ശ്രീനഗർ, 2026 ഒക്ടോബർ 30 –

ജമ്മു കശ്മീരിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽനിന്ന് വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് സർക്കാർ ഈടാക്കിയിരുന്ന തുക റദ്ദാക്കി ഹൈക്കോടതി. ഇതിലൂടെ ജമ്മു കശ്മീരിന് ഏകദേശം ആയിരം കോടി രൂപയുടെ വരുമാനനഷ്ടമുണ്ടാകുമെന്ന് പിഡിപി എംഎൽഎ വഹീദ് ഉർ റഹ്മാൻ പാര ആരോപിച്ചു. ഒക്ടോബർ 29 വ്യാഴാഴ്ചയാണ് ജമ്മു കശ്മീർ ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതി നിർണായക വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ രാജ്നേഷ് ഓസ്വാൾ, സഞ്ജയ് ധർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. 2010ലെ ജമ്മു കശ്മീർ ജലവിഭവ നിയന്ത്രണ നിയമത്തിലെ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകൾ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദന കമ്പനികൾക്ക് സർക്കാർ നൽകിയിരുന്ന കുടിശ്ശിക അടയ്ക്കാനുള്ള നോട്ടീസുകളും റദ്ദാക്കി.

വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിന് നികുതി ചുമത്താൻ അധികാരമില്ലെന്ന് കോടതി

ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വെള്ളത്തിന് ഈടാക്കുന്ന തുക യഥാർഥത്തിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിനുള്ള നികുതിയാണെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ. ഭരണഘടന പ്രകാരം ഇത്തരം നികുതി ചുമത്താൻ പഴയ ജമ്മു കശ്മീർ നിയമസഭയ്ക്ക് അധികാരമില്ലായിരുന്നു. ജലവിഭവങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ പേരിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിന് നികുതി ഈടാക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജലവൈദ്യുത നിലയങ്ങളിൽ വെള്ളം ടർബൈനിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിച്ചശേഷം വീണ്ടും നദിയിലേക്ക് ഒഴുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ ഈടാക്കുന്ന തുക വെള്ളത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിനുള്ള സാധാരണ ഫീസായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

മൂന്ന് ഹർജികളിൽ നിർണായക വിധി

മാസ് എൻ എനർജി പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, മാഗ്പൈ ഹൈഡൽ കൺസ്ട്രക്ഷൻ ഓപ്പറേഷൻ ഇൻഡസ്ട്രീസ്, ചൗധരി പവർ പ്രോജക്ട്സ് എന്നീ കമ്പനികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സമർപ്പിച്ച മൂന്ന് ഹർജികളാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. പതിനൊന്ന് വൈദ്യുതി ഉൽപാദന കമ്പനികളാണ് നടപടികളെ ചോദ്യം ചെയ്തത്. 2010ലെ നിയമവും 2011ൽ രൂപീകരിച്ച ചട്ടങ്ങളും പ്രകാരം സർക്കാർ വെള്ളക്കരം ഈടാക്കുന്നതിനെതിരെയായിരുന്നു ഹർജികൾ. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ പ്രണവ് കോഹ്‌ലി, അഭിഭാഷകരായ ഷാരിഖ് ജെ റിയാസ്, ഹുമൈറ സജാദ് തുടങ്ങിയവർ ഹാജരായി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി സീനിയർ അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ എ ആർ മാലിക്കും കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ടി എം ഷംസിയും ഹാജരായി.

2010 മുതൽ നൽകിയ നോട്ടീസുകൾ റദ്ദാക്കി

2010 മുതൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽനിന്ന് വെള്ളക്കരം ഈടാക്കുന്നതിനായി നൽകിയ നോട്ടീസുകളാണ് കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിന് വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ നികുതി ഈടാക്കാൻ പാടില്ലെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2019ലെ ജമ്മു കശ്മീർ പുനഃസംഘടന നിയമപ്രകാരം പഴയ നിയമം തുടർന്നത് അതിലെ ഭരണഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമം കൊണ്ടുവന്ന സമയത്ത് നിയമസഭയ്ക്ക് ഇല്ലാതിരുന്ന അധികാരം പിന്നീട് നിയമം തുടരുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. വിധിയോടെ ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പനികൾക്ക് നേരത്തേ നൽകിയ കുടിശ്ശിക നോട്ടീസുകൾക്ക് നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പില്ലാതായി.

സർക്കാരിന്റെ നിയമപരമായ തയ്യാറെടുപ്പിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത് പാര

ഹൈക്കോടതി വിധിക്ക് പിന്നാലെയാണ് പുൽവാമ എംഎൽഎയും പിഡിപി നേതാവുമായ വഹീദ് ഉർ റഹ്മാൻ പാര സർക്കാരിനെ വിമർശിച്ചത്. ജമ്മു കശ്മീരിന് ആയിരം കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക തിരിച്ചടിയാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം സമൂഹമാധ്യമമായ എക്സിൽ കുറിച്ചു. രണ്ടുവർഷത്തോളമായി ജമ്മു കശ്മീരിൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഇല്ലാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. നിയമവകുപ്പ് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കെ പ്രധാനപ്പെട്ട കേസിൽ സർക്കാരിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നാണ് പാരയുടെ ആരോപണം. സംസ്ഥാനപദവി പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപോരാട്ടത്തിൽ സർക്കാരിന് എങ്ങനെ വിജയിക്കാനാകുമെന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.

വിധി ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ വരുമാനത്തെ ബാധിച്ചേക്കും

ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽനിന്നുള്ള വെള്ളക്കരം ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ വരുമാനമാർഗങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ തുക വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ വികസനത്തിനും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കാനായിരുന്നു നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥ. എന്നാൽ വെള്ളക്കരത്തിന്റെ പേരിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിന് നികുതി ചുമത്തുന്നത് ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി സർക്കാരിന് തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്. ഏകദേശം ആയിരം കോടി രൂപ നഷ്ടപ്പെടുമെന്നാണ് പാരയുടെ വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ യഥാർഥ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം എത്രയാണെന്നതിൽ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. വിധിയെ തുടർന്ന് സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്ന തുടർനടപടികളും വ്യക്തമല്ല.