റാഞ്ചി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 04-

സർക്കാർ അഭിഭാഷകനെ നിയമന വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ച് ഒരു മാസത്തെ രേഖാമൂലമുള്ള നോട്ടീസ് നൽകി സേവനത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കാമെന്നും ഒരു പ്രത്യേക അഭിഭാഷകന്റെ സേവനം തുടരാൻ സർക്കാരിനെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്നും ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായുള്ള തന്റെ സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച 2026 ജൂലൈ 8ലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ശിവ കാന്ത് ശ്രീവാസ്തവ എന്ന എസ്. കെ. ശ്രീവാസ്തവ നൽകിയ ഹർജി ജസ്റ്റിസ് ദീപക് റോഷൻ തള്ളി. കേന്ദ്രസർക്കാരും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ രാജീവ ശർമ, അഭിഭാഷകരായ ദേവേഷ് കൃഷ്ണ, ഗോപാൽ കെ. സിൻഹ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ പ്രശാന്ത് പല്ലവ്, അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ച് ശിവാനി ജലൂക്ക എന്നിവരും ഹാജരായി.

2003 മുതൽ സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ; സേവനം അവസാനിപ്പിച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമെന്നായിരുന്നു വാദം

2003 മുതൽ മൃഗസംരക്ഷണ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അഭിഭാഷകരുടെ അഡീഷണൽ പാനലിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരികയായിരുന്നുവെന്നാണ് ശ്രീവാസ്തവ കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. മൃഗസംരക്ഷണ കുംഭകോണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി കേസുകൾ താൻ കൈകാര്യം ചെയ്തതായും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. തന്റെ സേവനം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വാദം കേൾക്കാൻ അവസരം നൽകിയില്ലെന്നും ഒപ്പം നിയമിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് അഭിഭാഷകർ ഇപ്പോഴും തുടരുന്നതിനാൽ നടപടി വിവേചനപരമാണെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.

ഒരു മാസത്തെ നോട്ടീസിൽ നിയമനം അവസാനിപ്പിക്കാമെന്ന് 1997ലെ വിജ്ഞാപനം

1997 ജനുവരി 30ന് പേഴ്സണൽ, പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസസ് ആൻഡ് പെൻഷൻസ് മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ച വിജ്ഞാപനമാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ നിയമനത്തിന് ബാധകമെന്ന് എതിർകക്ഷികൾ വാദിച്ചു. വിജ്ഞാപനത്തിലെ നാലാം വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം ഇരുകക്ഷികളിൽ ആർക്കും ഒരു മാസത്തെ രേഖാമൂലമുള്ള നോട്ടീസ് നൽകി അഭിഭാഷകന്റെ നിയമനം അവസാനിപ്പിക്കാം. 2026 ജൂലൈ 8ലെ കത്തിൽ ഒരു മാസത്തെ നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നുവെന്നും സേവനം അവസാനിക്കുന്നത് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 9 മുതലാണെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ നിയമനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ എതിർകക്ഷികൾക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹൈക്കോടതിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ അഭിഭാഷകനെ മാറ്റരുതെന്ന 2013ലെ കത്ത് സഹായമായില്ല

മൃഗസംരക്ഷണ കേസുകളിൽ അഭിഭാഷകനെ മാറ്റുന്നതിനോ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സ്ഥലംമാറ്റുന്നതിനോ ഹൈക്കോടതിയുടെ അനുമതി ആവശ്യമാണെന്ന് പറയുന്ന 2013 സെപ്റ്റംബർ 18ലെ പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റിന്റെ കത്തും ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ ആ കത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന മൃഗസംരക്ഷണ കേസുകളിലെ വിചാരണകൾ ഇതിനകം അവസാനിച്ചുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ നിലവിലെ സേവനം അവസാനിപ്പിക്കൽ തടയാൻ ആ കത്ത് അടിസ്ഥാനമാക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദം ബാധകമെങ്കിലും ഈ കേസിൽ നിയമന വ്യവസ്ഥ ലംഘിച്ചിട്ടില്ല

