ബിലാസ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 22-

സ്ത്രീധന പീഡനക്കേസിൽ ഭർത്താവ് കുറ്റവിമുക്തനായതുകൊണ്ട് മാത്രം ഭാര്യ നൽകിയ പരാതി വ്യാജമാണെന്നോ ഭാര്യ ഭർത്താവിനോട് ക്രൂരത കാണിച്ചെന്നോ കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് ഛത്തീസ്ഗഢ് ഹൈക്കോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 29ന് ജസ്റ്റിസ് പാർഥ് പ്രതീം സാഹു, ജസ്റ്റിസ് സുഷമ സാവന്ത് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. വിവാഹമോചനം നിഷേധിച്ച കുടുംബകോടതി ഉത്തരവിനെതിരെ ലോകേഷ് സിൻഹ നൽകിയ അപ്പീലാണ് കോടതി തള്ളിയത്. ഭാര്യ കുസുമലത സിൻഹയും ദേവാശിഷ് നായകുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ലോകേഷ് സിൻഹയ്ക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ടി.കെ. ഝായും അഭിഭാഷകൻ പാർഥ് കുമാർ ഝായും ഹാജരായി. കുസുമലതയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പ്രവീൺ കെ. ധുരന്ധർ ഹാജരായി. നോട്ടീസ് ലഭിച്ചിട്ടും രണ്ടാം എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി ആരും ഹാജരായില്ല. ക്രൂരത, ഉപേക്ഷിക്കൽ, വിവാഹേതര ബന്ധം തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ തെളിയിക്കാൻ ഭർത്താവിന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. വിവാഹമോചനം നിഷേധിച്ച 2015 ജൂലൈ രണ്ടിലെ കുടുംബകോടതി വിധിയാണ് ഹൈക്കോടതി ശരിവെച്ചത്.

ഭാര്യയുടെ പരാതിയിൽ കുറ്റവിമുക്തനായ ഭർത്താവ് വിവാഹമോചനം തേടി

2010 മാർച്ച് 23നാണ് ലോകേഷ് സിൻഹയും കുസുമലത സിൻഹയും ഛത്തീസ്ഗഢിലെ രാജ്നന്ദ്ഗാവിൽ ഹിന്ദു ആചാരപ്രകാരം വിവാഹിതരായത്. വിവാഹശേഷം ഭാര്യ തന്നെ മാനസികമായും ശാരീരികമായും പീഡിപ്പിച്ചെന്നും മതിയായ കാരണമില്ലാതെ വീട് വിട്ടുപോയെന്നുമായിരുന്നു ഭർത്താവിന്റെ ആരോപണം. ഭാര്യയ്ക്ക് മറ്റൊരു പുരുഷനുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്നും ലോകേഷ് ആരോപിച്ചു.

ഭർത്താവും കുടുംബാംഗങ്ങളും സ്ത്രീധനത്തിന്റെ പേരിൽ പീഡിപ്പിച്ചെന്നായിരുന്നു കുസുമലതയുടെ പരാതി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 498എ, 34 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ക്രിമിനൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതോടെ ഭാര്യയുടെ ആരോപണങ്ങൾ വ്യാജമാണെന്ന് ലോകേഷ് വാദിച്ചു. വ്യാജ പരാതിയിലൂടെ തനിക്ക് മാനസിക പീഡനമുണ്ടായെന്നും അത് വിവാഹമോചനത്തിന് മതിയായ കാരണമാണെന്നുമായിരുന്നു ഭർത്താവിന്റെ നിലപാട്.

കുറ്റവിമുക്തനായതുകൊണ്ട് പരാതി വ്യാജമാകില്ല

സ്ത്രീധന പീഡനക്കേസിൽ ഭർത്താവ് കുറ്റവിമുക്തനായെന്ന കാര്യം മാത്രം പരിഗണിച്ച് ഭാര്യയുടെ ആരോപണങ്ങൾ വ്യാജമാണെന്ന് തീരുമാനിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ കേസിലെ കുറ്റവിമുക്തിയും വിവാഹബന്ധത്തിലെ ക്രൂരതയും വ്യത്യസ്തമായ നിയമപ്രശ്നങ്ങളാണ്. വിവാഹമോചനക്കേസിൽ ക്രൂരത ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോയെന്ന് കണ്ടെത്താൻ ആ കേസിൽ ഹാജരാക്കിയ തെളിവുകൾ മുഴുവനായി പരിശോധിക്കണം.

