ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 14-

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ സാക്ഷികളെ ക്രോസ് വിസ്താരം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കോടതി കേന്ദ്രം നിർബന്ധമായും കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയാകണമെന്നില്ലെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. കോടതി നിർദേശിക്കുന്ന മറ്റൊരു സ്ഥലത്തും ഇതിനുള്ള സൗകര്യം ഒരുക്കാമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് തേജസ് കാരിയ വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലുള്ള രണ്ട് സാക്ഷികളെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ക്രോസ് വിസ്താരം ചെയ്യാൻ സൗകര്യം ആവശ്യപ്പെട്ട് ഗെയിംസോഫ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ നൽകിയ അപേക്ഷ അനുവദിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഉത്തരവ്. അഭിഷേക് കുംഭത്തും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. 2026 ഒക്ടോബർ 14നാണ് ഉത്തരവ് സംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നത്. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി അനിരുദ്ധ് ബഖ്രു, ധ്രുവ് ആനന്ദ്, ധനഞ്ജയ് ഖന്ന, ഭവ്യ വർമ എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ദുഷ്യന്ത് മഹന്ത്, സുഭാഷ് ഭൂട്ടോറിയ, അനുജ നേഗി, ദേവാംഗിനി റായ് എന്നിവരും ഹാജരായി.

അമേരിക്കയിലെ രണ്ട് സാക്ഷികളെ വിസ്താരം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക സൗകര്യം ആവശ്യപ്പെട്ടു

ഗെയിംസോഫ്റ്റ് കോർപ്പറേഷനും അഭിഷേക് കുംഭത്തും മറ്റുള്ളവരും തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ കേസിലാണ് വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് സൗകര്യത്തെച്ചൊല്ലി തർക്കമുണ്ടായത്. കേസിലെ രണ്ട് സാക്ഷികൾ അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയും ഫ്ലോറിഡയും തമ്മിൽ ഒമ്പതര മണിക്കൂർ സമയവ്യത്യാസമുണ്ട്. അതിനാൽ സാക്ഷികളുടെ ക്രോസ് വിസ്താരം സുഗമമായി നടത്താൻ പ്രത്യേക സൗകര്യം വേണമെന്നായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ ആവശ്യം.

ഇതിനായി കോടതി നടപടികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്ഥലവും സാക്ഷികൾ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ഹാജരാകുന്ന സ്ഥലവും പ്രത്യേകം നിശ്ചയിക്കണമെന്ന് കമ്പനി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

കോടതി കേന്ദ്രം കോടതിവളപ്പിൽ തന്നെയാകണമെന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

2025ലെ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവ്, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് ചട്ടങ്ങളാണ് ജസ്റ്റിസ് തേജസ് കാരിയ പരിശോധിച്ചത്.

ഈ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം കോടതി കേന്ദ്രം എന്നത് ജഡ്ജി നേരിട്ട് നടപടികൾ നടത്തുന്ന കോടതിമുറിയോ സ്ഥലമോ ആകാം. അതുപോലെ കോടതി നിർദേശപ്രകാരം കോടതി കമ്മീഷണറോ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ നടപടികൾ നടത്തുന്ന സ്ഥലവും കോടതി കേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കാം.

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ഒരാൾ ഹാജരാകേണ്ട സ്ഥലമാണ് വിദൂര കേന്ദ്രം.

ഈ രണ്ട് കേന്ദ്രങ്ങളും കോടതി കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കോടതി അംഗീകരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ നടപടികൾ നടത്താൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെന്നും കോടതി വിശദീകരിച്ചു.

ഡൽഹിയിലെ ഒബ്റോയ് ഹോട്ടൽ കോടതി കേന്ദ്രമാക്കാൻ അനുമതി

ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഡൽഹിയിലെ ഒബ്റോയ് ഹോട്ടൽ ക്രോസ് വിസ്താരത്തിനുള്ള കോടതി കേന്ദ്രമായി ഹൈക്കോടതി നിശ്ചയിച്ചു.

കോടതി കമ്മീഷണർ ഹോട്ടലിൽനിന്ന് നടപടികൾ നിയന്ത്രിക്കും. അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലുള്ള സാക്ഷികൾ അവരുടെ ഓഫീസിൽനിന്ന് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ഹാജരാകും.

