ഇസ്ലാമാബാദ്, 2026 ഒക്ടോബർ 23 –

പാകിസ്ഥാനുമായുള്ള പ്രതിരോധ ബന്ധം ശക്തമാക്കാനുള്ള നീക്കവുമായി മാലദ്വീപ് പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് മുയിസു. പാകിസ്ഥാനുമായി പ്രതിരോധ സഹകരണ കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടതായും ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ സാർക്ക് വീണ്ടും സജീവമാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടതായും ഇന്ത്യ ടുഡേ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീറുമായുള്ള ഇടപെടലുകളും പുതിയ കരാറുകളും മാലദ്വീപിന്റെ വിദേശനയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റമുണ്ടാകുന്നുണ്ടോ എന്ന ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയും മാലദ്വീപും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന് ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള സാഹചര്യത്തിലാണ് ഒക്ടോബർ 23ന് ഈ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്.

ഒക്ടോബർ 20 മുതൽ 22 വരെ പാകിസ്ഥാനിൽ നടത്തിയ മൂന്നുദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനിടെയാണ് മുഹമ്മദ് മുയിസു വിവിധ മേഖലകളിലായി 20 കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. പ്രതിരോധം, സമുദ്രസുരക്ഷ, പൊലീസ് സഹകരണം, വ്യാപാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വിനോദസഞ്ചാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് ധാരണയായത്. പതിനൊന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഒരു മാലദ്വീപ് പ്രസിഡന്റ് നടത്തുന്ന ആദ്യ പാകിസ്ഥാൻ സന്ദർശനമാണിത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രബന്ധത്തിന്റെ അറുപതാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് സന്ദർശനം നടന്നത്.

അസിം മുനീറുമായി കൂടിക്കാഴ്ച; 20 കരാറുകളിൽ ധാരണ

പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ്, ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായ ഇഷാഖ് ദാർ, സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീർ എന്നിവരുമായാണ് മുയിസു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത്. ഒക്ടോബർ 21ന് ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ അസിം മുനീറുമായി പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, പ്രതിരോധ സഹകരണം, സൈനിക പരിശീലനം, സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കൈമാറ്റം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തു. നിലവിൽ ഏകദേശം 1.3 കോടി ഡോളറുള്ള ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം രണ്ടുവർഷത്തിനുള്ളിൽ 20 കോടി ഡോളറായി ഉയർത്താനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തീരുമാനിച്ചു. പാകിസ്ഥാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ പുതിയ അധ്യായം ആരംഭിക്കുകയാണെന്ന് മുയിസു വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, കശ്മീർ വിഷയത്തിലും സിന്ധു നദീജല കരാറിലും പാകിസ്ഥാന്റെ നിലപാട് ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് വിശദീകരിച്ചെങ്കിലും മുയിസു പരസ്യമായി പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.

സാർക്ക് പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ മാലദ്വീപിന്റെ നീക്കം

ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ സാർക്ക് വീണ്ടും സജീവമാക്കണമെന്ന ആവശ്യവും മുയിസു മുന്നോട്ടുവെച്ചു. അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ സഹകരണത്തോടെ അടുത്ത സാർക്ക് ഉച്ചകോടി എത്രയും വേഗം സംഘടിപ്പിക്കണമെന്നാണ് മാലദ്വീപിന്റെ നിലപാട്. 1985ൽ രൂപീകരിച്ച സാർക്കിന്റെ അവസാന ഉച്ചകോടി 2014ൽ കാഠ്മണ്ഡുവിലാണ് നടന്നത്. 2016ൽ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടത്താനിരുന്ന ഉച്ചകോടി ഉറി ഭീകരാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളായതോടെ റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. ഭീകരവാദമില്ലാത്ത അന്തരീക്ഷത്തിൽ മാത്രമേ പ്രാദേശിക സഹകരണം മുന്നോട്ടുപോകാനാകൂ എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട്.

ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുന്നിൽ പുതിയ തന്ത്രപ്രധാന വെല്ലുവിളി

ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ പ്രധാന കപ്പൽപാതകൾക്ക് സമീപമാണ് മാലദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പാകിസ്ഥാനുമായുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണം ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തന്ത്രപ്രധാനമാണ്. 2023ൽ ഇന്ത്യ ഔട്ട് പ്രചാരണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ മുയിസു, 2024 മേയിൽ മാലദ്വീപിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനികരെ പിൻവലിച്ച് പകരം സിവിലിയൻ സാങ്കേതിക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയോഗിക്കാൻ നടപടി സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളും ആരംഭിച്ചു. ഇതിനിടെയാണ് പാകിസ്ഥാനുമായുള്ള പുതിയ കരാറുകൾ. എന്നാൽ ഈ കരാറുകൾ പ്രകാരം പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യത്തിന് മാലദ്വീപിൽ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കുമെന്ന് നിലവിൽ വ്യക്തമല്ല. മാലദ്വീപ് പൂർണമായും പാകിസ്ഥാൻ പക്ഷത്തേക്ക് മാറിയെന്ന നിഗമനത്തിനും തെളിവില്ല. പ്രതിരോധ കരാറുകൾ പ്രായോഗികമായി എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുമെന്നതാകും ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ നിർണായകമാകുക.