ജയ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 27 –

സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ അഴിമതിക്കേസ് നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ അതേ ആരോപണങ്ങളിൽ വകുപ്പുതല അച്ചടക്കനടപടി തടയാനാവില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 30ന് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡാണ് നിർണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സുരേന്ദ്ര ശർമ രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരിനും സംസ്ഥാന പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലിനും പേഴ്സണൽ വകുപ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിക്കുമെതിരെ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ തരുൺ ജയ്മാൻ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികളുടെ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ക്രിമിനൽ കേസും വകുപ്പുതല അച്ചടക്കനടപടിയും ഒരേസമയം തുടരുന്നതിന് നിയമതടസ്സമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യം അംഗീകരിക്കാതിരുന്ന കോടതി, അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയോ അച്ചടക്ക അധികാരിയുടെയോ മുമ്പാകെ പ്രതിരോധവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാൻ ഹർജിക്കാരന് അനുമതി നൽകി.

അഴിമതിക്കേസും വകുപ്പുതല അന്വേഷണവും ഒരേസമയം നടത്തുന്നതിന് നിയമതടസ്സമില്ല

ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ ക്രിമിനൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ അതേ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുതല അന്വേഷണം നിർത്തിവയ്ക്കേണ്ടതില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ. ക്രിമിനൽ കേസും വകുപ്പുതല അച്ചടക്കനടപടിയും വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയാണ് നടത്തുന്നതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡ് വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ കേസിൽ കുറ്റം നിയമപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ ശിക്ഷാനടപടി സ്വീകരിക്കാം. വകുപ്പുതല അന്വേഷണത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സേവനച്ചട്ടങ്ങൾ ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നാണ് പരിശോധിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഒരേ ആരോപണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ട് നടപടികളും ഒരേസമയം തുടരുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടെന്നും അനധികൃത മണൽഖനനത്തിന് സംരക്ഷണം നൽകിയെന്നും ആരോപണം

സുരേന്ദ്ര ശർമയ്ക്കെതിരെ കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടെന്നതടക്കം നിരവധി ആരോപണങ്ങളാണ് വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഔദ്യോഗിക ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിനിടെ കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടതിലൂടെ 1971ലെ രാജസ്ഥാൻ സിവിൽ സർവീസസ് പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിലെ 14, 15 ചട്ടങ്ങൾ ലംഘിച്ചെന്നാണ് ആരോപണം. അനധികൃതമായി ബജ്രി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മണൽ ഖനനം നടത്തിയിരുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകിയെന്നും കുറ്റപത്രത്തിൽ പറയുന്നു. സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുമായി ഫോണിൽ നടത്തിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ ഒത്തുകളിച്ച് കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടതായും ആരോപണമുണ്ട്. ഈ ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് 1958ലെ രാജസ്ഥാൻ സിവിൽ സർവീസസ് അച്ചടക്ക ചട്ടത്തിലെ 16-ാം ചട്ടപ്രകാരം വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം നൽകിയത്.

അതേ ആരോപണങ്ങളിൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ കേസെടുത്തതായി ഹർജിക്കാരൻ

വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ആരോപണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജയ്പുരിലെ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ നേരത്തേ ക്രിമിനൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് സുരേന്ദ്ര ശർമ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. 2025ലെ 19-ാം നമ്പർ പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ടാണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നത്. അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെ 7, 7എ, 8, 11, 12 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമാണ് കേസ്. ഒരേ ആരോപണങ്ങളിൽ ക്രിമിനൽ നടപടിയും വകുപ്പുതല നടപടിയും സ്വീകരിക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ലെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ പ്രധാന വാദം. രണ്ട് നടപടികളും ഒരേസമയം നേരിടേണ്ടിവരുന്നത് നിയമപരമായി ശരിയല്ലെന്നും അതിനാൽ വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

കുറ്റപത്രത്തിൽ സംഭവത്തിന്റെ തീയതിയും സമയവും വ്യക്തമല്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം

വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രത്തിലെ ആരോപണങ്ങൾ അവ്യക്തമാണെന്നും സുരേന്ദ്ര ശർമ കോടതിയിൽ വാദിച്ചു. കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടതായി ആരോപിക്കുന്ന സംഭവത്തിന്റെ തീയതിയോ സമയമോ മറ്റ് വിശദാംശങ്ങളോ കുറ്റപത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ലെന്നാണ് പരാതി. ഒന്നാമത്തെ ആരോപണം തന്നെ മറ്റ് ആരോപണങ്ങളിലും ആവർത്തിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ക്യാപ്റ്റൻ എം. പോൾ ആന്റണി വേഴ്സസ് ഭാരത് ഗോൾഡ് മൈൻസ്, അനന്ത് ആർ. കുൽക്കർണി വേഴ്സസ് വൈ.പി. എജ്യുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി, സുരത് ചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി വേഴ്സസ് പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാർ എന്നീ സുപ്രീംകോടതി വിധികളും ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷകൻ ഉദ്ധരിച്ചു. ഈ നിയമവാദങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രത്തിൽ ഹൈക്കോടതി ഇടപെടണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം.

കുറ്റാരോപണങ്ങൾ ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടത് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനെന്ന് കോടതി

വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രത്തിലെ ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന് അന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രാരംഭഘട്ടത്തിൽ ഹൈക്കോടതി പരിശോധിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡ് വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ 226-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള റിട്ട് അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് കുറ്റാരോപണങ്ങളുടെ വസ്തുതാപരമായ കൃത്യത വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. ആരോപണങ്ങളും ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പ്രതിരോധവാദങ്ങളും ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനും അച്ചടക്ക അധികാരിയുമാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. വകുപ്പുതല അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പ് ആരോപണങ്ങൾ തെറ്റാണെന്ന വാദം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ക്രിമിനൽ കേസിലും വകുപ്പുതല അന്വേഷണത്തിലും തെളിവ് വിലയിരുത്തുന്ന രീതി വ്യത്യസ്തം

ക്രിമിനൽ കേസിലും വകുപ്പുതല അന്വേഷണത്തിലും തെളിവുകൾ വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ കേസിൽ കുറ്റം സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ വകുപ്പുതല അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരോപണം സംഭവിച്ചിരിക്കാനുള്ള സാധ്യതയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. സ്റ്റാൻസൻ ടൊയോട്ടെറ്റ്സു ഇന്ത്യ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് വേഴ്സസ് ഗിരീഷ് വി. എന്ന കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയാണ് ഈ നിലപാടിന് അടിസ്ഥാനമായി ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. രണ്ട് നടപടികളും ഒരേസമയം തുടരുന്നതിന് നിയമപരമായ വിലക്കില്ലെന്ന് ആ വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

അധികാരമില്ലാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കുറ്റപത്രം നൽകിയാൽ മാത്രമല്ല, മറ്റ് നിയമപരമായ അപാകതകളുണ്ടെങ്കിലും ഇടപെടൽ സാധ്യം

വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ കോടതികൾ സാധാരണയായി അന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രാരംഭഘട്ടത്തിൽ ഇടപെടാറില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അച്ചടക്കനടപടി ആരംഭിക്കാൻ അധികാരമില്ലാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് കുറ്റപത്രം നൽകിയതെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ കോടതി ഇടപെടുന്നതിന് സാഹചര്യമുണ്ടാകാം. എന്നാൽ കുറ്റപത്രത്തിലെ ആരോപണങ്ങൾ തെറ്റാണെന്ന വാദം മാത്രം അതു റദ്ദാക്കാൻ മതിയായ കാരണമല്ല. ഒഡീഷ സർക്കാർ വേഴ്സസ് സംഗ്രാം കേശരി മിശ്ര എന്ന കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും ഹൈക്കോടതി പരാമർശിച്ചു. അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയും അച്ചടക്ക അധികാരിയുടെയും ചുമതല കോടതി മുൻകൂട്ടി ഏറ്റെടുക്കരുതെന്നാണ് ഈ വിധികളിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.

