അഹമ്മദാബാദ്, 2026 ഒക്ടോബർ 24 –

ആദ്യ വിവാഹബന്ധം നിയമപരമായി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചാൽ രണ്ടാമത്തെ വിവാഹത്തിന് നിയമസാധുതയില്ലെന്നും അത്തരമൊരു ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയ്ക്കെതിരെ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 498 എ വകുപ്പ് പ്രകാരം ക്രൂരതക്കുറ്റം നിലനിൽക്കില്ലെന്നും ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി. ഹൻസാബെൻ നട്‌വർലാൽ ചൗഹാൻ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് പി.എം. റാവലിന്റെ ഉത്തരവ്. ഗുജറാത്ത് സർക്കാരും പരാതിക്കാരിയായ യുവതിയുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. മരുമകളെ ഭർത്താവ് ക്രൂരമായി പീഡിപ്പിക്കുന്നതിന് അമ്മ കൂട്ടുനിന്നെന്ന ആരോപണത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസ് കോടതി റദ്ദാക്കി.

2007 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് രണ്ടാം വിവാഹം; ആദ്യ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത് നവംബർ 20ന്

പരാതിക്കാരിയായ യുവതി നേരത്തെ മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ച രേഖകളിൽ വ്യക്തമായി. എന്നാൽ ആ വിവാഹബന്ധം നിയമപരമായി അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ 2007 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് ഹൻസാബെന്നിന്റെ മകനെ യുവതി വിവാഹം കഴിച്ചു. ആദ്യ ഭർത്താവുമായുള്ള വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത് 2007 നവംബർ 20നാണ്.

അതായത് രണ്ടാം വിവാഹം നടന്ന സമയത്ത് ആദ്യ വിവാഹബന്ധം നിയമപരമായി നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ വിവാഹം തുടക്കം മുതൽ അസാധുവാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

നിയമപരമായി സാധുവല്ലാത്ത വിവാഹത്തിൽ 498 എ വകുപ്പ് ബാധകമാകില്ലെന്ന് കോടതി

ഭർത്താവോ ഭർത്താവിന്റെ ബന്ധുക്കളോ വിവാഹിതയായ സ്ത്രീയെ ക്രൂരതയ്ക്ക് ഇരയാക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമാക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 498 എ വകുപ്പ്.

എന്നാൽ പരാതിക്കാരിയുടെ ആദ്യ വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കെ നടന്ന രണ്ടാം വിവാഹത്തിന് നിയമസാധുതയില്ലാത്തതിനാൽ ഈ വകുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹർജിക്കാരിക്കെതിരായ കേസ് തുടരാനാവില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് പി.എം. റാവൽ വ്യക്തമാക്കി.

വിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുതയാണ് ഈ കേസിൽ നിർണായകമായതെന്നും പരാതിക്കാരിയും പ്രതിയുടെ മകനും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം അസാധുവായതിനാൽ 498 എ വകുപ്പിലെ കുറ്റം നിലനിൽക്കില്ലെന്നുമാണ് കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

2014 നവംബറിൽ ലണ്ടനിൽ പീഡനം നടന്നെന്ന ആരോപണം; വ്യക്തമായ വിവരങ്ങളില്ലെന്ന് കോടതി

2014 നവംബറിൽ ലണ്ടനിൽ താമസിച്ചിരുന്ന സമയത്ത് ഭർത്താവ് ശാരീരികമായി ഉപദ്രവിച്ചുവെന്നും ഭർത്താവിന്റെ അമ്മ അതിന് കൂട്ടുനിന്നുവെന്നുമായിരുന്നു യുവതിയുടെ ആരോപണം.സംഭവസമയത്ത് പരാതിക്കാരിയും ഭർത്താവും ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയും ലണ്ടനിലായിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്.എന്നാൽ പരാതിയിൽ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങൾ പൊതുവായതും അവ്യക്തവുമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ക്രൂരത നടന്നതായി പറയുന്ന സംഭവങ്ങളുടെ കൃത്യമായ തീയതി, സമയം, സ്ഥലം എന്നിവ പരാതിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നില്ല.

