ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 27 –

തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലും കൊലപാതകവും ആരോപിച്ച് ആറുവർഷത്തോളം വിചാരണത്തടവുകാരനായി ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞശേഷം കുറ്റവിമുക്തനായ യുവാവിന് ആറുലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2026 ഒക്ടോബർ 26നാണ് ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ രണ്ടംഗ ബെഞ്ച് നിർണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. അരുൺ എന്ന ദീപക് ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രനാണ് വിധിന്യായം തയ്യാറാക്കിയത്. ഒരു മാസത്തിനകം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ പ്രതിവർഷം 18 ശതമാനം പലിശ നൽകണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ കാർത്തികേയ ഭാർഗവയും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ സർവേഷ് സിങ് ബഘേൽ, രമേഷ് ഠാക്കൂർ, ശൗര്യ കൃഷ്ണ, ശിവരഞ്ജനി റലാവത എന്നിവരും ഹാജരായി. പൊലീസ് അന്വേഷണത്തിലുണ്ടായ ഗുരുതര വീഴ്ചകളാണ് ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ ആറുവർഷം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആറുവർഷത്തെ തടവിന് ആറുലക്ഷം രൂപ; വൈകിയാൽ 18 ശതമാനം പലിശ

കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെടാതെ വർഷങ്ങളോളം ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടിവന്ന അരുൺ എന്ന ദീപക്കിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനുള്ള ഉത്തരവാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രധാന നടപടി. ആറുവർഷത്തെ തടവുജീവിതവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ആറുലക്ഷം രൂപ വളരെ ചെറിയ തുകയാണെന്ന് കോടതി തന്നെ നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഒരു മാസത്തിനകം ഈ തുക ഹർജിക്കാരന് നൽകണം. നിശ്ചിത സമയത്തിനകം പണം നൽകിയില്ലെങ്കിൽ പ്രതിവർഷം 18 ശതമാനം നിരക്കിൽ പലിശയും നൽകേണ്ടിവരും. പൊലീസ് അന്വേഷണത്തിലെ ഗുരുതരമായ പിഴവുകൾ മൂലം നിരപരാധിയായ ഒരാൾക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവിതകാലത്തിന് പരിഹാരം നൽകേണ്ടത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.

2019ലെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കേസിൽ അറസ്റ്റിലായ യുവാവ് ആറുവർഷത്തോളം ജയിലിൽ

2019 ഒക്ടോബറിൽ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ആഗ്ര ജില്ലയിലെ അച്ഛ്നേര പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിലാണ് അരുൺ എന്ന ദീപക് പ്രതിയായത്. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 364, 302, 201 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, കൊലപാതകം, തെളിവ് നശിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളാണ് ചുമത്തിയത്. 2019 നവംബർ 14 മുതൽ ഇയാൾ ജയിലിലായിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ടിലോ പരാതിക്കാരന്റെ ആദ്യ മൊഴിയിലോ അരുണിന്റെ പേര് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പിന്നീട് സി.സി.ടി.വി. ദൃശ്യങ്ങളുടെയും മറ്റൊരു പ്രതിയുടെ കുറ്റസമ്മതമൊഴിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇയാളെ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. കേസിലെ മറ്റൊരു പ്രതിയായ ലളിത് കിഷോർ വിചാരണയ്ക്കിടെ മരിച്ചു. ഇയാളുടെ അമ്മ ശാലിനി ഒളിവിലായതിനാൽ അരുൺ മാത്രമാണ് വിചാരണ നേരിട്ടത്.

മൂന്നുമാസത്തിനകം വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കാൻ മാർച്ച് 23ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം

ദീർഘകാലമായി ജയിലിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ ജാമ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് അരുൺ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. 2026 മാർച്ച് 23ന് ഹർജി പരിഗണിച്ച കോടതി, കേസ് പൂർണമായും സാഹചര്യത്തെളിവുകളെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണെന്ന് വിലയിരുത്തി. ആറുവർഷത്തിലധികമായി പ്രതി വിചാരണത്തടവിൽ കഴിയുന്നതും കോടതി പരിഗണിച്ചു. തുടർന്ന് മൂന്നുമാസത്തിനകം വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കാൻ വിചാരണക്കോടതിക്ക് നിർദേശം നൽകി. വിചാരണ പൂർത്തിയായപ്പോൾ അരുണിനെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി. ഇതിന് പിന്നാലെ വിചാരണക്കോടതിയുടെ വിധി പരിശോധിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി തീരുമാനിച്ചു. നൂറിലധികം പേജുകളുള്ള ഹിന്ദി വിധിന്യായം വിവർത്തനം ചെയ്ത് പരിശോധിച്ചതോടെയാണ് അന്വേഷണത്തിലെ ഗുരുതര വീഴ്ചകൾ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടത്.

