ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 1-

ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസിൽ പണം നൽകേണ്ടയാളുടെ ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റിൽ അയച്ച നിയമപരമായ ഡിമാൻഡ് നോട്ടീസ് കുടുംബാംഗം കൈപ്പറ്റിയാലും അത് സാധുവാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 30-ന് ജസ്റ്റിസ് അഹ്സാനുദ്ദീൻ അമാനുള്ള, ജസ്റ്റിസ് മൻമോഹൻ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. സൈനബ നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് വിധി. കേരള സംസ്ഥാനവും ചെക്ക് നൽകിയ വ്യക്തിയുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരിക്കായി ടോം ജോസഫ്, കുമാർ ഗൗരവ്, ക്രിസ്റ്റൻ സ്ലീത്ത്, പ്രശാന്ത് ഭരദ്വാജ് എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി നിഷെ രാജൻ ഷോങ്കർ, സുൽഫിക്കർ അലി പി.എസ്., ലെബിന എന്നിവർ ഹാജരായി.

ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് നോട്ടീസ് അയച്ചാൽ നിയമത്തിലെ ബാധ്യത പൂർത്തിയാകും

നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 138 പ്രകാരം നോട്ടീസ് പ്രതി നേരിട്ട് കൈപ്പറ്റണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റിൽ നോട്ടീസ് അയച്ചാൽ അത് ലഭിച്ചതായി നിയമപരമായ അനുമാനം ഉയരും. നോട്ടീസ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നോ വിലാസം തെറ്റാണെന്നോ തപാൽ രേഖ തെറ്റാണെന്നോ തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത പിന്നീട് ചെക്ക് നൽകിയ വ്യക്തിക്കാണ്. പരാതിക്കാരൻ നോട്ടീസ് പ്രതിയുടെ കൈയിൽ നേരിട്ട് കിട്ടിയെന്ന് പ്രത്യേകം തെളിയിക്കേണ്ടതില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപയുടെ വായ്പ; നോട്ടീസ് കൈപ്പറ്റിയത് പ്രതിയുടെ അമ്മ ആമിന

സൈനബ മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ വായ്പ നൽകിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കേസ്. പണം തിരിച്ചുനൽകാനായി എതിർകക്ഷി നൽകിയ ചെക്ക് ബാങ്കിൽ സമർപ്പിച്ചപ്പോൾ മടങ്ങി. തുടർന്ന് 2016 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് പ്രതിയുടെ ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റിൽ നിയമപരമായ ഡിമാൻഡ് നോട്ടീസ് അയച്ചു. എന്നാൽ നോട്ടീസ് കൈപ്പറ്റിയത് പ്രതിയുടെ അമ്മ ആമിനയായിരുന്നു. നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകിയില്ല. പണവും നൽകിയില്ല. ഇതോടെയാണ് വകുപ്പ് 138 പ്രകാരം സൈനബ പരാതി നൽകിയത്.

ആറുമാസം തടവും മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ പിഴയും വിധിച്ച ശിക്ഷ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി

2019 ജൂലൈ 10-ന് വിചാരണക്കോടതി പ്രതിയെ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തി ആറുമാസം ലളിതതടവും മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ പിഴയും വിധിച്ചു. 2023 ഫെബ്രുവരി 16-ന് അപ്പീൽ കോടതിയും ശിക്ഷ ശരിവച്ചു. എന്നാൽ നോട്ടീസ് പ്രതി നേരിട്ട് കൈപ്പറ്റിയിട്ടില്ലെന്നും അമ്മയാണ് സ്വീകരിച്ചതെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കേരള ഹൈക്കോടതി ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി. 2025 ജൂലൈ 29-ലെ ആ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് സൈനബ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഒരേ വിലാസത്തിൽ കോടതി സമൻസും ലഭിച്ചു; വിലാസം തെറ്റെന്ന് പ്രതി വാദിച്ചിരുന്നില്ല

