ടിറാന, 2026 ഒക്ടോബർ 18 –

യൂറോപ്യൻ രാജ്യമായ അൽബേനിയയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമയുടെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്രതിഷേധം തുടർച്ചയായ ആറാം ദിവസവും ശക്തമായി. ഒക്ടോബർ 18 ഞായറാഴ്ച തലസ്ഥാനമായ ടിറാനയിൽ നൂറുകണക്കിന് പ്രതിഷേധക്കാർ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന് മുന്നിൽ ഒത്തുകൂടി. സർവകലാശാലകളിലെ മോശം സൗകര്യങ്ങൾ, ഉയർന്ന പഠനഫീസ്, തൊഴിലില്ലായ്മ, സർക്കാർ അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെയാണ് പ്രക്ഷോഭം. പ്രതിഷേധക്കാരും പൊലീസും തമ്മിൽ വീണ്ടും ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായി. ജനക്കൂട്ടത്തെ പിരിച്ചുവിടാൻ പൊലീസ് കണ്ണീർവാതകവും ജലപീരങ്കിയും റബർ ബുള്ളറ്റുകളും ഉപയോഗിച്ചു. എന്നാൽ പ്രതിഷേധം ശക്തമായിട്ടും രാജിവയ്ക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമ.

ആറാം ദിവസവും വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന് മുന്നിൽ പ്രതിഷേധം

ഒക്ടോബർ 13 ചൊവ്വാഴ്ച ആരംഭിച്ച അക്രമാസക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങളാണ് ഞായറാഴ്ചയും തുടർന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന് മുന്നിൽ ഒത്തുകൂടിയ പ്രതിഷേധക്കാർ പ്രധാനമന്ത്രി രാജിവയ്ക്കണമെന്ന മുദ്രാവാക്യം മുഴക്കി. പൊലീസും പ്രതിഷേധക്കാരും തമ്മിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ നിലനിന്നതോടെ സുരക്ഷാസേന ജലപീരങ്കിയും കണ്ണീർവാതകവും പ്രയോഗിച്ചു.

ടിറാനയിലെ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും സർക്കാർ ഓഫീസുകളും ആക്രമണഭീഷണി കണക്കിലെടുത്ത് വാതിലുകളും ജനാലകളും ലോഹഷട്ടറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അടച്ചു. പ്രതിഷേധക്കാർ കല്ലുകൾ എറിയുന്നത് തടയാൻ നഗരത്തിലെ ചില റോഡുകളിൽനിന്ന് കല്ലുകൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

പഠനഫീസും തൊഴിലില്ലായ്മയും പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ

സർവകലാശാലകളിലെ ഉയർന്ന പഠനഫീസും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവുമാണ് വിദ്യാർഥികൾ ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന പരാതികൾ. പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയാലും ആവശ്യത്തിന് തൊഴിലവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും യുവാക്കൾ ആരോപിക്കുന്നു.

സർക്കാർ അഴിമതി തടയുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടെന്നും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നടപടിയെടുക്കുന്നില്ലെന്നും പ്രതിഷേധക്കാർ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്നാലെ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളും പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കുചേർന്നതോടെയാണ് സർക്കാരിനെതിരായ സമരം ശക്തമായത്.

സംഘർഷങ്ങളിൽ 272 പേർക്ക് പരിക്ക്

ചൊവ്വാഴ്ച മുതൽ നടന്ന സംഘർഷങ്ങളിൽ 272 പേർക്ക് പരിക്കേറ്റതായി അൽബേനിയൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഇവരിൽ 169 പേർ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.

ശനിയാഴ്ചയുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളിൽ മാത്രം 65 പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു. ഇവരിൽ 37 പേർ പൊലീസുകാരാണ്. പരിക്കേറ്റ 12 പേരെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

പ്രതിഷേധക്കാർ കല്ലുകളും പെട്രോൾ ബോംബുകളും പടക്കങ്ങളും പൊലീസിന് നേരെ എറിഞ്ഞു. ചില വാഹനങ്ങൾക്കും മാലിന്യപ്പെട്ടികൾക്കും തീയിട്ടു. സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും കേടുപാടുകളുണ്ടായി.