സി.സി.ടി.വി. ദൃശ്യങ്ങൾ അവ്യക്തം; ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവുകൾക്ക് നിയമപരമായ സാക്ഷ്യപത്രമില്ല

അരുണിനെ കുറ്റകൃത്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ പൊലീസ് ആശ്രയിച്ച സി.സി.ടി.വി. ദൃശ്യങ്ങൾ വ്യക്തമായിരുന്നില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. ദൃശ്യങ്ങളും ഫോൺവിളി രേഖകളും തെളിവായി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഇന്ത്യൻ തെളിവുനിയമത്തിലെ 65 ബി വകുപ്പ് പ്രകാരം ആവശ്യമായ സാക്ഷ്യപത്രവും ഹാജരാക്കിയിരുന്നില്ല. പരാതിക്കാരൻ സി.സി.ടി.വി. ദൃശ്യങ്ങളിൽനിന്ന് പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതായി സബ് ഇൻസ്പെക്ടറുടെ മൊഴിയിലും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നില്ല. പ്രതികളെ എങ്ങനെയാണ് തിരിച്ചറിഞ്ഞതെന്നും അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്നും തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് കഴിഞ്ഞില്ല. കിരാവലി താലൂക്കിൽനിന്നുള്ള സി.സി.ടി.വി. ദൃശ്യങ്ങൾ പോലും നിയമപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മൃതദേഹാവശിഷ്ടങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; മരണകാരണം പോലും തെളിയിക്കാനായില്ല

കേസിൽ കണ്ടെത്തിയ കത്തിക്കരിഞ്ഞ അസ്ഥികൾ കാണാതായ വ്യക്തിയുടേതാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ അന്വേഷണസംഘത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഫോറൻസിക് പരിശോധനാഫലം വിചാരണയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നില്ല. മരിച്ചയാളുടെ പിതാവിന്റെ ജനിതക സാമ്പിളുമായി അസ്ഥികളുടെ സാമ്പിൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനുള്ള നടപടിയും സ്വീകരിച്ചില്ല. മരണത്തിന്റെ സമയവും കാരണവും സ്ഥിരീകരിക്കാനായില്ല. കുറ്റകൃത്യത്തിന് ഉപയോഗിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച മോട്ടോർസൈക്കിൾ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയിരുന്നില്ല. മൃതദേഹം കത്തിക്കാൻ പെട്രോൾ വാങ്ങിയെന്ന് ആരോപിച്ച പെട്രോൾ പമ്പ് കണ്ടെത്തുകയോ പെട്രോൾ സൂക്ഷിച്ച പാത്രങ്ങൾ രാസപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. ഇത്തരം നിർണായക തെളിവുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിൽ പൊലീസ് പരാജയപ്പെട്ടതായി കോടതി വിലയിരുത്തി.

മോചനദ്രവ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടെന്ന ആരോപണത്തിനും തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി

കേസിലെ പ്രതികൾ മോചനദ്രവ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടെന്ന പ്രോസിക്യൂഷന്റെ വാദവും സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ചു. എന്നാൽ അത്തരമൊരു ആവശ്യം ഉണ്ടായതായി പൊലീസിൽ പരാതി നൽകിയിരുന്നില്ല. വിചാരണക്കിടയിലാണ് ഈ ആരോപണം ആദ്യമായി ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതും അറസ്റ്റ് ചെയ്തതും സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണ നടപടികളിലും വ്യക്തതയില്ലായിരുന്നു. പ്രോസിക്യൂഷൻ മുന്നോട്ടുവച്ച നാല് പ്രധാന സാഹചര്യത്തെളിവുകളും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് വിചാരണക്കോടതി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അടിസ്ഥാനപരമായ അന്വേഷണം പോലും നടത്താതെയാണ് ഒരാളെ ഗുരുതരമായ ക്രിമിനൽ കേസിൽ പ്രതിയാക്കിയതെന്നായിരുന്നു സുപ്രീംകോടതിയുടെ വിമർശനം.

