ഗുവാഹത്തി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 10 –

ഫേസ്ബുക്കിലെ അപകീർത്തികരമായ ഉള്ളടക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യ ഓൺലൈൻ സർവീസസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് നിർബന്ധമായ കക്ഷിയാകണമെന്നില്ലെന്ന് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് സുസ്മിത ഫുകാൻ ഖൗണ്ട് 2026 സെപ്റ്റംബർ രണ്ടിനാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യ നൽകിയ ഹർജിയിൽ, പെമ ഖണ്ഡുവും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയ്ക്കായി അഭിഭാഷകരായ വി. പഥക്കും എച്ച്.കെ. നാഥും ഹാജരായി. പെമ ഖണ്ഡുവിനായി ഡി. സോക്കി, അവധ് ടി.വി. ഗ്രൂപ്പിനും ആകാശ് രബീന്ദ്ര ശുക്ലയ്ക്കുമായി എ. റായ്, മറ്റ് എതിർകക്ഷികൾക്കായി പി. മോയോങ്, എം. എറ്റെ, എസ്. ഖൗണ്ട് എന്നിവരും ഹാജരായി.

ഫേസ്ബുക്ക് സേവനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം മെറ്റയ്ക്കെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഫേസ്ബുക്ക് സേവനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനോ നിയന്ത്രിക്കാനോ കഴിയില്ലെന്നും സെർവർ അതിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലല്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. ഫേസ്ബുക്കിലെ ഉള്ളടക്കത്തിന് ആതിഥേയത്വം നൽകുന്നതും ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയല്ല. ഫേസ്ബുക്ക് സേവനത്തിന്റെ പ്രസക്തമായ ഡാറ്റാ കൺട്രോളർ മെറ്റയാണെന്നും മെറ്റ ഇതിനകം കേസിൽ കക്ഷിയാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ വിചാരണക്കോടതി നൽകുന്ന ഉള്ളടക്കം നീക്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ ശേഷിയില്ലാത്ത ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയുടെ സാന്നിധ്യം കേസിന്റെ പൂർണമായ തീർപ്പിന് ആവശ്യമായിരിക്കണമെന്നില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

പെമ ഖണ്ഡുവിന്റെ അപകീർത്തിക്കേസിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടത് 20 കോടി രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം

പെമ ഖണ്ഡുവാണ് 2022-ൽ അവധ് ടി.വി. ഗ്രൂപ്പ്, ആകാശ് രബീന്ദ്ര ശുക്ല, വിവിധ സമൂഹമാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരെ കേസ് നൽകിയത്. ഫേസ്ബുക്ക് പേജുകൾ, ട്വിറ്റർ ഹാൻഡിലുകൾ, വെബ്സൈറ്റുകൾ എന്നിവയിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ അപകീർത്തികരമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. ഉള്ളടക്കം നീക്കുന്നതിനുള്ള വിലക്കും നിർബന്ധ ഉത്തരവും കൂടാതെ തന്റെ പ്രശസ്തിക്കുണ്ടായ നഷ്ടത്തിന് 20 കോടി രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

കേസിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണമെന്ന ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയുടെ അപേക്ഷ വിചാരണക്കോടതി തള്ളിയിരുന്നു

ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയെ കേസിലെ കക്ഷിപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ 2025 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് യുപിയയിലെ സിവിൽ ജഡ്ജി സീനിയർ ഡിവിഷൻ തള്ളിയിരുന്നു. ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയും മെറ്റയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ കൃത്യമായ സ്വഭാവവും ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റുകളുടെ നിയമബാധ്യത മെറ്റയ്ക്ക് മാത്രമാണെന്നതും വ്യക്തമാക്കുന്ന രേഖകളില്ലെന്നായിരുന്നു വിചാരണക്കോടതിയുടെ നിലപാട്. കേസിന്റെ പൂർണമായ തീർപ്പിന് ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയുടെ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമായി വന്നേക്കാമെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. ഈ ഉത്തരവിനെയാണ് ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 227 പ്രകാരം ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യ ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

മെറ്റ കക്ഷിയായിരിക്കെ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമില്ലെന്ന് വിലയിരുത്തൽ

മെറ്റയാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി ഫേസ്ബുക്ക് സേവനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ഉള്ളടക്കത്തിന് ആതിഥേയത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതെന്ന് അതിന്റെ പൊതുവായി ലഭ്യമായ സേവന വ്യവസ്ഥകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതായി ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയ്ക്ക് സെർവറിന്മേൽ നിയന്ത്രണമില്ലെന്ന വസ്തുതയും എതിർകക്ഷി നിഷേധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയെ നിർബന്ധമായ കക്ഷിയായി തുടരേണ്ടതുണ്ടെന്ന വിചാരണക്കോടതിയുടെ സമീപനം വീണ്ടും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയെ നേരിട്ട് ഒഴിവാക്കിയില്ല; 2025 ഏപ്രിൽ ഒന്നിലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

അതേസമയം ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയുടെ പേര് കേസിൽ നിന്ന് ഹൈക്കോടതി നേരിട്ട് നീക്കിയിട്ടില്ല. 2025 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് വിചാരണക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവാണ് റദ്ദാക്കിയത്. ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയെ കക്ഷിപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണമെന്ന സിവിൽ നടപടിക്രമച്ചട്ടത്തിലെ ഓർഡർ ഒന്ന് റൂൾ 10(2), സെക്ഷൻ 151 എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷ വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ കേസ് വിചാരണക്കോടതിയിലേക്ക് മടക്കി. നിയമപ്രകാരം പുതിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാമെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സമൂഹമാധ്യമ കേസുകളിൽ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് പ്രാധാന്യം

ഈ വിധിയിൽ അപകീർത്തി ആരോപണങ്ങളുടെ ശരിതെറ്റുകളിലേക്കോ മുഖ്യകേസിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങളിലേക്കോ ഹൈക്കോടതി കടന്നിട്ടില്ല. ഫേസ്ബുക്ക് സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്തരവുകൾ പ്രായോഗികമായി നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനം ഏതാണെന്നതാണ് പരിഗണിച്ചത്. മെറ്റയാണ് പ്രസക്തമായ ഡാറ്റാ കൺട്രോളറെന്ന കണ്ടെത്തൽ, ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിധിയിൽ സമാന കേസുകളിൽ ശരിയായ കക്ഷിയെ തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ പ്രസക്തമാകാം. എന്നാൽ ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്ത്യയെ ഈ കേസിൽ നിന്ന് അന്തിമമായി ഒഴിവാക്കണമോ എന്ന തീരുമാനം പുതിയ പരിഗണനയ്ക്ക് ശേഷം വിചാരണക്കോടതിയാണ് എടുക്കേണ്ടത്.