ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 3 –

25 വർഷം പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഷാങ്ഹായ് കോ-ഓപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. ബിഷ്കെക്കിൽ നടന്ന 26-ാമത് എസ്‌സിഒ ഉച്ചകോടിക്ക് പിന്നാലെ പുറത്തുവന്ന ബിഷ്കെക് പ്രഖ്യാപനം, സുരക്ഷയ്ക്കപ്പുറം ഗതാഗത ബന്ധം, സാമ്പത്തിക പ്രതിരോധശേഷി, സാങ്കേതികവിദ്യ, യുറേഷ്യൻ സഹകരണം എന്നിവയ്ക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഈ മാറ്റം ഇന്ത്യയ്ക്ക് എസ്‌സിഒയിൽ വെറും പങ്കാളിയായി നിൽക്കാതെ അജണ്ട രൂപപ്പെടുത്തുന്ന രാജ്യമായി മാറാനുള്ള അവസരമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഭീകരവാദത്തിനെതിരെ ശക്തമായ നിലപാട്

ഭീകരവാദം, വിഘടനവാദം, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്കെതിരായ പോരാട്ടം ശക്തമാക്കുമെന്ന് എസ്‌സിഒ അംഗരാജ്യങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഭീകരവാദത്തോടുള്ള ‘ഇരട്ടത്താപ്പ്’ അംഗീകരിക്കില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി. സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നതിനുള്ള നിർദിഷ്ട യൂണിവേഴ്സൽ സെന്ററിനായുള്ള ചട്ടങ്ങൾക്കും അംഗീകാരം നൽകി. ഭീകരവാദത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം, റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ്, തീവ്രവാദവൽക്കരണം, സുരക്ഷിത താവളങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മുഴുവൻ ശൃംഖലയും ഇല്ലാതാക്കണമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഉച്ചകോടിയിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഭീകരവാദത്തെ ഭരണകൂട നയത്തിന്റെ ആയുധമാക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെയും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അവസരം

ഗതാഗത ഇടനാഴികൾ, മൾട്ടിമോഡൽ കണക്ടിവിറ്റി, ഡിജിറ്റൽ വ്യാപാരം, ഊർജ സുരക്ഷ, വ്യാവസായിക സഹകരണം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, ദേശീയ കറൻസികളിലുള്ള ഇടപാടുകൾ, ശക്തമായ വിതരണ ശൃംഖലകൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് ബിഷ്കെക് പ്രഖ്യാപനം ഊന്നൽ നൽകുന്നത്. കസ്റ്റംസ് നടപടികൾ ലളിതമാക്കാനും ലോജിസ്റ്റിക് സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് യുറേഷ്യൻ വിപണികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വർധിപ്പിക്കാനും ഈ വേദി ഉപയോഗിക്കാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, സൈബർ സുരക്ഷ, വിവരസുരക്ഷ എന്നിവയിലും പ്രാദേശിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പങ്കുവഹിക്കാം.

മധ്യേഷ്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം

അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരവാദം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, രാജ്യാന്തര കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നിവ എസ്‌സിഒയുടെ പ്രധാന സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളായി തുടരും. എന്നാൽ അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ തന്ത്രപരമായ താൽപര്യങ്ങളിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുള്ളതിനാൽ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലെ സമവായം പ്രായോഗിക നടപടികളിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് വെല്ലുവിളിയാണ്. മധ്യേഷ്യയ്ക്ക് എസ്‌സിഒയിൽ പ്രാധാന്യം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കണക്ടിവിറ്റി, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഊർജം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സാംസ്കാരിക സഹകരണം എന്നിവയിലൂടെ ഇന്ത്യ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. കൂടുതൽ ബന്ധിതവും സുരക്ഷിതവും ബഹുധ്രുവവുമായ യുറേഷ്യ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സജീവ പങ്കാളിയാകുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിലുള്ള തന്ത്രപരമായ അവസരം.