ഗുവാഹത്തി, 2026 ഒക്ടോബർ 8-

നിയമവിരുദ്ധമായി പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തയാൾ മരിച്ച സംഭവത്തിൽ കുടുംബത്തിന് അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നൽകാൻ അസം സർക്കാരിനോട് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ജസ്റ്റിസ് കല്യാൺ റായ് സുരാന, ജസ്റ്റിസ് സുസ്മിത ഫുകൻ ഖൗണ്ട് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. 2012 ജൂലൈ ഏഴിന് പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ മരിച്ച മുഹമ്മദ് അസീസുർ റഹ്മാന്റെ മകൻ ഷരീഫുദ്ദീൻ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. അസം സർക്കാരും മറ്റ് 17 പേരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കാതെയാണ് റഹ്മാനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഉത്തരവിന്റെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് മൂന്നുമാസത്തിനകം തുക നൽകണം. വൈകിയാൽ പ്രതിവർഷം ആറുശതമാനം പലിശയും നൽകണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഹർജി ഭാഗികമായി അനുവദിച്ച കോടതി, കസ്റ്റഡി മർദനമുണ്ടായോ എന്ന വിഷയത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ തീയതിയും

അർധരാത്രി പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തയാൾ മരിച്ചു

2012 ജൂലൈ ആറിനും ഏഴിനും ഇടയിലുള്ള രാത്രിയിലാണ് മുഹമ്മദ് അസീസുർ റഹ്മാനെ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്.

രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ടായ സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകളുടെ പേരിലാണ് പൊലീസ് അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടിയത്.

തുടർന്ന് അസമിലെ കലൈൻ പൊലീസ് ഔട്ട്പോസ്റ്റിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

കസ്റ്റഡിയിലിരിക്കെ റഹ്മാൻ കുഴഞ്ഞുവീണു. ഉടൻ കലൈൻ ആരോഗ്യകേന്ദ്രത്തിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും ആരോഗ്യനില ഗുരുതരമായതിനെ തുടർന്ന് സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റാൻ നിർദേശിച്ചു.

എന്നാൽ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചപ്പോഴേക്കും റഹ്മാൻ മരിച്ചിരുന്നതായി ഡോക്ടർമാർ സ്ഥിരീകരിച്ചു.

കസ്റ്റഡി മർദനമാണ് മരണകാരണമെന്ന് മകന്റെ പരാതി

പൊലീസിന്റെ മർദനത്തെ തുടർന്നാണ് പിതാവ് മരിച്ചതെന്നായിരുന്നു ഷരീഫുദ്ദീന്റെ ആരോപണം.

പിതാവിനെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത സാഹചര്യങ്ങളും സംഭവത്തിന് സാക്ഷികളായവരുടെ മൊഴികളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

കസ്റ്റഡി മർദനത്തെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം നടത്തണമെന്നും ഉത്തരവാദികളായ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ വകുപ്പുതല നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

റഹ്മാന്റെ ഭാര്യ നൽകിയ പരാതിയിൽ പൊലീസ് നടത്തിയ അന്വേഷണം ശരിയായ രീതിയിലായിരുന്നില്ലെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.

കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകണമെന്നും ഹർജിയിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

ശരീരത്തിൽ പരിക്കില്ല; ഹൃദയപ്രശ്നമാണ് മരണകാരണമെന്ന് സർക്കാർ

കസ്റ്റഡി മർദനമാണ് മരണകാരണമെന്ന ആരോപണം അസം സർക്കാർ എതിർത്തു.

പോസ്റ്റ്മോർട്ടം റിപ്പോർട്ടും ഫോറൻസിക് പരിശോധനാഫലങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വാദം.

റഹ്മാന്റെ ശരീരത്തിൽ പുറമേ കാണാവുന്ന പരിക്കുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിരുന്നില്ലെന്ന് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

ഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള രക്തവിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ ബോധക്ഷയമാണ് മരണകാരണമെന്നായിരുന്നു മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ടിലെ കണ്ടെത്തൽ.

ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണങ്ങളിൽ പിന്നീട് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായെന്നും അതിനാൽ ഹർജി തള്ളണമെന്നും സർക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ മരണത്തിന്റെ മെഡിക്കൽ കാരണം സംബന്ധിച്ച ഈ വാദങ്ങൾ അറസ്റ്റ് നിയമപരമായിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയാകില്ലെന്നതാണ് കോടതി നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ വ്യക്തമായത്.

അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ നിർബന്ധ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി

റഹ്മാനെ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത നടപടിയിൽ ഗുരുതരമായ നിയമലംഘനങ്ങൾ നടന്നതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

അറസ്റ്റ് വാറണ്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല റഹ്മാനെ പിടികൂടിയതെന്ന കാര്യവും അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് ആവശ്യമായ നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നില്ലെന്ന കാര്യവും എതിർകക്ഷികൾ വ്യക്തമായി നിഷേധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ 41ബി, 41സി, 50, 50എ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമുള്ള നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥകളും പാലിച്ചിരുന്നില്ല.

അറസ്റ്റിന്റെ നടപടിക്രമങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക, അറസ്റ്റിലാകുന്ന വ്യക്തിയെ ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ അറിയിക്കുക, കുടുംബാംഗങ്ങളെയോ ബന്ധപ്പെട്ടവരെയോ വിവരം അറിയിക്കുക തുടങ്ങിയ നിയമപരമായ സുരക്ഷാവ്യവസ്ഥകളാണ് ഈ വകുപ്പുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.

ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കാതെയുള്ള അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ആംബുലൻസ് ഉണ്ടായിട്ടും പൊലീസ് വാഹനത്തിൽ ആശുപത്രിയിലേക്ക്

റഹ്മാൻ കുഴഞ്ഞുവീണതിനുശേഷം പൊലീസ് സ്വീകരിച്ച നടപടികളിലും കോടതി വീഴ്ച കണ്ടെത്തി.

കലൈൻ ആരോഗ്യകേന്ദ്രത്തിൽ ആംബുലൻസ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തെ സിൽചാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത് പൊലീസ് വാഹനത്തിലായിരുന്നു.

ആരോഗ്യകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 28 മുതൽ 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരുന്നു ആശുപത്രി.

ഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ കുടുംബാംഗങ്ങളെ വിവരം അറിയിച്ചിരുന്നില്ല.

കുടുംബത്തിലെ ആരെയും റഹ്മാനൊപ്പം പോകാൻ അനുവദിച്ചതായും രേഖകളില്ല.

ഈ സാഹചര്യങ്ങളും കോടതി പ്രത്യേകം പരിഗണിച്ചു.

നിയമവിരുദ്ധ കസ്റ്റഡിയിൽ മരണം; അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നൽകണം

റഹ്മാന്റെ അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെന്നും 2012 ജൂലൈ ഏഴിന് പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലിരിക്കെയാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ റഹ്മാന്റെ മകൻ ഷരീഫുദ്ദീനും മറ്റ് നിയമപരമായ അവകാശികൾക്കും അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നൽകണമെന്ന് അസം സർക്കാരിന്റെ ആഭ്യന്തര, രാഷ്ട്രീയകാര്യ വകുപ്പിനോട് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

2026 സെപ്റ്റംബർ 17നാണ് ഈ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പി.കെ. ദേകയും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ ഡി. നാഥും സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ എൻ. കലിതയും ഹാജരായി.

മൂന്നുമാസത്തിനകം പണം നൽകണം; വൈകിയാൽ പലിശ

വിധിയുടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് മൂന്നുമാസത്തിനകം അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നൽകണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്.

നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തുക നൽകിയില്ലെങ്കിൽ പ്രതിവർഷം ആറുശതമാനം പലിശയും നൽകേണ്ടിവരും.

കുടുംബത്തിന് ഈ തുകയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആവശ്യപ്പെട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട സിവിൽ കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഹൈക്കോടതി നിലനിർത്തി.

വകുപ്പുതല അന്വേഷണത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരോ മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരോ കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ നൽകിയ തുകയും പലിശയും അവരിൽനിന്ന് തിരിച്ചുപിടിക്കാനും സർക്കാരിന് അനുമതി നൽകി.

കസ്റ്റഡി മർദനക്കുറ്റം തീരുമാനിക്കേണ്ടത് വിചാരണക്കോടതി

റഹ്മാന്റെ മരണത്തിന് പൊലീസ് മർദനമാണോ കാരണമെന്ന വിഷയത്തിൽ ഹൈക്കോടതി അന്തിമ നിഗമനത്തിലെത്തിയിട്ടില്ല.

സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രിമിനൽ കേസിൽ പൊലീസ് ആദ്യം സമർപ്പിച്ച അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് തള്ളുകയും വീണ്ടും അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

തുടർന്ന് സമർപ്പിച്ച മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് അംഗീകരിച്ചില്ല. പരാതി കേസായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നിർദേശിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അതിന്റെ നടപടികൾ തുടരുകയാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മർദനവും ക്രിമിനൽ ഉത്തരവാദിത്തവും സംബന്ധിച്ച് ഹൈക്കോടതി അഭിപ്രായം പറഞ്ഞാൽ വിചാരണയെ ബാധിക്കാമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഹൈക്കോടതി വിധിയിലെ പരാമർശങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കാതെ വിചാരണക്കോടതി സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെ മരണങ്ങളിൽ നിയമലംഘനം നിർണായകം

അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടത് പൊലീസിന്റെ നിർബന്ധ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന കാര്യം ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

നിയമവിരുദ്ധ കസ്റ്റഡിയിൽ മരണം സംഭവിച്ചാൽ ക്രിമിനൽ കേസിലെ കുറ്റം തെളിയുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കാതെ കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക സഹായം അനുവദിക്കാമെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രായോഗിക പ്രാധാന്യം.

സാമൂഹികമായി, കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ സുരക്ഷയും കുടുംബത്തെ വിവരം അറിയിക്കാനുള്ള ബാധ്യതയും ഈ കേസ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.

ജുഡീഷ്യറിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, നിയമവിരുദ്ധ അറസ്റ്റ് സംബന്ധിച്ച ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും കസ്റ്റഡി മർദനത്തിന്റെ ക്രിമിനൽ കുറ്റവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കാമെന്ന സമീപനമാണ് വിധിയിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അസം ഉൾപ്പെടെ ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള സമാന കേസുകളിൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും. എന്നാൽ ഓരോ കേസിലെയും വസ്തുതകളും തെളിവുകളും പരിശോധിച്ചായിരിക്കും കോടതി തീരുമാനമെടുക്കുക.