മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 10-
മുംബൈയിലും സമീപ നഗരങ്ങളിലും രാത്രി 11 മണിക്ക് ശേഷം നിയോൺ ലൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വിലക്കിയ 1998 ഫെബ്രുവരിയിലെ കോടതി ഉത്തരവ് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനോട് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്സവകാലത്ത് പ്രകാശ മലിനീകരണം തടയാൻ നടപടി ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മഹേഷ് ചന്ദ്ര ത്രിപാഠി, ജസ്റ്റിസ് അദ്വൈത് സേഥ്ന എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് നിർദേശം നൽകിയത്. ദക്ഷിണ മുംബൈ സ്വദേശിയായ നിലേഷ് ദേശായി നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരാണ് പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷക റോണിത ഭട്ടാചാര്യ ഹാജരായി. അഭിഭാഷകൻ സജൽ ഖാൻ സഹായിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. 2026 ഒക്ടോബർ പത്തിനാണ് കോടതി നടപടി സംബന്ധിച്ച വാർത്ത പുറത്തുവന്നത്. ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ തീയതി റിപ്പോർട്ടിൽ നൽകിയിട്ടില്ല.
ഉത്സവകാലത്ത് പ്രകാശ മലിനീകരണം തടയാൻ പഴയ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കണം
മുംബൈയിലും സമീപ നഗരങ്ങളിലും രാത്രികാലത്ത് അമിതമായ വെളിച്ചം ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന നിർദേശം. 1998 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും അത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ പരാതി.
ഉത്സവാഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്ന സമയത്ത് അമിതമായ വെളിച്ചം ജനങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം. ഇതിനായി നിലവിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൃത്യമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന് കോടതി മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വൈദ്യുത വിളക്കുകളും രാത്രി 11 മണിക്ക് ശേഷം നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പുതിയ ഉത്തരവല്ല കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. നിയോൺ ലൈറ്റുകളെ സംബന്ധിച്ച പഴയ ഉത്തരവ് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാനാണ് നിർദേശിച്ചത്.
സ്റ്റേഡിയങ്ങളിലും വിവാഹവേദികളിലും അമിത വെളിച്ചമെന്ന് പരാതി
സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ, ജിംഖാനകൾ, വിവാഹവേദികൾ, തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ രാത്രികാലത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന ശക്തിയേറിയ ഫ്ലഡ്ലൈറ്റുകൾ നിയന്ത്രിക്കണമെന്നാണ് നിലേഷ് ദേശായിയുടെ ആവശ്യം.
മുംബൈയിലും താനെയിലും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയ പരസ്യബോർഡുകളിലെ വെളിച്ചവും ഫ്ലഡ്ലൈറ്റുകളും പ്രകാശ മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നുവെന്ന് ഹർജിയിൽ പറയുന്നു.
ഇത്തരം വിളക്കുകളിൽനിന്നുള്ള വെളിച്ചം സമീപത്തെ വീടുകളിലേക്കും മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും കടന്നുചെല്ലുന്നത് ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തെയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നുവെന്നാണ് പരാതി.
പ്രകാശ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ലെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.
ഉറക്കമില്ലായ്മയ്ക്കും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്കും അമിത വെളിച്ചം കാരണമാകുമെന്ന് സമിതി റിപ്പോർട്ട്
1998ൽ അശ്വിൻ ജജായി മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനെതിരെ നൽകിയ കേസിലെ ഉത്തരവാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷക കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയത്.
ആ കേസിൽ രാത്രി 11 മണിക്ക് ശേഷം നിയോൺ ലൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയാൻ അധികൃതർ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
അന്നത്തെ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി രൂപീകരിച്ച ഉന്നതാധികാര സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കോടതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ശക്തിയേറിയ വെളിച്ചം ഉറക്കമില്ലായ്മയ്ക്കും മറ്റ് ശാരീരിക, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകാമെന്നാണ് സമിതി കണ്ടെത്തിയത്.
മനുഷ്യരെ മാത്രമല്ല, മരങ്ങളെയും വന്യജീവികളെയും ദേശാടനപ്പക്ഷികളെയും പ്രകാശ മലിനീകരണം പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു.
പ്രകാശ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രത്യേക ചട്ടങ്ങൾ വേണമെന്ന് ആവശ്യം
2018 ജനുവരി ഒമ്പതിന് മുംബൈ ജില്ലാ കളക്ടർ ശക്തിയേറിയ വിളക്കുകളുടെ ഉപയോഗത്തിനെതിരെ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.
2018 ഫെബ്രുവരി 12ന് പ്രകാശ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ നൽകിയ നിർദേശവും നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണം.
മഹാരാഷ്ട്ര പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്, മഹാരാഷ്ട്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്, കേന്ദ്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്, കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം എന്നിവ ഇടപെടണമെന്നാണ് ആവശ്യം.
1986ലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം പ്രകാശ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
പ്രധാനമായും നാല് ആവശ്യങ്ങളാണ് ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഒന്നാമതായി, മഹാരാഷ്ട്രയിൽ രാത്രിയിലെ ഇരുട്ടും ആകാശക്കാഴ്ചയും സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രത്യേക മേഖലകൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കണം.
രണ്ടാമതായി, ശക്തിയേറിയ വിളക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കണം.
മൂന്നാമതായി, ഇത്തരം വിളക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് മുൻകൂർ അനുമതി നിർബന്ധമാക്കണം.
നാലാമതായി, സമയപരിധിയും വെളിച്ചത്തിന്റെ തീവ്രത സംബന്ധിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങളും ലംഘിക്കുന്നവർക്കെതിരെ പിഴ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം.
ഇവയെല്ലാം ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്. ഈ ആവശ്യങ്ങളെല്ലാം കോടതി അംഗീകരിച്ച് അന്തിമ ഉത്തരവ് നൽകിയിട്ടില്ല.
മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന് നോട്ടീസ്; അടുത്ത വാദം നവംബർ 20ന്
നിലേഷ് ദേശായിയുടെ ഹർജിയിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന് നോട്ടീസ് അയച്ചു.
1998ലെ ഉത്തരവ് ഈ വർഷം ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് നിലവിലെ നടപടിയിലെ പ്രധാന ഭാഗം.
പ്രകാശ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കണമെന്നതടക്കമുള്ള ആവശ്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനം ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
കേസിന്റെ തുടർവാദം 2026 നവംബർ 20ലേക്ക് മാറ്റി.
നിലേഷ് ദേശായി മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ 2026ലെ 4680-ാം നമ്പർ റിട്ട് ഹർജിയാണ് കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ളത്.
രാത്രിയിലെ അമിത വെളിച്ചം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ സർക്കാർ നടപടികൾ നിർണായകമാകും
ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിലവിലുള്ള രാത്രികാല വെളിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, 1998ലെ ഉത്തരവ് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കണമെന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നിർദേശം. എല്ലാ വിളക്കുകൾക്കും ബാധകമായ പുതിയ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.
സാമൂഹികമായി, രാത്രിയിലെ അമിത വെളിച്ചം ജനങ്ങളുടെ ഉറക്കത്തെയും ആരോഗ്യത്തെയും പരിസ്ഥിതിയെയും ബാധിക്കുന്നുവെന്ന പരാതിയാണ് കേസിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
ജുഡീഷ്യൽ തലത്തിൽ, പ്രകാശ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ ചട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമാണോ എന്നതടക്കമുള്ള വിഷയങ്ങൾ കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ തുടരുകയാണ്. നവംബർ 20ലെ വാദത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ നിലപാട് പ്രധാനമാകും.