അക്ഷരം ഒരു അവകാശമായിട്ട് അറുപത് വർഷം; ലോകം ഇനിയും പഠിച്ചുതീരുന്നില്ല, സെപ്റ്റംബർ 8 — അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനം

പ്രധാന വിവരങ്ങൾ

അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനം എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബർ 8-ന് ആചരിക്കുന്നു.
2026-ലെ പ്രമേയം ‘മനുഷ്യർക്കും ഭൂമിക്കും സമൃദ്ധിക്കും വേണ്ടിയുള്ള സാക്ഷരത’ എന്നാണ്.
1966-ൽ യുനെസ്കോ ദിനാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു; ആദ്യ ആചരണം 1967-ലായിരുന്നു.
2024-ലെ കണക്കിൽ 73.9 കോടി യുവാക്കൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ കഴിവുകളില്ല.
വായനയും എഴുത്തും കടന്ന് ഡിജിറ്റൽ, ആരോഗ്യ, സാമ്പത്തിക സാക്ഷരതയിലേക്കും ആശയം വളർന്നു.

8 സെപ്തംബർ 2026

ഒരു കടലാസിൽ സ്വന്തം പേര് എഴുതാൻ കഴിയുക, ബസിന്റെ ബോർഡ് വായിക്കുക, മരുന്നിന്റെ നിർദേശം മനസ്സിലാക്കുക, ബാങ്കിലെ രേഖ പരിശോധിക്കുക, മൊബൈലിൽ വന്നത് യഥാർഥ സന്ദേശമാണോ തട്ടിപ്പാണോ തിരിച്ചറിയുക—ഇതെല്ലാം സാക്ഷരതയാണ്. അക്ഷരം തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ ആരംഭിക്കുന്ന സാക്ഷരത ഇന്ന് ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ, സാമ്പത്തികസുരക്ഷ, സാങ്കേതികവിദ്യ, മനുഷ്യാവകാശം എന്നിവയിലേക്കെല്ലാം വളർന്നിരിക്കുന്നു.

ഈ പ്രാധാന്യം ലോകത്തെ ഓർമിപ്പിക്കാനാണ് എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബർ 8-ന് International Literacy Day—അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനം ആചരിക്കുന്നത്. 2026-ൽ ദിനാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന്റെ അറുപതാം വാർഷികമാണ്.

“Literacy for people, the planet and prosperity—മനുഷ്യർക്കും ഭൂമിക്കും സമൃദ്ധിക്കും വേണ്ടിയുള്ള സാക്ഷരത” എന്നതാണ് 2026-ലെ പ്രമേയം.

സെപ്റ്റംബർ 8 എന്ന തീയതി വന്നത് എങ്ങനെ?

ഈ ദിനത്തിന്റെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത് 1965 സെപ്റ്റംബർ 8-ന് ഇറാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്‌റാനിലാണ്. നിരക്ഷരത ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ UNESCO ലോക വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രിമാരുടെ സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർത്തു. സെപ്റ്റംബർ 8 മുതൽ 19 വരെ നടന്ന World Congress of Ministers of Education on the Eradication of Illiteracyയുടെ ഉദ്ഘാടനദിനമായിരുന്നു സെപ്റ്റംബർ 8.

നിരക്ഷരതയ്ക്കെതിരായ ആഗോള പോരാട്ടത്തിന്റെ ഓർമദിനമായി സമ്മേളനം ആരംഭിച്ച തീയതിതന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്ന ആശയം അവിടെ ഉയർന്നു. തുടർന്ന് 1966-ൽ പാരീസിൽ ചേർന്ന UNESCOയുടെ പതിനാലാമത് ജനറൽ കോൺഫറൻസ് സെപ്റ്റംബർ 8 അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനമായി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആദ്യ ദിനാചരണം നടന്നത് 1967 സെപ്റ്റംബർ 8-നാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഇതിന്റെ പിന്നിൽ ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയല്ല. UNESCOയും ടെഹ്‌റാൻ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രിമാരും ചേർന്നാണ് ദിനത്തിന് ഔദ്യോഗികരൂപം നൽകിയത്. എങ്കിലും അന്നത്തെ ഇറാൻ ഭരണാധികാരി ഷാ മുഹമ്മദ് റേസ പഹ്‌ലവിക്കും ഇറാൻ സർക്കാരിനും ഈ ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്.