നോട്ടീസ് അയച്ച വിലാസം ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന നിരവധി കാര്യങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പിന്നീട് കോടതി സമൻസ് പ്രതിക്ക് ലഭിച്ചതും ഇതേ വിലാസത്തിലായിരുന്നു. പ്രതിയുടെ വക്കാലത്ത്, അപ്പീൽ, റിവിഷൻ ഹർജി എന്നിവയിലും ഇതേ വിലാസമാണ് നൽകിയിരുന്നത്. ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 313 പ്രകാരമുള്ള മൊഴിയിലും വിലാസം തെറ്റാണെന്ന് പ്രതി പറഞ്ഞിരുന്നില്ല. അമ്മയും പ്രതിയും വേർപിരിഞ്ഞാണ് താമസിച്ചിരുന്നതെന്നോ ഇരുവരും തമ്മിൽ ശത്രുതയുണ്ടായിരുന്നെന്നോ വാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചതായുള്ള നിയമപരമായ അനുമാനം തള്ളാൻ പ്രതിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഭാര്യ നോട്ടീസ് കൈപ്പറ്റിയാൽ മതിയാകില്ലെന്ന 2009ലെ വിധി ഇനി ആശ്രയിക്കാനാവില്ല

2009ലെ എം.ഡി. തോമസ്–പി.എസ്. ജലീൽ കേസിലെ വിധിയെ കേരള ഹൈക്കോടതി ആശ്രയിച്ചത് നിയമപരമായി തെറ്റാണെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആ കേസിൽ നോട്ടീസ് ചെക്ക് നൽകിയയാളുടെ ഭാര്യയാണ് കൈപ്പറ്റിയത്. എന്നാൽ ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റിൽ നോട്ടീസ് അയച്ചാൽ നോട്ടീസ് നൽകിയെന്ന നിയമവ്യവസ്ഥ പാലിച്ചതായി കണക്കാക്കാമെന്ന് 2007ലെ മൂന്നംഗ ബെഞ്ച് സി.സി. അലവി ഹാജി–പാലപ്പെട്ടി മുഹമ്മദ് കേസിൽ നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ആ നിർണായക വിധി പരിഗണിക്കാതെയാണ് 2009ലെ വിധി വന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി, എം.ഡി. തോമസ് വിധി നിയമപരമായി പിന്തുടരേണ്ട മുൻവിധിയല്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

കേരള ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി; ആറുമാസം തടവും മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ പിഴയും വീണ്ടും പ്രാബല്യത്തിൽ

സൈനബയുടെ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചു. കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ 2025 ജൂലൈ 29-ലെ വിധി റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ വിചാരണക്കോടതി വിധിച്ച ആറുമാസത്തെ ലളിതതടവും മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ പിഴയും വീണ്ടും പ്രാബല്യത്തിലായി. ചെക്ക് നൽകിയയാൾക്ക് സുപ്രീംകോടതിയിലെ നടപടിയുടെ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചിട്ടും ഹാജരായിരുന്നില്ലെന്നും വിധിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസുകളിൽ നോട്ടീസ് സേവനത്തെച്ചൊല്ലിയ തർക്കങ്ങൾക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായി ബാധകമായ വ്യക്തത

ഈ സുപ്രീംകോടതി വിധിയോടെ വകുപ്പ് 138 പ്രകാരമുള്ള ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസുകളിൽ നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിനുള്ള നിയമനില കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. ശരിയായ വിലാസത്തിലേക്ക് രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റിൽ നോട്ടീസ് അയച്ചാൽ കുടുംബാംഗം അത് സ്വീകരിച്ചു എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നോട്ടീസ് അസാധുവാക്കാനാകില്ല. നോട്ടീസ് ലഭിച്ചെന്ന നിയമപരമായ അനുമാനം തള്ളാനുള്ള തെളിവ് ചെക്ക് നൽകിയയാൾ ഹാജരാക്കണം. മൂന്നംഗ ബെഞ്ചിന്റെ മുൻവിധിക്കാണ് പ്രാബല്യമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയതിനാൽ രാജ്യത്തെ സമാന കേസുകളിൽ കോടതികൾക്ക് പിന്തുടരേണ്ട നിയമനിലയും വിധി ഉറപ്പിക്കുന്നു.