പൊലീസ് കെട്ടിച്ചമച്ച കഥ ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ ആറുവർഷം ഇല്ലാതാക്കിയെന്ന് സുപ്രീംകോടതി

അനുമാനങ്ങളുടെയും ഊഹാപോഹങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ കഥയാണ് ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ ആറുവർഷം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ തയ്യാറാക്കിയ വിധിന്യായത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ ഓരോ പ്രതിയും നിരപരാധിയാണെന്ന അടിസ്ഥാനതത്ത്വം അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ മറക്കരുത്. ഏതുവിധേനയും ശിക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതല്ല പൊലീസിന്റെയും പ്രോസിക്യൂഷന്റെയും ചുമതല. പരാതിക്കാരനും ഇരയ്ക്കും നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതുപോലെ പ്രതിക്കും നീതി ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പൗരന്മാരുടെ ജീവനും സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽനിന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ശരിയായ പരിശീലനം നൽകണമെന്ന് ഉത്തർപ്രദേശ് പൊലീസിന് നിർദേശം

കേസിലെ അന്വേഷണരീതിയെ ശക്തമായി വിമർശിച്ച സുപ്രീംകോടതി, പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ശരിയായ അന്വേഷണ നടപടികളെക്കുറിച്ച് പരിശീലനവും ബോധവൽക്കരണവും നൽകണമെന്ന് നിർദേശിച്ചു. തെളിവുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിലും പരിശോധിക്കുന്നതിലും കോടതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കണം. അന്വേഷണത്തിലെ പിഴവുകൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ എത്ര ഗുരുതരമായി ബാധിക്കാമെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് ഈ കേസെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിധിയുടെ പകർപ്പ് ഉത്തർപ്രദേശ് പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലിനും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറിക്കും അയയ്ക്കാനും നിർദേശിച്ചു.

കുറ്റവിമുക്തനായ അരുണിന് നഷ്ടപരിഹാരം ഉറപ്പാക്കി ഹർജി തീർപ്പാക്കി

2026 ഒക്ടോബർ 26ലെ ഉത്തരവിലൂടെ അരുൺ എന്ന ദീപക്കിന് ആറുലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനുള്ള ബാധ്യത സുപ്രീംകോടതി ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിന് ചുമത്തി. ഒരു മാസത്തെ സമയപരിധിയും വൈകിയാൽ 18 ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിചാരണക്കോടതി നേരത്തേ അരുണിനെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയിരുന്നു. ആ വിധി പരിശോധിച്ചശേഷമാണ് സുപ്രീംകോടതി നഷ്ടപരിഹാര ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഇതോടെ അരുണിന്റെ പ്രത്യേകാനുമതി ഹർജി തീർപ്പാക്കി. കേസിൽ മറ്റ് അപേക്ഷകൾ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവയും നിരസിച്ചതായി കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അന്വേഷണത്തിലെ വീഴ്ചകൾക്ക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഓർമിപ്പിച്ച് സുപ്രീംകോടതി

ക്രിമിനൽ അന്വേഷണത്തിൽ തെളിവുകളുടെ വിശ്വാസ്യതയും പ്രതിയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. നിയമപരമായി, കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ പ്രതി നിരപരാധിയാണെന്ന തത്ത്വവും അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വവും സുപ്രീംകോടതി വീണ്ടും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. സാമൂഹിക തലത്തിൽ, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളും അപര്യാപ്തമായ അന്വേഷണവും ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കാമെന്ന പ്രശ്നമാണ് കേസ് ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, അന്വേഷണത്തിലെ ഗുരുതര വീഴ്ചകൾ മൂലം അന്യായമായി ദീർഘകാലം തടവിൽ കഴിഞ്ഞ വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ് സമാന സാഹചര്യങ്ങളിലുള്ള കേസുകളിൽ പ്രസക്തമാകാം. എന്നാൽ കുറ്റവിമുക്തരാകുന്ന എല്ലാവർക്കും സ്വമേധയാ നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കുമെന്ന പൊതുനിയമം ഈ ഉത്തരവിലൂടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.