ആയുധത്തിനുള്ള ഒരു ദിവസത്തെ പണം അക്ഷരത്തിന് നൽകാമോ?

ടെഹ്‌റാൻ സമ്മേളനത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ആശയങ്ങളിലൊന്ന് ഷാ മുഹമ്മദ് റേസ പഹ്‌ലവിയാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഓരോ രാജ്യവും തങ്ങളുടെ ഒരു ദിവസത്തെ സൈനികച്ചെലവിന് തുല്യമായ തുക ലോക സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കണം എന്നായിരുന്നു നിർദേശം.

അത് ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ കാലമായിരുന്നു. ലോകശക്തികൾ ആയുധമത്സരത്തിനായി വൻതുക ചെലവഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് “ഒരു ദിവസത്തേക്കെങ്കിലും ആയുധത്തിനുള്ള പണം അക്ഷരത്തിനായി നൽകിക്കൂടേ?” എന്ന ചോദ്യം ഉയർന്നത്.

ആ നിർദേശം സ്ഥിരമായ ആഗോള ധനസഹായസംവിധാനമായി മാറിയില്ല. എന്നാൽ ലോകം യുദ്ധത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും നൽകുന്ന മുൻഗണനകളിലെ വലിയ വ്യത്യാസം തുറന്നുകാട്ടിയ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയസന്ദേശമായി അത് മാറി.

തോക്കിന് പകരം പുസ്തകവുമായി ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക്

ടെഹ്‌റാൻ സമ്മേളനം ഇറാനിൽ നടന്നത് യാദൃച്ഛികമായിരുന്നില്ല. 1960-കളിൽ ഇറാൻ Literacy Corps—വിജ്ഞാനസൈന്യം എന്ന വിപുലമായ സാക്ഷരതാ പദ്ധതി നടത്തിയിരുന്നു.

നിർബന്ധിത സൈനികസേവനത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള യുവാക്കളിൽ ചിലരെ സൈനികക്യാമ്പുകളിൽ മാത്രം നിർത്താതെ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് അധ്യാപകരായി അയച്ചു. അവർ കുട്ടികളെയും മുതിർന്നവരെയും വായിക്കാനും എഴുതാനും പഠിപ്പിച്ചു. ചെറിയ സ്കൂളുകളും ഗ്രന്ഥശാലകളും ആരംഭിക്കുകയും ആരോഗ്യ–കാർഷിക വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.

തോക്കുമായി നിൽക്കേണ്ട യുവാക്കളെ പുസ്തകവുമായി ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കയച്ച ഈ ആശയം ലോകശ്രദ്ധ നേടി. അതേസമയം, ഇത് പഹ്‌ലവി ഭരണകൂടത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആധുനികവത്കരണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗവുമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു വിദ്യാഭ്യാസസേവനമായി മാത്രം അതിനെ അവതരിപ്പിക്കാനാവില്ല.

അക്ഷരപഠനത്തിൽനിന്ന് ജീവിതപഠനത്തിലേക്ക്

1965-ലെ സമ്മേളനം മറ്റൊരു വലിയ മാറ്റത്തിനും വഴിതുറന്നു. വായിക്കാനും എഴുതാനും മാത്രം പഠിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന് Functional Literacy—പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത സാക്ഷരത എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിഞ്ഞു.

കർഷകന് കൃഷിനിർദേശം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണം. തൊഴിലാളിക്ക് യന്ത്രത്തിന്റെ സുരക്ഷാനിർദേശം വായിക്കാനാകണം. അമ്മയ്ക്ക് കുട്ടിയുടെ മരുന്നിന്റെ അളവ് തിരിച്ചറിയാനാകണം. പൗരന് സർക്കാർ രേഖയും സ്വന്തം അവകാശങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണം. അതായത്, സാക്ഷരത ജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കാനാകണം.

ഇന്ന് അതിന്റെ പരിധി വീണ്ടും വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന വായനയും എഴുത്തും സംഖ്യാബോധവും മാത്രമല്ല, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത, ആരോഗ്യസാക്ഷരത, സാമ്പത്തികസാക്ഷരത, മാധ്യമ–വിവര സാക്ഷരത എന്നിവയും അത്യാവശ്യമായി.