കുറ്റപത്രത്തിന് മറുപടി നൽകാതെ നേരിട്ട് കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നത് ശരിയായ നടപടിയല്ല

വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം ലഭിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആദ്യം അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയോ അച്ചടക്ക അധികാരിയുടെയോ മുമ്പാകെ മറുപടി നൽകണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റാരോപണങ്ങളെ എതിർക്കാനുള്ള എല്ലാ വാദങ്ങളും രേഖകളും ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണത്തിൽ ഹാജരാക്കാം. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നത് സാധാരണയായി അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. കുറ്റപത്രത്തിൽ ഗുരുതരമായ നിയമപരമായ അപാകതകളുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അച്ചടക്കനടപടികൾ തുടരാൻ അനുവദിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

സുരേന്ദ്ര ശർമയുടെ ഹർജി തീർപ്പാക്കി; വകുപ്പുതല അന്വേഷണം തുടരാം

2026 സെപ്റ്റംബർ 30ലെ ഉത്തരവിലൂടെ സുരേന്ദ്ര ശർമയുടെ ഹർജി രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി തീർപ്പാക്കി. വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. എന്നാൽ ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ച എല്ലാ പ്രതിരോധവാദങ്ങളും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയോ അച്ചടക്ക അധികാരിയുടെയോ മുമ്പാകെ ഉന്നയിക്കാൻ അനുമതി നൽകി. ഹർജിയോടൊപ്പം സമർപ്പിച്ച സ്റ്റേ അപേക്ഷയും മറ്റ് തീർപ്പാകാത്ത അപേക്ഷകളും കോടതി നിരസിച്ചു. ഇതോടെ വകുപ്പുതല അന്വേഷണം തുടരുന്നതിന് ഈ ഹർജിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തടസ്സമില്ലാതായി. അതേസമയം സുരേന്ദ്ര ശർമയ്ക്കെതിരായ കൈക്കൂലി ആരോപണങ്ങൾ തെളിഞ്ഞതായി ഹൈക്കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അവയുടെ വസ്തുതാപരമായ ശരിതെറ്റുകൾ ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണത്തിലാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ അച്ചടക്കനടപടികളിൽ നിലവിലുള്ള നിയമനിലപാട് ശക്തമാക്കി രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി

രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ കേസുകളും വകുപ്പുതല അന്വേഷണങ്ങളും ഒരേസമയം നടത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലുള്ള നിയമനിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിയമപരമായി, ക്രിമിനൽ കേസിന്റെ നിലനിൽപ്പ് മാത്രം വകുപ്പുതല അന്വേഷണം തടയാനുള്ള കാരണമല്ല. ഭരണപരമായി, അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ നേരിടുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ അച്ചടക്കനടപടികൾ ക്രിമിനൽ കേസ് തീരുന്നതുവരെ നിർബന്ധമായും മാറ്റിവയ്ക്കേണ്ടതില്ലെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രായോഗിക ഫലം. സാമൂഹിക തലത്തിൽ പൊതുസേവനത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്വവും അഴിമതി ആരോപണങ്ങളുടെ പരിശോധനയും ഇതിലൂടെ പ്രസക്തമാകുന്നു. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, കുറ്റപത്രത്തിലെ ആരോപണങ്ങളുടെ ശരിതെറ്റുകൾ ആദ്യം അച്ചടക്ക അധികാരികൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി പിന്തുടർന്നത്. എന്നാൽ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും രണ്ട് നടപടികളും നിർബന്ധമായും ഒരേസമയം നടത്തണമെന്ന ഉത്തരവല്ല ഇത്. ഓരോ കേസിലെയും വസ്തുതകളും ബാധകമായ നിയമങ്ങളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.