ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 19-
മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയുന്നതിനും ഇരകൾക്ക് സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുമായി രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പദവി നൽകണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 13ലെ ഉത്തരവിലാണ് സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പുകൾ എത്രയും വേഗം നിയമപ്രകാരമുള്ള വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജെ.ബി. പർദിവാല, ആർ. മഹാദേവൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. പ്രജ്വല സംഘടന കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ കേസിലാണ് നടപടി. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക അപർണ ഭട്ട് ഹാജരായി. സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആവശ്യമായ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
മനുഷ്യക്കടത്ത് കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകൾക്ക് അധികാരം
മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ നിയമപരമായ അധികാരം നൽകണമെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രധാന നിർദേശം. ഇതോടെ മനുഷ്യക്കടത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും അന്വേഷണം നടത്താനും പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകൾക്ക് അധികാരം ലഭിക്കും. ഓരോ ജില്ലയിലെയും മറ്റ് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് പുറമേയാണ് ഈ യൂണിറ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത്.
2026 മേയ് 29ന് പുറപ്പെടുവിച്ച പ്രധാന വിധിയിൽ തന്നെ മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പദവി നൽകണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് നടപ്പാക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും ആവശ്യമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ ഉത്തരവ്.
സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയാൻ പ്രത്യേക സംരക്ഷണ പദ്ധതി
സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും വാണിജ്യപരമായ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിനായി കടത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടപെടൽ. മനുഷ്യക്കടത്തിന് ഇരയാകുന്നവരെ രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നതിനും പുനരധിവസിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി 2026 മേയ് 29ലെ വിധിയിലൂടെ കോടതി വിപുലമായ ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു.
ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള അധികാരം ഉപയോഗിച്ചാണ് കോടതി പദ്ധതി രൂപീകരിച്ചത്. മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയുക, ഇരകളെ കണ്ടെത്തി രക്ഷപ്പെടുത്തുക, ആവശ്യമായ സംരക്ഷണവും പുനരധിവാസവും ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഉടൻ വിജ്ഞാപനം ഇറക്കണം; കേന്ദ്രസർക്കാരിനും ഉത്തരവാദിത്വം
മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പദവി നൽകുന്നതിന് എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ആഭ്യന്തര വകുപ്പുകൾ നിയമപ്രകാരമുള്ള വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.
വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിക്കേണ്ടത് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ഉത്തരവാദിത്വമാണെങ്കിലും നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിനും പങ്കുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുമായും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുമായും വിഷയം ചർച്ച ചെയ്ത് വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഉറപ്പാക്കണം.
ഇരകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ നാല് നിർദേശങ്ങൾ കൂടി നടപ്പാക്കണം
2026 മേയ് 29ലെ പ്രധാന വിധിയിൽ നൽകിയ നാല് അധിക നിർദേശങ്ങൾ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും പൂർണമായി നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതി താഴെത്തട്ടിൽ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാൻ ഈ നിർദേശങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
1956ലെ അനാശാസ്യ മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയൽ നിയമത്തിലെ 15(6എ), 17എ വകുപ്പുകൾപ്രകാരം അംഗീകൃത ക്ഷേമസ്ഥാപനങ്ങളെ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യുക, യോഗ്യരായ സാമൂഹികക്ഷേമ പ്രവർത്തകരുടെ സംസ്ഥാനതല പട്ടിക തയ്യാറാക്കുക, പൊലീസ് നോഡൽ ഓഫീസർമാരെയും സർക്കാർ നോഡൽ ഓഫീസർമാരെയും നിയമിക്കുക എന്നിവയാണ് നിർദേശങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതി അറിയിക്കാൻ പുതിയ റിപ്പോർട്ട് വേണം
ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നതിന് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും സ്വീകരിച്ച നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് പുതിയ തൽസ്ഥിതി റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണം.
നേരത്തേ നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ പൂർണമായി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അടുത്ത വാദം കേൾക്കലിനുമുമ്പ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ പ്രായോഗികമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് കോടതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
രക്ഷപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ സാഹചര്യം പരിശോധിക്കാൻ മജിസ്ട്രേറ്റുമാർക്ക് പുതിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ
മനുഷ്യക്കടത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ 18 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ സാഹചര്യം പരിശോധിക്കുന്നതിന് രാജ്യത്തെ മജിസ്ട്രേറ്റുമാർക്ക് വിശദമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കണമെന്ന് ദേശീയ ജുഡീഷ്യൽ അക്കാദമിയോട് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. അനാശാസ്യ മനുഷ്യക്കടത്ത് തടയൽ നിയമത്തിലെ 17-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നടത്തുന്ന പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിനാണ് മാർഗനിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കേണ്ടത്.
രക്ഷപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമാണ് ലൈംഗിക തൊഴിൽ ചെയ്തതെന്ന് പറഞ്ഞാലും മജിസ്ട്രേറ്റ് അന്വേഷണം നടത്തണം. സ്ത്രീയുടെ സമ്മതം, ഭീഷണിയോ നിർബന്ധമോ ഉണ്ടായിരുന്നോ, മോചിപ്പിച്ചാൽ വീണ്ടും മനുഷ്യക്കടത്തിന് ഇരയാകാനുള്ള അപകടമുണ്ടോ, പുനരധിവാസം ആവശ്യമാണോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. പ്രജ്വല സംഘടനയ്ക്ക് മാർഗനിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ അക്കാദമിയെ സഹായിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പായോ എന്ന് പരിശോധിക്കും; അടുത്ത വാദം ഡിസംബർ 14ന്
2026 ഒക്ടോബർ 13ലെ ഉത്തരവിലൂടെ മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പദവി നൽകാനുള്ള നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതിയിലെ മറ്റ് നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതിന്റെ വിവരങ്ങളും കേന്ദ്രസർക്കാർ സമർപ്പിക്കണം. കേസ് 2026 ഡിസംബർ 14ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.
ഇരസംരക്ഷണ പദ്ധതി യഥാർഥത്തിൽ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാണെന്ന് വിലയിരുത്താനുള്ള സംവിധാനവും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിയും ഇരകളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളും അളക്കുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗിക മാർഗങ്ങൾ നിർദേശിക്കാൻ ഹർജിക്കാരോടും കേന്ദ്രസർക്കാരിനോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
മനുഷ്യക്കടത്ത് കേസുകളിൽ രാജ്യവ്യാപകമായി ഏകീകൃത നടപടി ലക്ഷ്യം
മനുഷ്യക്കടത്ത് വിരുദ്ധ യൂണിറ്റുകൾക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പദവി നൽകാനുള്ള നിർദേശം രാജ്യവ്യാപകമായി ബാധകമാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിയമപ്രകാരമുള്ള വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതോടെ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകൾക്ക് മനുഷ്യക്കടത്ത് കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും അന്വേഷിക്കാനുമുള്ള അധികാരം ലഭിക്കും. ഇത് സാധാരണ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ അധികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.
നിയമപരമായി പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകളുടെ അധികാരം ഉറപ്പാക്കുക, ഇരകൾക്ക് സംരക്ഷണവും പുനരധിവാസവും ലഭ്യമാക്കുക, മജിസ്ട്രേറ്റുമാരുടെ അന്വേഷണരീതിയിൽ ഏകീകൃത സമീപനം കൊണ്ടുവരുക എന്നിവയാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. എന്നാൽ ഈ നടപടികൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാകുമെന്നത് സംസ്ഥാനങ്ങൾ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും കോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.