ഫോൺ ഉപയോഗിക്കാൻ അറിയുന്നതുകൊണ്ട് ഒരാൾ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരനാകുന്നില്ല. വ്യാജ ലിങ്ക് തിരിച്ചറിയാനും സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും ഓൺലൈൻ സാമ്പത്തികതട്ടിപ്പ് ഒഴിവാക്കാനും വാർത്തയുടെ വിശ്വാസ്യത പരിശോധിക്കാനും കഴിയണം.

പുരോഗതിയുണ്ട്; പക്ഷേ ചിത്രം പൂർണമല്ല

1975-ൽ ലോകത്തെ മുതിർന്നവരിൽ ഏകദേശം 65 ശതമാനത്തിനായിരുന്നു വായിക്കാനും എഴുതാനും അറിയുന്നത്. ഇന്ന് അത് 88 ശതമാനത്തിലേറെയാണ്. എന്നിട്ടും 2024-ലെ UNESCO കണക്കനുസരിച്ച് 73.9 കോടി യുവാക്കൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ കഴിവുകളില്ല.

താഴ്ന്നതും ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ളതുമായ രാജ്യങ്ങളിലെ പത്തിൽ നാലു കുട്ടികൾക്ക് ആവശ്യമായ കുറഞ്ഞ വായനാശേഷി നേടാൻ കഴിയുന്നില്ല. 2023-ൽ 27.2 കോടി കുട്ടികളും കൗമാരക്കാരും സ്കൂളിനു പുറത്തായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ട് കുട്ടിയെ സ്കൂളിൽ ചേർത്തു എന്നത് മാത്രം വിജയമല്ല. ആ കുട്ടിക്ക് പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് വായിക്കാനും വായിച്ചതിന്റെ അർഥം മനസ്സിലാക്കാനും എഴുതാനും കണക്കുകൂട്ടാനും കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർഥ ചോദ്യം.

മനുഷ്യൻ, ഭൂമി, സമൃദ്ധി

2026-ലെ പ്രമേയം സാക്ഷരതയെ മൂന്ന് തലങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

മനുഷ്യർക്കുവേണ്ടിയുള്ള സാക്ഷരത വ്യക്തിക്ക് ആത്മവിശ്വാസവും സ്വാതന്ത്ര്യവും നൽകണം. ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാനും സ്വന്തം അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും ഭരണസംവിധാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകാനും അത് സഹായിക്കണം.

ഭൂമിക്കുവേണ്ടിയുള്ള സാക്ഷരത കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, മലിനീകരണം, ജൈവവൈവിധ്യനാശം, മാലിന്യസംസ്കരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ മനുഷ്യനെ പ്രാപ്തനാക്കണം.

സമൃദ്ധിക്കുവേണ്ടിയുള്ള സാക്ഷരത തൊഴിൽ, സംരംഭകത്വം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സാമ്പത്തികസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയിലേക്കുള്ള അവസരങ്ങൾ തുറക്കണം. സാമ്പത്തികവളർച്ചയുടെ നേട്ടം പാർശ്വവത്കൃത സമൂഹങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നതിന് സാക്ഷരത സഹായിക്കണം.

മെക്സിക്കോയിലെ തദ്ദേശീയ ഗ്രാമത്തിൽ ആഗോള ഉദ്ഘാടനം

2026-ലെ ആഗോള ദിനാചരണം സെപ്റ്റംബർ 8, 9 തീയതികളിൽ മെക്സിക്കോയിലെ ചിയാപാസിലാണ്. തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന സാൻ ഹുവാൻ ചാമുലയിലാണ് ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങ്. ശേഷിക്കുന്ന പരിപാടികൾ സാൻ ക്രിസ്റ്റോബൽ ഡി ലാസ് കാസാസിൽ നടക്കും.

ഭാഷാപരമായും സാമൂഹികമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സമൂഹത്തെ ആഗോള പരിപാടിയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു എന്നതാണ് ഈ വേദിയുടെ പ്രത്യേകത.

വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രിമാർ, UNESCO പ്രതിനിധികൾ, അധ്യാപകർ, പഠിതാക്കൾ, ഗവേഷകർ, സർവകലാശാലകൾ, സന്നദ്ധസംഘടനകൾ, സ്വകാര്യ ഫൗണ്ടേഷനുകൾ തുടങ്ങിയവർ പങ്കെടുക്കും. Global Alliance for Literacy യോഗവും മാതൃഭാഷ, ബഹുഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം, ജീവിതകാലപഠനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും നടക്കും.