167 പേർ അറസ്റ്റിൽ; ഏഴ് പൊലീസുകാർക്ക് സസ്പെൻഷൻ

ശനിയാഴ്ചവരെയുള്ള പൊലീസ് കണക്കനുസരിച്ച് പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 167 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. പൊലീസുകാരെ ആക്രമിച്ചതും പൊതുസ്വത്തും സ്വകാര്യസ്വത്തും നശിപ്പിച്ചതുമാണ് പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ.

അതേസമയം, പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ പൊലീസ് അമിതബലം പ്രയോഗിച്ചതായും പരാതികളുണ്ട്. അധികാരപരിധി ലംഘിച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ ഏഴ് പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അന്വേഷണവിധേയമായി സസ്പെൻഡ് ചെയ്തതായി ദേശീയ പൊലീസ് മേധാവി സ്കെൻഡർ ഹിത അറിയിച്ചു.

പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരായ പൊലീസ് നടപടികൾക്കെതിരെ പൊതുജനങ്ങളിൽനിന്നും വിമർശനമുയർന്നിട്ടുണ്ട്.

രാജിവയ്ക്കില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമ

പ്രതിഷേധക്കാർ തുടർച്ചയായി രാജി ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അധികാരമൊഴിയില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമ വ്യക്തമാക്കി. 2013 മുതൽ അധികാരത്തിലുള്ള അദ്ദേഹം നിലവിൽ നാലാം ഭരണകാലാവധിയിലാണ്.

ജനാധിപത്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് സർക്കാരുകൾ മാറേണ്ടതെന്നും തെരുവിലെ അക്രമങ്ങളിലൂടെ അധികാരമാറ്റം അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നുമാണ് രാമയുടെ നിലപാട്.

വിദ്യാർഥികളുടെ ന്യായമായ ആവശ്യങ്ങൾ കേൾക്കാനും വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച നടത്താനും തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. എന്നാൽ പൊതുസ്വത്ത് നശിപ്പിക്കുന്നവർക്കെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ വിദേശ ഇടപെടലെന്ന് ആരോപണം

രാജ്യത്തെ അക്രമാസക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ വിദേശ ഇടപെടലുണ്ടെന്ന ആരോപണവും പ്രധാനമന്ത്രി ഉന്നയിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ സംഘർഷം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി.

എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ അദ്ദേഹം പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾക്കും ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കും പരിഹാരം കാണണമെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യം.

രാജ്യത്തെ അസ്ഥിരത യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗത്വത്തിനായുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ബാധിക്കാമെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. 2030ഓടെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ അംഗമാകാനാണ് അൽബേനിയ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ഫ്ലമിംഗോ പ്രക്ഷോഭത്തിൽനിന്ന് സർക്കാർവിരുദ്ധ സമരത്തിലേക്ക്

അൽബേനിയയിലെ നിലവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് മാസങ്ങൾ നീണ്ട പശ്ചാത്തലമുണ്ട്. മേയ് മാസത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഫ്ലമിംഗോ പ്രക്ഷോഭമാണ് പിന്നീട് വലിയ സർക്കാർവിരുദ്ധ സമരമായി മാറിയത്.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നറുമായി ബന്ധമുള്ള നിക്ഷേപക സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആഡംബര വിനോദസഞ്ചാര പദ്ധതിക്കെതിരെയായിരുന്നു ആദ്യ പ്രതിഷേധം. അൽബേനിയയുടെ തെക്കൻ തീരമേഖലയിലെ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരിസ്ഥിതിക ആശങ്കകളും ഉയർന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് അഴിമതി, ജീവിതച്ചെലവ്, തൊഴിലില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഒക്ടോബർ 13ന് ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർഥികൾ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതോടെ പ്രക്ഷോഭം കൂടുതൽ ശക്തമായി.

രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി തുടരുന്നു

ആറുദിവസമായി തുടരുന്ന അക്രമാസക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ അൽബേനിയയിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. രാജി ആവശ്യത്തിൽനിന്ന് പിന്നോട്ടില്ലെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ നിലപാട്. അതേസമയം അധികാരം ഒഴിയില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രിയും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രതിഷേധം സമാധാനപരമായി പരിഹരിക്കാനും വിദ്യാർഥികളുടെ ആവശ്യങ്ങളിൽ ചർച്ച നടത്താനും സർക്കാരിന് മേൽ സമ്മർദം വർധിക്കുകയാണ്. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധം ഏത് രീതിയിലേക്ക് മാറുമെന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ.