2005ലെ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖല നിയമത്തിലെ ഇരുപത്തിയാറാം വകുപ്പനുസരിച്ചുള്ള തീരുവ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കി. സ്വന്തം വൈദ്യുതി ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള നിലയങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം ഇതുവഴി ചെലവുകുറഞ്ഞതാകും. പുനരുപയോഗ ഊർജം ഉപയോഗിച്ച് ജല വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെ ഹരിത ഹൈഡ്രജനോ ഹരിത അമോണിയയോ നിർമിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര നിലയങ്ങൾക്ക് 2006ലെ പരിസ്ഥിതി ആഘാത വിലയിരുത്തൽ വിജ്ഞാപനപ്രകാരമുള്ള മുൻകൂർ പരിസ്ഥിതി അനുമതിയിൽനിന്ന് ഇളവ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അർഹമായ പദ്ധതികളുടെ അനുമതിനടപടി ലളിതമാക്കാനാണിത്. പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയിലോ കയറ്റുമതി കേന്ദ്രീകൃത യൂണിറ്റിലോ ഉള്ള പുനരുപയോഗ ഊർജനിലയങ്ങൾ ഹൈഡ്രജൻ അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിന് മാത്രമായി വൈദ്യുതി നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, അംഗീകൃത മോഡലുകളുടെയും നിർമാതാക്കളുടെയും പട്ടികയും പരിഷ്കരിച്ച പട്ടികയും സംബന്ധിച്ച നിബന്ധനകളിൽ ഇളവ് ലഭിക്കും. ബാധകമായ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിധേയമായി ഉപകരണങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിൽ കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കും. ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, ഹരിത അമോണിയ നയം അനുസരിച്ച് പതിനഞ്ചുദിവസത്തിനകം ഓപ്പൺ ആക്സസും അധിക പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതിക്ക് മുപ്പതുദിവസംവരെ ബാങ്കിങ് സൗകര്യവും നൽകും. പ്രാദേശിക വിതരണക്കമ്പനിക്ക് പുറമേ മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള സംവിധാനമാണ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്. അധിക വൈദ്യുതി ക്രെഡിറ്റായി കണക്കാക്കി പിന്നീട് ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ബാങ്കിങ്. രണ്ടും ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്.

ഏറ്റവും ഭാരം കുറഞ്ഞ മൂലകമായ ഹൈഡ്രജന് എളുപ്പത്തിൽ തീപിടിക്കും. അതിനാൽ സംഭരണം, കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, ചോർച്ച കണ്ടെത്തൽ എന്നിവയ്ക്ക് കർശന സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം. വ്യവസായത്തിലെ സുരക്ഷിത പ്രവർത്തനത്തിന് ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, ഹരിത അമോണിയ, ഹരിത മെഥനോൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇന്ത്യ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വ്യവസായത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളോടും അന്താരാഷ്ട്ര ചട്ടങ്ങളോടും പൊരുത്തപ്പെടുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങളും മാനദണ്ഡങ്ങളും ദൗത്യം വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഹരിത ഹൈഡ്രജനുള്ള പുറന്തള്ളൽപരിധി പൊതുവായ അളവുകോൽ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾക്കും മാനദണ്ഡങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ധനസഹായം നൽകാനുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങളും പുറത്തിറക്കി. ഹരിത അമോണിയയുടെയും ഹരിത മെഥനോളിന്റെയും മാനദണ്ഡങ്ങൾ പുറന്തള്ളൽപരിധിയും അർഹതാവ്യവസ്ഥകളും നിശ്ചയിച്ച് ഉൽപ്പാദനത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും പിന്തുണ നൽകുന്നു. 2025 ഏപ്രിലിൽ ഇന്ത്യയുടെ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ പദ്ധതി മന്ത്രാലയം ആരംഭിച്ചു. നിരീക്ഷണം, പരിശോധന, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ഏജൻസികൾക്ക് ബ്യൂറോ ഓഫ് എനർജി എഫിഷ്യൻസി അംഗീകാരം നൽകും. സുതാര്യമായ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തലിനും വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും 2026 ജൂണിൽ പ്രത്യേക പോർട്ടൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. വിശ്വസനീയമായ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ ഇന്ത്യൻ ഉൽപ്പാദകർക്ക് ആഗോള വിപണിയിൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ മത്സരിക്കാൻ സഹായിക്കും. ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും കാര്യക്ഷമത, സുരക്ഷ, വിശ്വാസ്യത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഗവേഷണത്തിനും വികസനത്തിനും പിന്തുണയുണ്ട്. സ്ട്രാറ്റജിക് ഹൈഡ്രജൻ ഇന്നൊവേഷൻ പാർട്ണർഷിപ്പ് എന്ന പൊതുസ്വകാര്യ സംവിധാനത്തിൽ വ്യവസായത്തിന്റെയും സർക്കാരിന്റെയും പ്രത്യേക ഗവേഷണനിധിയുണ്ട്. 400 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിയ ഗവേഷണപദ്ധതിയുടെ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ 2024 മാർച്ചിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. 2026 ജൂൺനിലവാരത്തിൽ 113 കോടി രൂപയുടെ പ്രാരംഭ ഗവേഷണരേഖ പ്രകാരം ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനം, സംഭരണം, സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയിലെ അംഗീകൃത പദ്ധതികൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നു. നൈപുണ്യവികസനത്തിനും ഏകോപിത പ്രവർത്തനമുണ്ട്. 2030ഓടെ മൂല്യശൃംഖലയിലാകെ ആറുലക്ഷത്തിലധികം തൊഴിലവസരങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യം. പതിനാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 8,149 പേർക്ക് പരിശീലനം നൽകി. 7,248 പേർക്ക് സാക്ഷ്യപത്രം ലഭിച്ചു. ഇലക്ട്രോലൈസറുകൾക്കുള്ള പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതി, വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണം, സംഭരണം, ഗതാഗതം, സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ, ഉരുക്ക്, വാഹനഗതാഗതം, എണ്ണശുദ്ധീകരണം തുടങ്ങിയ അന്തിമ ഉപയോഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പരിശീലനമുണ്ട്. ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് നൂറുകോടി രൂപ വകയിരുത്തി. ആദ്യ ഒൻപത് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് ആകെ 22 കോടി രൂപയുടെ സഹായത്തിന് അംഗീകാരം നൽകി.

ആഗോള പങ്കാളിത്തവും സംസ്ഥാന നയങ്ങളും; മുന്നിൽ വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ

സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കാനും നിക്ഷേപം സമാഹരിക്കാനും കയറ്റുമതി വിപണികൾ സൃഷ്ടിക്കാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രാലയം നേരിട്ടോ ദേശീയ സൗരോർജ സ്ഥാപനത്തിലൂടെയോ ഓസ്ട്രേലിയ, ഫിൻലൻഡ്, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ., ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ എന്നിവയുമായി ധാരണാപത്രങ്ങൾ, താൽപ്പര്യപത്രങ്ങൾ, സംയുക്ത താൽപ്പര്യപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഒപ്പിട്ടിട്ടുണ്ട്. നെതർലൻഡ്സുമായി പുനരുപയോഗ ഊർജ ധാരണാപത്രവുമുണ്ട്. തന്ത്രപ്രധാന ശുദ്ധ ഊർജ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യ–അമേരിക്ക ഹൈഡ്രജൻ ദൗത്യസംഘം രൂപീകരിച്ചു. ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പുതിയതും ഉയർന്നുവരുന്നതുമായ പുനരുപയോഗ ഊർജ സാങ്കേതികവിദ്യാ പ്രവർത്തനവേദിയായ റീടാപ്പിലും ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ പ്രധാന വിഷയമാണ്. ദേശീയ ദൗത്യത്തിന് അനുബന്ധമായി ഗുജറാത്ത്, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഉത്തർപ്രദേശ്, രാജസ്ഥാൻ, പശ്ചിമബംഗാൾ എന്നീ ആറു സംസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രത്യേക ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ നയങ്ങൾ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. ഹരിയാന, പഞ്ചാബ്, ബിഹാർ, കേരളം എന്നീ നാല് സംസ്ഥാനങ്ങൾ കരടുനയങ്ങൾ തയ്യാറാക്കി അന്തിമമാക്കുകയാണ്. ഏഴു സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിലവിലുള്ള വ്യവസായ, പുനരുപയോഗ ഊർജ നയങ്ങളിൽ ഹൈഡ്രജനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹിമാചൽപ്രദേശ്, മധ്യപ്രദേശ്, ഒഡിഷ, തെലങ്കാന, ഛത്തീസ്ഗഢ് എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കൂടുതൽ ശുദ്ധവും സ്വയംപര്യാപ്തവും ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരശേഷിയുള്ളതുമായ ഊർജ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള പ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പാണ് ദേശീയ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ദൗത്യം. 2030ഓടെ പ്രതിവർഷം 50 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ ഉൽപ്പാദനശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഇറക്കുമതി ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളോടുള്ള ആശ്രയം കുറയ്ക്കാനും ദീർഘകാല ഊർജസുരക്ഷ ശക്തമാക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അപ്പോഴേക്കും ആകെ ഒരുലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ഫോസിൽ ഇന്ധന ഇറക്കുമതി ഒഴിവാക്കാനാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. വ്യവസായവളർച്ചയ്ക്കും നിക്ഷേപത്തിനും തൊഴിലിനും പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും ദൗത്യം ശ്രമിക്കുന്നു. എട്ടുലക്ഷം കോടി രൂപയിലധികം നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാനും നിർമാണം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, ഗവേഷണം, പദ്ധതി വികസനം എന്നിവയിൽ ആറുലക്ഷത്തിലധികം തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യമിട്ട അളവിൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം അഞ്ചുകോടി മെട്രിക് ടൺ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് പുറന്തള്ളൽ ഒഴിവാക്കാനാകും. വ്യവസായങ്ങളിലെ കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കുക, ആഭ്യന്തര നിർമാണം ശക്തമാക്കുക, ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെയും ഉപയോഗത്തിന്റെയും കയറ്റുമതിയുടെയും ആഗോള കേന്ദ്രമായി ഇന്ത്യയെ മാറ്റുക എന്നിവയാണ് സർക്കാരിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. 2047ലെ വികസിത ഭാരത ലക്ഷ്യത്തിനും 2070ലെ നെറ്റ് സീറോ പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കും ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പിന്തുണ നൽകും.

.

.