നാഗ്പുർ, സെപ്റ്റംബർ 19-

ദത്തെടുക്കുന്നതിനുള്ള നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർണമായി പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അനാഥനോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലാത്ത കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണം ശിശുക്ഷേമ സമിതിക്ക് ഏറ്റെടുക്കാനാകില്ലെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. 2026 ജൂൺ 29ന് ജസ്റ്റിസ് ഉർമിള ജോഷി-ഫാൽക്കെ, ജസ്റ്റിസ് നിവേദിത പി. മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ നാഗ്പുർ ബെഞ്ചാണ് മനീഷ സഞ്ജയ് ചെന്നുർവാർ, സഞ്ജയ് പ്രേംദാസ് ചെന്നുർവാർ എന്നിവർ നൽകിയ ഹർജി അനുവദിച്ചത്. ഹർജിക്കാർക്കായി അഭിഭാഷകൻ എൻ. ആർ. റാത്തോഡും ഒന്നാം എതിർകക്ഷിയായ ശിശുക്ഷേമ സമിതിക്കായി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ അമിത് ചുട്കെയും ഹാജരായി. ശിശുക്ഷേമ സമിതി, ക്ഷമ വി. ബസാർക്കർ, വAVOIDനിത ഘുമെ, ജ്യോത്സ്ന മോഹിത്കർ എന്നിവരായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. കുട്ടിയെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2026 മേയ് 27, ജൂൺ 5 തീയതികളിലെ നടപടികൾ കോടതി റദ്ദാക്കി കുട്ടിയെ ഉടൻ ഹർജിക്കാർക്ക് കൈമാറാൻ നിർദേശിച്ചു.

ആറുദിവസം പ്രായമുള്ള പെൺകുഞ്ഞിനെ ജൈവമാതാപിതാക്കളുടെ സമ്മതത്തോടെ ഏറ്റെടുത്തു

2014ൽ വിവാഹിതരായ ഹർജിക്കാർക്ക് കുട്ടികളില്ലാത്തതിനാലാണ് ദത്തെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. പ്രഷാന്ത് ഷിലാർ, കോമൾ ഷിലാർ ദമ്പതികൾക്ക് 2020 നവംബർ 25ന് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചിരുന്നു. നേരത്തെ രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ടായിരുന്ന ജൈവമാതാപിതാക്കൾ ഇരട്ടകളിലെ പെൺകുഞ്ഞിനെ ദത്തുനൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇരുകുടുംബങ്ങളുടെയും സമ്മതത്തോടെ ആറുദിവസം പ്രായമുള്ള കുഞ്ഞിനെ ഹർജിക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് കുട്ടിയെ വളർത്തുകയും സ്കൂളിൽ ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.

ദത്തെടുക്കൽ രേഖ നോട്ടറി ചെയ്തെങ്കിലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്തില്ല

ഹർജിക്കാരും ജൈവമാതാപിതാക്കളും ദത്തെടുക്കൽ രേഖ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും അത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നില്ല. നോട്ടറി ചെയ്യുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്. നോട്ടറി ചെയ്ത രേഖ മാത്രം നിയമപരമായി സാധുവായ ദത്തെടുക്കലായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നും ആവശ്യമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കേന്ദ്ര ദത്തെടുക്കൽ വിഭവ അതോറിറ്റിയുടെ നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിച്ചിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ദത്തെടുക്കൽ രേഖയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം കുട്ടിയുടെ നിയമപരമായ കസ്റ്റഡിക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് ഹർജിക്കാർക്ക് പറയാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മേയ് 27ന് കുട്ടിയെ ഏറ്റെടുത്ത സമിതി പിന്നീട് ഹർജിക്കാർക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകി

2026 മേയ് 27ന് ശിശുക്ഷേമ സമിതിക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരായപ്പോൾ ദത്തെടുക്കൽ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് അറിയിച്ച് കുട്ടിയെ സമിതി ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ അതേ ദിവസം ഹർജിക്കാരെ കുട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യരായ വ്യക്തികളായി പ്രഖ്യാപിച്ച് കുട്ടിയെ അവർക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകി. ജൂൺ 5ന് കുട്ടിയുമായി വീണ്ടും സമിതിക്ക് മുന്നിലെത്തിയപ്പോൾ കുട്ടിയെ വീണ്ടും ഏറ്റെടുക്കുകയും പിന്നീട് ഹർജിക്കാർക്ക് കാണാൻ പോലും അനുമതി നൽകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് അവർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ദത്തെടുക്കൽ നിയമസാധുതയും ശിശുക്ഷേമ സമിതിയുടെ അധികാരവും രണ്ടാണെന്ന് കോടതി

ദത്തെടുക്കൽ നടപടിക്രമം ശരിയായിരുന്നില്ലെന്നത് കോടതി അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ അതുകൊണ്ടുമാത്രം കുട്ടി അനാഥയോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട കുട്ടിയോ ആകുന്നില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ജൈവമാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം സമ്മതത്തോടെയാണ് കുട്ടിയെ ഹർജിക്കാർക്ക് നൽകിയത്. കുട്ടി കുടുംബാന്തരീക്ഷത്തിൽ പരിചരണത്തോടെയാണ് വളർന്നിരുന്നതെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ ബാലനീതി നിയമത്തിലെ പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ആവശ്യമുള്ള കുട്ടി എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഈ കുട്ടി ഉൾപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ആവശ്യമുള്ള കുട്ടികളിലാണ് സമിതിയുടെ അധികാരം

2015ലെ ബാലനീതി നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 2(14) പ്രകാരം പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ആവശ്യമുള്ള കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിലാണ് ശിശുക്ഷേമ സമിതിക്ക് നിയമപരമായ അധികാരം വിനിയോഗിക്കാനാകുന്നതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അനാഥയോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലാത്ത ഈ കുട്ടി ആ നിയമനിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. അതിനാൽ ദത്തെടുക്കലിലെ നടപടിക്രമ പിഴവ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കുട്ടിയെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാൻ സമിതിക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

കുട്ടിയെ ഹർജിക്കാർക്ക് ഉടൻ കൈമാറാൻ ഉത്തരവ്

ശിശുക്ഷേമ സമിതി കുട്ടിയെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത നടപടി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഹൈക്കോടതി ഹർജി അനുവദിച്ചു. 2026 മേയ് 27, ജൂൺ 5 തീയതികളിലെ സമിതിയുടെ ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കി. കുട്ടിയെ മനീഷ സഞ്ജയ് ചെന്നുർവാറിനും സഞ്ജയ് പ്രേംദാസ് ചെന്നുർവാറിനും ഉടൻ കൈമാറാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയിലുണ്ടായിരുന്ന പരിമിതമായ കസ്റ്റഡി പ്രശ്നമാണ് ഇതിലൂടെ കോടതി തീർപ്പാക്കിയത്.

ദത്തെടുക്കൽ പിഴവ് മാത്രം ശിശുക്ഷേമ സമിതിയുടെ അധികാരപരിധി സൃഷ്ടിക്കില്ല

ഈ വിധിയിൽ ദത്തെടുക്കൽ നടപടിക്രമം പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത കോടതി ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല. അതേസമയം, ദത്തെടുക്കൽ നിയമപരമായി അപൂർണമാണെന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ കുട്ടിയെ ബാലനീതി നിയമപ്രകാരം പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ആവശ്യമുള്ള കുട്ടിയായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന പരിധിയാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. കുട്ടിയുടെ സ്ഥിതിയും നിയമത്തിലെ നിർവചനവും പരിശോധിച്ച ശേഷമേ ശിശുക്ഷേമ സമിതിക്ക് അധികാരം പ്രയോഗിക്കാനാകൂ എന്ന ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സമാന കേസുകളിലെ അധികാരപരിധി വിലയിരുത്തലിൽ പ്രസക്തമാകും.