ബെംഗളൂരു, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31 –

മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നിൽ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 164(5) വകുപ്പ് പ്രകാരം രേഖപ്പെടുത്തിയ സാക്ഷിമൊഴിയുടെ പകർപ്പ് പ്രതിക്ക് നിർബന്ധമായും നൽകണമെന്ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി. പകർപ്പ് നൽകാതിരിക്കുന്നത് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന ന്യായമായ വിചാരണയ്ക്കുള്ള പ്രതിയുടെ അവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 27ന് ജസ്റ്റിസ് മുഹമ്മദ് നവാസ്, ജസ്റ്റിസ് ജി. ബസവരാജ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. വി. അമരേഷ് എന്ന അംബരീഷായിരുന്നു അപ്പീൽ നൽകിയത്. കർണാടക സർക്കാരും പത്മാവതി എന്ന പത്മമ്മയുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. അമരേഷിനായി അഭിഭാഷകൻ ടിഗാഡി വീരണ്ണ ഗഡിഗെപ്പയും സർക്കാരിനായി വിജയ് കുമാർ മജാഗെയും ഹാജരായി. രണ്ടാം എതിർകക്ഷിക്കായി കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ അഭിഭാഷകൻ എൻ.എസ്. സമ്പങ്ങി രാമയ്യയെ അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി നിയോഗിച്ചിരുന്നു. 2020 ഒക്ടോബർ 20ലെ കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധിയും 2020 ഒക്ടോബർ 21ലെ ശിക്ഷാ ഉത്തരവുമാണ് അപ്പീലിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

പോക്സോ കേസിലെ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി പ്രതിയെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി

കോലാറിലെ വിചാരണക്കോടതി അമരേഷിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ബലാത്സംഗം, പോക്സോ നിയമം, പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമം എന്നിവ പ്രകാരം കുറ്റക്കാരനാക്കി ശിക്ഷിച്ചിരുന്നു. പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റത്തിന് ജീവപര്യന്തം തടവും വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രോസിക്യൂഷന് പെൺകുട്ടിയുടെ പ്രായം നിയമപരമായി സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കാനായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ലഭ്യമായ മികച്ച രേഖകൾ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ശേഖരിച്ചില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മജിസ്ട്രേറ്റിന് നൽകിയ മൊഴിയും കോടതിയിലെ മൊഴിയും തമ്മിൽ വൈരുധ്യം

പെൺകുട്ടിയുടെ 164(5) വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള മൊഴിയിൽ പ്രതി ബലാത്സംഗം നടത്തിയതായി പറഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ വിചാരണക്കോടതിയിലെ മൊഴിയിൽ വ്യത്യസ്തമായ കാര്യങ്ങളാണ് പറഞ്ഞത്. ഈ മൊഴിയുടെ പകർപ്പ് പ്രതിക്ക് നേരത്തെ നൽകിയിരുന്നില്ല. ഇതുമൂലം മൊഴിയിലെ വൈരുധ്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സാക്ഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം പ്രതിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കോടതി വിലയിരുത്തി. മെഡിക്കൽ തെളിവുകളും ബലാത്സംഗ ആരോപണത്തെ പിന്തുണച്ചില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

164 മൊഴി നൽകാത്തത് ന്യായമായ വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശലംഘനം

കുറ്റപത്രത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ രേഖകളും മൊഴികളും പ്രതിക്ക് നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ നിർബന്ധമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന 164(5) മൊഴിയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. കുറ്റപത്രത്തിൽ കോടതി പരിഗണന സ്വീകരിച്ച ശേഷം നിയമത്തിൽ പറയുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഈ മൊഴിയുടെ പകർപ്പ് പ്രതിക്ക് ലഭിക്കണം. മൊഴിയുടെ പകർപ്പ് നൽകാതിരിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21 ഉറപ്പുനൽകുന്ന ന്യായമായ വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കുറ്റപത്രത്തിന് മുമ്പ് 164 മൊഴി അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പരിശോധിക്കണം

അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ഹൈക്കോടതി പ്രത്യേക മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നൽകി. കുറ്റപത്രമോ അന്തിമ റിപ്പോർട്ടോ സമർപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 164(5) വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള സാക്ഷിമൊഴി പരിശോധിക്കണം. അതിനായി മൊഴിയുടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ മജിസ്ട്രേറ്റോ പ്രത്യേക ജഡ്ജിയോ വൈകാതെ നൽകണം. മൊഴി പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടോ അതോ വിരുദ്ധമാണോ എന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പരിശോധിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

സാക്ഷി പ്രതിക്കെതിരെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്ര തെളിവ് ഉറപ്പാക്കണം

164(5) മൊഴിയിൽ സാക്ഷി പ്രതിക്കെതിരെ ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിൽ കുറ്റപത്രം നൽകാൻ മറ്റ് മതിയായ തെളിവുകളുണ്ടോയെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഉറപ്പാക്കണം. മൊഴിയെ അവഗണിക്കുകയോ തള്ളുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ കാരണവും രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആവശ്യമായ തെളിവുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കാതെ യാന്ത്രികമായി കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുന്ന രീതി അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് വിധിയിലെ നിലപാട്.

മൊഴി സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം

164(5) വകുപ്പ് പ്രകാരം മൊഴി രേഖപ്പെടുത്തിയാൽ അത് സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. പ്രതി മജിസ്ട്രേറ്റ്, സെഷൻസ് ജഡ്ജി അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക ജഡ്ജി മുമ്പാകെ ഹാജരാകുമ്പോൾ നിയമപ്രകാരം നൽകേണ്ട രേഖകൾക്കൊപ്പം 164(5) മൊഴിയുടെ പകർപ്പും നൽകണം. പുതിയ ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 183(5), 230(4) വകുപ്പുകൾക്കും ഈ നിർദേശം ബാധകമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിയോട് ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോഴും 164 മൊഴിയിലെ കാര്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കണം

വിചാരണയുടെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ പ്രതിയുടെ വിശദീകരണം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ 164(5) മൊഴിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക കാര്യങ്ങൾ പ്രതിയോട് ചോദിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. മൊഴിയിലെ വൈരുധ്യങ്ങളോ മറ്റ് സാഹചര്യങ്ങളോ വിശദീകരിക്കാൻ പ്രതിക്ക് അവസരം ലഭിക്കണം. പല കേസുകളിലും ഈ നടപടി പാലിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്നാണ് മജിസ്ട്രേറ്റുമാർക്കും പ്രത്യേക ജഡ്ജിമാർക്കും കർശനമായി പാലിക്കാനുള്ള നിർദേശം നൽകിയത്.

മാർഗനിർദേശങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തെ പൊലീസിനും ക്രിമിനൽ കോടതികൾക്കും കൈമാറും

വിധിയുടെ പകർപ്പ് ക്രിമിനൽ വിചാരണകൾ നടത്തുന്ന എല്ലാ ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും കൈമാറാൻ ഹൈക്കോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി. കർണാടക ജുഡീഷ്യൽ അക്കാദമിയിലേക്കും വിധി അയയ്ക്കണം. സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിക്കും വിധി കൈമാറി പൊലീസ് മേധാവി വഴി സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മാർഗനിർദേശങ്ങൾ എത്തിക്കണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

കുറ്റവും ഇരയുടെ സംരക്ഷണവും പോലെ പ്രതിയുടെ ന്യായമായ വിചാരണയും ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് വിധി

ഗുരുതരമായ ആരോപണമാണെങ്കിലും പ്രതിക്ക് കൃത്യമായ കുറ്റം അറിയാനും നിയമപരമായ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും ന്യായമായ വിചാരണ ലഭിക്കാനും അവകാശമുണ്ടെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഇരകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള നിയമപരമായ സുരക്ഷകൾ നിലനിർത്തുന്നതിനൊപ്പം തെളിവിന്റെ നിലവാരം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. വിധിയിലെ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കർണാടകയിലെ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ക്രിമിനൽ വിചാരണ നടത്തുന്ന കോടതികളും 164 മൊഴികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട നടപടികൾ കൂടുതൽ വ്യക്തതയോടെ നിശ്ചയിക്കുന്നു.