അക്ഷരത്തിന് ലോകത്തിന്റെ പുരസ്കാരം

മികച്ച സാക്ഷരതാ പദ്ധതികൾക്കുള്ള ആറ് UNESCO International Literacy Prizes ദിനാചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിതരണം ചെയ്യും.

ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ പിന്തുണയോടെയുള്ള UNESCO King Sejong Literacy Prize മാതൃഭാഷാ–ബഹുഭാഷാ സാക്ഷരതയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ചൈന പിന്തുണയ്ക്കുന്ന UNESCO Confucius Prize for Literacy ഗ്രാമീണ മുതിർന്നവർ, സ്കൂളിനു പുറത്തുള്ള യുവാക്കൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത സാക്ഷരത, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗം എന്നിവ പരിഗണിക്കുന്നു.

ഓരോ ജേതാവിനും മെഡലും ഡിപ്ലോമയും 30,000 യുഎസ് ഡോളറും ലഭിക്കും. 1967 മുതൽ അഞ്ഞൂറിലധികം വ്യക്തികളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും പദ്ധതികളെയും UNESCO ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ ദിവസം എന്തൊക്കെ ചെയ്യാം?

ഈ ദിനത്തിന് നിർബന്ധമായ പതാക ഉയർത്തലോ മതപരമായ ചടങ്ങോ ഔദ്യോഗിക പ്രതിജ്ഞയോ ഇല്ല. എന്നാൽ അക്ഷരദീപം തെളിക്കൽ, പുസ്തകവായന, കഥപറച്ചിൽ, കവിതാവായന, വായനാമാരത്തോൺ, മാതൃഭാഷാ വായനാവേദി, പുസ്തകശേഖരണം, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതാ ക്ലാസ് തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാം.

പ്രായമായശേഷം സാക്ഷരത നേടിയവരെ ആദരിക്കുകയും അവരുടെ ജീവിതകഥകൾ പങ്കുവയ്ക്കുകയും ചെയ്യാം. സന്നദ്ധ അധ്യാപകർ, ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകർ, അങ്കണവാടി–ആശാ പ്രവർത്തകർ, ആദിവാസി മേഖലകളിലെ അധ്യാപകർ എന്നിവരെയും ആദരിക്കാം.

“ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ പഠിപ്പിക്കുക” എന്ന തുടർപദ്ധതി തുടങ്ങാം. വായനയും എഴുത്തും മാത്രമല്ല, ഫോൺ ഉപയോഗം, ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാട്, സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ, ബാങ്കിങ്, തട്ടിപ്പ് തിരിച്ചറിയൽ എന്നിവയും പഠിപ്പിക്കാം.

പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വീകരിക്കുന്നവരുടെ ഭാഷയും പ്രായവും വായനാനിലവാരവും പരിഗണിക്കണം. പുസ്തകം നൽകിയതുകൊണ്ട് മാത്രം സാക്ഷരത ഉണ്ടാകില്ല; വായിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന അധ്യാപകനും ഇടവും തുടർച്ചയും വേണം.

ആരൊക്കെയാണ് കൂടുതൽ സജീവം?

രാജ്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഔദ്യോഗിക സാക്ഷരതാദിന റാങ്കിങ് UNESCO പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും സാക്ഷരതാ വെല്ലുവിളി കൂടുതലുള്ള ആഫ്രിക്ക, ദക്ഷിണേഷ്യ, അറബ് മേഖലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഈ ദിനത്തിന് വലിയ സാമൂഹികപ്രസക്തിയുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിൽ കേന്ദ്ര–സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പുകൾ, സ്കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, ഗ്രന്ഥശാലകൾ, സാക്ഷരതാ മിഷനുകൾ, പഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവ പരിപാടികൾ നടത്തുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ULLAS പദ്ധതിയിൽ അടിസ്ഥാന സാക്ഷരത, സംഖ്യാബോധം, ജീവിതനൈപുണ്യം, തൊഴിൽപരമായ കഴിവുകൾ, തുടർവിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ സാക്ഷരതാ മിഷനും ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനവും തുല്യതാപഠന പദ്ധതികളും ഈ ദിനത്തിന് കൂടുതൽ പ്രസക്തി നൽകുന്നു.

ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, പാകിസ്ഥാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസം, മാതൃഭാഷാപഠനം, സ്കൂളിനു പുറത്തുള്ള കുട്ടികൾ, സംഘർഷമേഖലയിലെ പഠനം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ.

ഘാന, നൈജീരിയ, സെനഗൽ, നൈജർ, എത്യോപ്യ, കെനിയ, ഉഗാണ്ട, ടാൻസാനിയ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, കാമറൂൺ, ടോഗോ തുടങ്ങിയ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലും സജീവമായ പരിപാടികളുണ്ട്. 2024-ലെ ആഗോള പരിപാടി കാമറൂണിലെ യൗണ്ടെയിലാണ് നടന്നത്.

മെക്സിക്കോ, ക്യൂബ, ബ്രസീൽ, കൊളംബിയ, ഗ്വാട്ടിമാല, പനാമ, ഇക്വഡോർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജനകീയ സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ശക്തമായ ചരിത്രമുണ്ട്. കംബോഡിയ, ഇന്തോനേഷ്യ, മംഗോളിയ, വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ തൊഴിലാളികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത, ബഹുഭാഷാ പഠനം എന്നിവയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നു.

അക്ഷരത്തെ ആദരിച്ച പുരാതന ലോകം

ഇന്നത്തെ അർഥത്തിലുള്ള, എല്ലാവർക്കും വിദ്യാഭ്യാസാവകാശം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന സാക്ഷരതാ ദിനം പുരാതനകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എഴുത്തറിവ് പലപ്പോഴും രാജകീയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, പുരോഹിതർ, വ്യാപാരികൾ, സമ്പന്നർ തുടങ്ങിയ ചെറിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നു.

എങ്കിലും അക്ഷരപഠനത്തെയും പൊതുവായനയെയും ആദരിച്ച ചില പാരമ്പര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.

പുരാതന സുമേറിയയിലും ബാബിലോണിയയിലും എഴുത്തുകാരെ പരിശീലിപ്പിച്ച സ്ഥാപനങ്ങളെ എഡുബ്ബ—ഫലകങ്ങളുടെ വീട് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. മൺഫലകങ്ങളിൽ ക്യൂണിഫോം അക്ഷരങ്ങൾ പകർത്തിയാണ് വിദ്യാർഥികൾ പഠിച്ചത്. വാക്കുകൾ, കണക്കുകൾ, നിയമം, പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ, സാഹിത്യം എന്നിവ പരിശീലിച്ചു.

ഒരു സുമേറിയൻ കടങ്കഥയിൽ വിദ്യാലയത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത് കൗതുകകരമാണ്: “കണ്ണുകൾ അടഞ്ഞ് അകത്തുകയറുന്നു; കണ്ണുകൾ തുറന്ന് പുറത്തുവരുന്നു.” വിദ്യാഭ്യാസം മനുഷ്യന് കാഴ്ച നൽകുന്നു എന്ന ആശയം ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം മുമ്പും നിലനിന്നിരുന്നു.

ഈജിപ്തിൽ തോത്ത് ജ്ഞാനത്തിന്റെയും എഴുത്തിന്റെയും ദൈവമായും സെഷാത് എഴുത്തിന്റെയും രേഖപ്പെടുത്തലിന്റെയും ദേവതയായും കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. എഴുത്തുകാരന്റെ ജോലി വലിയ ബഹുമാനമുള്ളതായിരുന്നു. എന്നാൽ സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗത്തിനും എഴുത്തറിവുണ്ടായിരുന്നില്ല.

ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യത്തിലെ വിദ്യാരംഭം അഥവാ അക്ഷരാഭ്യാസം കുട്ടിയെ ആദ്യമായി അക്ഷരലോകത്തേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങാണ്. കേരളത്തിൽ വിജയദശമിദിവസം അരിയിലോ മണലിലോ ആദ്യാക്ഷരം എഴുതിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമാനരീതികളുണ്ട്.

എന്നാൽ വിദ്യാരംഭം ആധുനിക സാക്ഷരതാ ദിനമല്ല. ഒരു കുട്ടിയുടെ പഠനാരംഭത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന കുടുംബ–സാംസ്കാരിക ചടങ്ങാണ്. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ അതിനെ വികസിപ്പിച്ച് ആദ്യമായി സ്വന്തം പേര് എഴുതുന്ന മുതിർന്ന പഠിതാവിനെയും ആദരിക്കാം. “അക്ഷരത്തിന് പ്രായമില്ല” എന്ന സന്ദേശം അങ്ങനെ യാഥാർഥ്യമാക്കാം.