ഓരോ വിവാഹബന്ധത്തിലെയും സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ക്രൂരതയുടെ സ്വഭാവവും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും പ്രത്യേകം വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടത് മാത്രം ഭാര്യ മനഃപൂർവം വ്യാജ പരാതി നൽകിയെന്നതിന് തെളിവല്ല. അതിനാൽ ക്രിമിനൽ കേസിലെ വിധി മാത്രം ആശ്രയിച്ച് വിവാഹമോചനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്.

ഭാര്യയുടെ പീഡനം തെളിയിക്കാൻ സാക്ഷിമൊഴികൾ മതിയായില്ല

ഭാര്യ തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചെന്ന ആരോപണം തെളിയിക്കാൻ ലോകേഷ് ഹാജരാക്കിയ സാക്ഷികളുടെ മൊഴികൾ കോടതി പരിശോധിച്ചു. എന്നാൽ ദമ്പതികൾക്കിടയിൽ നടന്നതായി പറയുന്ന സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് സാക്ഷികൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള അറിവില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഭർത്താവിൽനിന്നോ മറ്റുള്ളവരിൽനിന്നോ കേട്ട വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു പ്രധാനമായും മൊഴികൾ.

ഇത്തരം മൊഴികൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഭാര്യയുടെ ക്രൂരത തെളിയിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഉണ്ടായതായി ആരോപിക്കുന്ന പീഡനം തെളിയിക്കാൻ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകൾ ആവശ്യമാണ്. കേസിൽ ഹാജരാക്കിയ രേഖകളും സാക്ഷിമൊഴികളും പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഭാര്യ ക്രൂരത കാണിച്ചെന്ന ആരോപണം സ്ഥിരീകരിക്കാനായില്ല.

ഭാര്യ തിരിച്ചുവരാൻ തയ്യാറായിരുന്നു; ഭർത്താവ് സ്വീകരിച്ചില്ല

ഭാര്യ മതിയായ കാരണമില്ലാതെ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന ലോകേഷിന്റെ വാദവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. ദാമ്പത്യജീവിതം പുനരാരംഭിക്കാൻ കുസുമലത തയ്യാറായിരുന്നുവെന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഒരുമിച്ച് താമസിക്കാനുള്ള അവകാശം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഭാര്യ നിയമനടപടിയും സ്വീകരിച്ചിരുന്നു.

ദമ്പതികൾ തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ ഭാര്യയെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ ലോകേഷ് വിസമ്മതിച്ചതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് ഭർത്താവ് തന്നെ സമ്മതിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ ഭാര്യ മനഃപൂർവം വിവാഹബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന ആരോപണം നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

ഒത്തുതീർപ്പിലെ വാക്ക് ഭർത്താവ് പാലിച്ചില്ല

കൊലപാതകശ്രമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു ക്രിമിനൽ കേസിൽ ദമ്പതികൾ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തിയ സാഹചര്യവും കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഭാര്യയുമായി വീണ്ടും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കാമെന്ന ഉറപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു ഒത്തുതീർപ്പ്. തുടർന്ന് കുസുമലത ഭർത്താവിനെതിരായ പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദത്തെ പിന്തുണച്ചില്ല. ഇതോടെ ആ കേസിൽ ലോകേഷ് കുറ്റവിമുക്തനായി.