സർക്കാർ അഭിഭാഷകരെ കൂട്ടത്തോടെ ഒഴിവാക്കിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുമാരി ശ്രീലേഖ വിദ്യാർഥി കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും ഹർജിക്കാരൻ ആശ്രയിച്ചു. കരാർ വിഷയങ്ങളിൽ പോലും സർക്കാർ ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദത്തിന് വിധേയമാണെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ ഉത്തർപ്രദേശിൽ സർക്കാർ അഭിഭാഷകരെ കൂട്ടത്തോടെ ഒഴിവാക്കിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആ കേസും ഇപ്പോഴത്തെ കേസും വസ്തുതാപരമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇവിടെ ഹർജിക്കാരന്റെ നിയമനത്തിന് ബാധകമായ വിജ്ഞാപനത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചാണ് നടപടി സ്വീകരിച്ചതെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ദുരുദ്ദേശ്യത്തോടെ പുറത്താക്കിയെന്ന ആരോപണത്തിന് തെളിവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഒരു എതിർകക്ഷിയോട് കോടതിയിലെത്തി തെളിവ് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതിന്റെ പേരിലാണ് തന്നെ ഒഴിവാക്കിയതെന്നും നടപടിക്ക് ദുരുദ്ദേശ്യമുണ്ടെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണം തെളിയിക്കുന്ന രേഖയോ മറ്റ് തെളിവുകളോ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണം മാത്രം ദുരുദ്ദേശ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ മതിയാകില്ലെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

നഷ്ടപ്പെട്ട കേസുകൾക്കായി റിട്ട് ഹർജിയുമായി പിന്നാലെ പോകരുത്; മാന്യമായി പദവി ഒഴിയണമെന്ന് കോടതി

ഹർജി തള്ളുന്നതിനിടെ സർക്കാർ അഭിഭാഷകരുടെ പദവിയുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചും ഹൈക്കോടതി ശ്രദ്ധേയമായ നിരീക്ഷണം നടത്തി. മുന്ദ്രിക പ്രസാദ് സിങ് വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ബിഹാർ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കോടതി, സർക്കാർ ഒരു ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡറുടെ പദവി അവസാനിപ്പിച്ചാൽ നഷ്ടപ്പെട്ട കേസുകൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ റിട്ട് നടപടികളുമായി പിന്നാലെ പോകുന്നതിന് പകരം മാന്യമായി പദവി ഒഴിയുകയാണ് വേണ്ടതെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. വക്കീൽവൃത്തി മഹത്തായ തൊഴിലാണെന്നും കോടതിയുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെന്ന നിലയിൽ അഭിഭാഷകർ മാന്യമായ പെരുമാറ്റം പുലർത്തണമെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.

സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച ഉത്തരവ് തുടരും; ശ്രീവാസ്തവയുടെ ഹർജി തള്ളി

ശ്രീവാസ്തവയുടെ സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച 2026 ജൂലൈ 8ലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കണമെന്ന ആവശ്യവും അത് നടപ്പാക്കുന്നത് തടയണമെന്ന ആവശ്യവും ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. ഒരു മാസത്തെ നോട്ടീസ് നൽകി നിയമനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ 1997ലെ വിജ്ഞാപനം വ്യക്തമായി അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെന്ന കണ്ടെത്തലോടെയാണ് ഹർജി തള്ളിയത്. അതോടെ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 9 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന സേവനം അവസാനിപ്പിക്കൽ നടപടി നിലനിൽക്കും.

സർക്കാർ അഭിഭാഷകന്റെ സേവനം തുടരാൻ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ല; നിയമന വ്യവസ്ഥകൾ നിർണായകം

ജാർഖണ്ഡിലെ സർക്കാർ അഭിഭാഷകരുടെ നിയമനവും സേവനം അവസാനിപ്പിക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളിൽ നിയമനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ വിജ്ഞാപനത്തിനും അതിലെ നോട്ടീസ് വ്യവസ്ഥകൾക്കും പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്നാണ് ഈ വിധിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. സർക്കാർ കരാർപരമായ നടപടികളിലും ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദത്തിന് വിധേയമാണെങ്കിലും, ബാധകമായ നിയമന വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചുള്ള സേവനം അവസാനിപ്പിക്കൽ വെറും ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അസാധുവാക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.