പുരാതന യഹൂദ സമൂഹങ്ങളിൽ തോറ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുമ്പിൽ ശബ്ദത്തോടെ വായിക്കുന്ന പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാവർക്കും സ്വയം വായിക്കാനാവാത്തതിനാൽ ഗ്രന്ഥം വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കുകയും അർഥം വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് എല്ലാവരെയും എഴുത്തുപഠിപ്പിച്ച പദ്ധതിയല്ലെങ്കിലും അറിവ് ചെറിയൊരു വിഭാഗത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം അടഞ്ഞുകിടക്കാതിരിക്കാൻ സഹായിച്ച പൊതുവായനാരീതിയായിരുന്നു.

പുരാതന ചൈനയിൽ കൺഫ്യൂഷ്യൻ ഗ്രന്ഥപഠനത്തിനും എഴുത്തുപരീക്ഷകൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഹാൻ രാജവംശകാലത്തെ തൈഷ്യൂ സാമ്രാജ്യത്വ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനമായി വളർന്നു. പഠനം ഭരണസേവനത്തിലേക്കും സാമൂഹികമാനത്തിലേക്കുമുള്ള വഴിയായെങ്കിലും എല്ലാവർക്കും തുല്യമായ വിദ്യാഭ്യാസാവസരം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.

പുരാതന അക്ഷരാരാധനയിൽനിന്ന് ആധുനിക അവകാശത്തിലേക്ക്

ചരിത്രത്തിലെ എഴുത്തുപാരമ്പര്യങ്ങളെ ആധുനിക ജനകീയ സാക്ഷരതയുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കരുത്. പുരാതന ലോകത്ത് സ്ത്രീകൾക്കും അടിമകൾക്കും ദരിദ്രർക്കും താഴ്ന്ന സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങൾക്കും പഠനാവസരങ്ങൾ പലപ്പോഴും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു.

ആധുനിക അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇതാണ്: ജനനം, ലിംഗം, ഭാഷ, പ്രായം, സമ്പത്ത്, സാമൂഹികസ്ഥാനം എന്നിവ എന്തായാലും വായിക്കാനും എഴുതാനും മനസ്സിലാക്കാനും പഠിക്കാനുമുള്ള അവസരം ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും അവകാശമാണ്.

അക്ഷരം വെറുമൊരു ചിഹ്നമല്ല. മരുന്നിന്റെ നിർദേശം തിരിച്ചറിയുന്ന ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ അപേക്ഷ പൂരിപ്പിക്കുന്ന ആത്മവിശ്വാസം, ബാങ്ക് രേഖ വായിക്കുന്ന സാമ്പത്തികസുരക്ഷ, വോട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വന്തം തീരുമാനം എടുക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യം—ഇതെല്ലാം അക്ഷരത്തിനുള്ളിലാണ്.

അതുകൊണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര സാക്ഷരതാ ദിനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസക്തമായ ചോദ്യം “നിങ്ങൾക്ക് വായിക്കാനറിയാമോ?” എന്നതല്ല. “വായിച്ചതിന്റെ അർഥം മനസ്സിലാക്കി സ്വന്തം ജീവിതം മാറ്റാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ?” എന്നതാണ്.

Sources

ഒടുവിലെ 10 വാർത്തകൾക്ക് കഴിഞ്ഞ 12 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകൾ കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകൾ

Disclaimer: The information published on Samadarsi.com is provided for general news, informational, educational, and public awareness purposes only. While every reasonable effort is made to ensure the accuracy, reliability, and timeliness of the content, Samadarsi Communication LLP does not guarantee that all published information is free from errors, omissions, or inaccuracies. The views and opinions expressed in opinion articles, guest columns, interviews, and reader comments are solely those of the respective authors and do not necessarily reflect the views of Samadarsi Communication LLP. Readers are encouraged to independently verify any information before making financial, legal, medical, political, or personal decisions based on the content published on this website. Samadarsi.com reserves the right to update, modify, correct, or remove any content at any time without prior notice. Any links to external websites are provided solely for the convenience of users, and we do not endorse or accept responsibility for the content, security, accuracy, or privacy practices of such third-party websites. All trademarks, logos, images, and other copyrighted materials appearing on this website remain the property of their respective owners.