എന്നാൽ കുറ്റവിമുക്തനായശേഷം ഭാര്യയെ തിരികെ സ്വീകരിക്കാമെന്ന ഉറപ്പ് ലോകേഷ് പാലിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഭാര്യയോടൊപ്പം താമസിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച ഭർത്താവിന്റെ നടപടി കുസുമലതയുടെ വാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതാണെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. ഭർത്താവിന്റെ ഈ പെരുമാറ്റം ഭാര്യയോടുള്ള ക്രൂരതയായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആരോപണത്തിനും തെളിവില്ല

കുസുമലതയ്ക്ക് മറ്റൊരു പുരുഷനുമായി വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആരോപണവും ലോകേഷ് ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. ഭാര്യ ദേവാശിഷ് എന്നയാളെ പിന്നീട് വിവാഹം കഴിച്ചെന്നായിരുന്നു ഭർത്താവിന്റെ വാദം. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ തെളിയിക്കാൻ മതിയായ രേഖകളോ വിശ്വസനീയമായ സാക്ഷിമൊഴികളോ ഹാജരാക്കാനായില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഭാര്യ മറ്റൊരു വിവാഹം കഴിച്ചെന്നോ വിവാഹേതര ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടെന്നോ തെളിയിക്കുന്ന സാഹചര്യം കേസിലില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരാളുടെ വിവാഹബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ല. വിവാഹമോചനത്തിന് ഉന്നയിക്കുന്ന ഓരോ കാരണവും ആവശ്യമായ തെളിവുകളിലൂടെ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

വിവാഹമോചനം നിഷേധിച്ച കുടുംബകോടതി വിധി ശരിവെച്ചു

2015 ജൂലൈ രണ്ടിന് രാജ്നന്ദ്ഗാവ് കുടുംബകോടതി ലോകേഷ് സിൻഹയുടെ വിവാഹമോചന ഹർജി തള്ളിയിരുന്നു. ഈ തീരുമാനത്തിനെതിരായ അപ്പീൽ പരിഗണിച്ച ഹൈക്കോടതി, ഇരുവിഭാഗങ്ങളും സമർപ്പിച്ച അധിക രേഖകൾ തെളിവായി സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ രേഖകൾ പരിശോധിച്ചിട്ടും ഭാര്യ ക്രൂരത കാണിച്ചെന്നോ ഭർത്താവിനെ കാരണമില്ലാതെ ഉപേക്ഷിച്ചെന്നോ വിവാഹേതര ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടെന്നോ തെളിയിക്കാനായില്ല.

ഇതോടെ കുടുംബകോടതിയുടെ തീരുമാനം ശരിവെച്ച് ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീൽ ഹൈക്കോടതി തള്ളി. വിവാഹമോചനം അനുവദിച്ചിട്ടില്ല. 2026 സെപ്റ്റംബർ 29ലെ വിധിയോടെ ഹൈക്കോടതിയിലെ അപ്പീൽ നടപടികൾ അവസാനിച്ചു.

വിവാഹമോചനത്തിന് ക്രൂരത തെളിയിക്കണം; കുറ്റവിമുക്തി മാത്രം പോരാ

ക്രിമിനൽ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനാകുന്നതും വിവാഹമോചനത്തിന് ആവശ്യമായ ക്രൂരത തെളിയിക്കുന്നതും വ്യത്യസ്തമായ കാര്യങ്ങളാണെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന പ്രസക്തി. ഭാര്യ നൽകിയ പരാതി വ്യാജമാണെന്നും അത് മാനസിക പീഡനത്തിന് കാരണമായെന്നും വാദിക്കുന്ന ഭർത്താവ് വിവാഹമോചനക്കേസിൽ അതിനുള്ള തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കണം. അതേസമയം, മനഃപൂർവം വ്യാജ പരാതി നൽകിയതായി തെളിഞ്ഞാൽ അത് ക്രൂരതയായി പരിഗണിക്കാനുള്ള നിയമസാധ്യത ഈ വിധി ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ഛത്തീസ്ഗഢിലെ സമാന വിവാഹമോചന കേസുകളിൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും. കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ ആരോപണങ്ങൾ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ക്രിമിനൽ കേസിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ വിവാഹബന്ധത്തിലെ സംഭവങ്ങളും കക്ഷികളുടെ പെരുമാറ്റവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണമെന്ന ജുഡീഷ്യൽ സമീപനത്തിനാണ് കോടതി പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.