ഫ്ലോറിഡയിലെ ഓഫീസാണ് വിദൂര കേന്ദ്രമായി നിശ്ചയിച്ചത്. ഡൽഹിയിലെ ഹോട്ടൽ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ചെലവ് ഹർജിക്കാരായ ഗെയിംസോഫ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ വഹിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

വിദേശത്തെ നോട്ടറി പബ്ലിക്കിനെ മേൽനോട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥനാക്കാനാവില്ല

ഫ്ലോറിഡയിലെ ഒരു നോട്ടറി പബ്ലിക്കിനെ വിദൂര കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഏകോപന ഉദ്യോഗസ്ഥനായി നിയമിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും കമ്പനി ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ആവശ്യം ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

2025ലെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് ചട്ടങ്ങളിലെ ഒമ്പതാം ചട്ടത്തിന്റെ നാലാം ഉപചട്ടപ്രകാരം വിദേശത്തുനിന്ന് സാക്ഷി ഹാജരാകുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ്, എംബസി, ഹൈക്കമ്മീഷൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ ഒരാളെയാണ് വിദൂര കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഏകോപന ഉദ്യോഗസ്ഥനായി നിയമിക്കേണ്ടത്.

അതുകൊണ്ട് അമേരിക്കയിലെ അറ്റ്ലാന്റയിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് ജനറൽ ഓഫീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ക്രോസ് വിസ്താരം നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഫ്ലോറിഡയിലെ വിദൂര കേന്ദ്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഒക്ടോബർ ഒമ്പതിലെ ഉത്തരവിൽ അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കി; മറ്റൊരു അപേക്ഷ ഒക്ടോബർ 15ന് പരിഗണിക്കും

2026 ഒക്ടോബർ ഒമ്പതിനാണ് ജസ്റ്റിസ് തേജസ് കാരിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഡേവിഡ് വൈറ്റ്, ഡഗ്ലസ് ആർ. ഫ്യൂറിങ് എന്നീ സാക്ഷികളുടെ ക്രോസ് വിസ്താരത്തിനായി ഡൽഹിയിലെ ഒബ്റോയ് ഹോട്ടലും ഫ്ലോറിഡയിലെ ഓഫീസും കോടതി അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ റസ്സൽ സിൽവർഗ്ലേറ്റ് എന്ന നോട്ടറി പബ്ലിക്കിനെ വിദൂര കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഏകോപന ഉദ്യോഗസ്ഥനാക്കണമെന്ന ആവശ്യം നിരസിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ യാത്ര, താമസം, പ്രതിഫലം തുടങ്ങിയ ചെലവുകളും ഹർജിക്കാരൻ മുൻകൂറായി നൽകണം. ഉത്തരവും ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങളും ഒക്ടോബർ 12നകം അറ്റ്ലാന്റയിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന് അയയ്ക്കാൻ കോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി. ഇതോടെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് സൗകര്യം ആവശ്യപ്പെട്ട അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കി. സാക്ഷിപ്പട്ടിക ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു അപേക്ഷയിൽ ഒക്ടോബർ 15ന് തുടർവാദം കേൾക്കും.

കോടതിക്ക് പുറത്തും സാക്ഷിവിസ്താരം നടത്താം; ഡൽഹിയിലെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് നടപടികൾക്ക് വ്യക്തത

കോടതി കെട്ടിടത്തിന് പുറത്തുള്ള സ്ഥലവും വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് നടപടികൾക്കായി കോടതി കേന്ദ്രമായി നിശ്ചയിക്കാമെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രധാന നിയമപരമായ വ്യക്തത. എന്നാൽ കോടതി അനുമതിയും ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങൾ പാലിക്കലും നിർബന്ധമാണ്.

വിദേശത്തുള്ള സാക്ഷികൾക്ക് നേരിട്ട് ഇന്ത്യയിലെത്താൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഈ സൗകര്യം പ്രയോജനപ്പെടാം. അതേസമയം, വിദേശത്തെ സാക്ഷിവിസ്താരത്തിന് ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മേൽനോട്ടം ആവശ്യമാണ്. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ 2025ലെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് ചട്ടങ്ങൾ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ഈ ഉത്തരവ് സമാനമായ കേസുകളിലെ നടപടികൾക്ക് മാർഗനിർദേശമാകാം.