പ്രത്യേകിച്ച് ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കുറ്റകൃത്യത്തിൽ എന്ത് പങ്കാണുള്ളതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന വിവരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.ഇത്തരത്തിൽ വ്യക്തമായ പങ്ക് ആരോപിക്കാതെ ഒരാളെ ക്രിമിനൽ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് വിശ്വാസയോഗ്യമല്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

2012ൽ ഭർത്താവ് മറ്റൊരു വിവാഹം കഴിച്ചെന്ന ആരോപണവും കോടതി പരിഗണിച്ചു

ഭർത്താവ് താനുമായുള്ള വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ 2012ൽ മറ്റൊരു യുവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെന്നും പിന്നീട് ആ ബന്ധം വിവാഹമോചനത്തിലൂടെ അവസാനിപ്പിച്ചുവെന്നും പരാതിക്കാരി ആരോപിച്ചിരുന്നു.എന്നാൽ പരാതിക്കാരി തന്നെ ആദ്യ വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഹർജിക്കാരിയുടെ മകനെ വിവാഹം കഴിച്ചതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഭർത്താവിന്റെ പിന്നീടുള്ള വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണം കേസിലെ പ്രധാന നിയമപ്രശ്നത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിൽ നിർണായകമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹൻസാബെന്നിനെതിരായ ക്രൂരതക്കേസ് റദ്ദാക്കി; ക്രിമിനൽ നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവ്

ഹൻസാബെൻ നട്‌വർലാൽ ചൗഹാൻ നൽകിയ 2018ലെ ക്രിമിനൽ ഹർജിയിലാണ് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം.പരാതിക്കാരിയുടെ ആദ്യ വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഹർജിക്കാരിയുടെ മകനുമായുള്ള വിവാഹം നടന്നതെന്നും ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയ്ക്കെതിരെ വ്യക്തമായ കുറ്റാരോപണങ്ങളില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹർജിക്കാരിക്കെതിരായ ക്രൂരതക്കേസ് റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ ഈ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൻസാബെന്നിനെതിരെ നടന്നിരുന്ന ക്രിമിനൽ നടപടികൾക്ക് അവസാനമായി.

വിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുതയും വ്യക്തമായ കുറ്റാരോപണങ്ങളും ക്രൂരതക്കേസുകളിൽ നിർണായകം

വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ നിയമസാധുതയും പ്രതിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളുടെ വ്യക്തതയും പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.നിയമപരമായി സാധുവല്ലാത്ത വിവാഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 498 എ വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കാനാവില്ലെന്ന കണ്ടെത്തലും ഭർത്താവിന്റെ ബന്ധുക്കൾക്കെതിരെ വ്യക്തമായ പങ്ക് ആരോപിക്കാതെ ക്രിമിനൽ നടപടി തുടരാനാവില്ലെന്ന വിലയിരുത്തലും ഈ കേസിലെ പ്രധാന നിയമവശങ്ങളാണ്.

ഗുജറാത്തിൽ സമാന സ്വഭാവമുള്ള കേസുകളുടെ പരിഗണനയിൽ ഈ ഉത്തരവിലെ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകാം. അതേസമയം, എല്ലാ വിവാഹത്തർക്കങ്ങൾക്കും എല്ലാ ക്രൂരതാരോപണങ്ങൾക്കും ഈ തീരുമാനം ഒരുപോലെ ബാധകമാണെന്ന് ഉത്തരവിൽ പറയുന്നില്ല. ഓരോ കേസിലെയും വിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുതയും ആരോപണങ്ങളും തെളിവുകളും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.

സാമൂഹികതലത്തിൽ വിവാഹബന്ധങ്ങളുടെ നിയമസാധുതയും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ പരാതികളിലെ വ്യക്തമായ ആരോപണങ്ങളും പ്രധാനമാണെന്ന കാര്യവും ഈ വിധി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. ആരോപണങ്ങളുടെ നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പ് പരിശോധിച്ചാണ് കോടതി ഈ കേസിൽ തീരുമാനമെടുത്തത്.