അമരാവതി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 24-
അറസ്റ്റിലായ ഒരാളെ വിചാരണക്കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്ന സമയത്ത് റിമാൻഡ് റിപ്പോർട്ടും അറസ്റ്റിന്റെ കാരണങ്ങളും വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കുന്നത് മാത്രം ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 22(1) പാലിച്ചതായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് ആന്ധ്രപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് തുഹിൻ കുമാർ ഗെഡേലയുടെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13ന് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ മദ്യഗതാഗത ടെൻഡർ ക്രമക്കേടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മുൻ ഐടി ഉപദേഷ്ടാവ് കെസിറെഡ്ഡി രാജശേഖർ റെഡ്ഡി എന്ന രാജ് കെസിറെഡ്ഡിയും ആന്ധ്രപ്രദേശ് സ്റ്റേറ്റ് ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷൻ മുൻ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ ദൊന്തിറെഡ്ഡി വാസുദേവ റെഡ്ഡിയും നൽകിയ ഹർജികളിലാണ് വിധി. സംസ്ഥാന സർക്കാരും പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘത്തിലെ അഡീഷണൽ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടും എതിർകക്ഷികളായിരുന്നു.
ഹർജിക്കാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ നിഖിൽ ഗോയലിനൊപ്പം ബി. അഭയ് സിദ്ധാന്ത് മൂത്ത, മുതിർന്ന അഭിഭാഷക ലിസ് മാത്യു, പി. ഗൗതം, വി. സായി കുമാർ എന്നിവർ ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനും പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘത്തിനുമായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ബി. ആദിനാരായണ റാവുവിനൊപ്പം പ്രത്യേക അഭിഭാഷകൻ ജവ്വാജി ശരത് ചന്ദ്ര ഹാജരായി.
റിമാൻഡ് കോടതിയിലെ വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കൽ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശത്തിന് പകരമാകില്ല
അറസ്റ്റിന്റെ കാരണങ്ങൾ പ്രതിക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ രേഖാമൂലം അറിയിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റിമാൻഡ് നടപടിക്കിടെ കോടതി മുമ്പാകെ കേസ് രേഖകളും റിമാൻഡ് റിപ്പോർട്ടും അറസ്റ്റിന്റെ കാരണങ്ങളും വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല. അറസ്റ്റിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും അഭിഭാഷകന്റെ സഹായം തേടാനും കസ്റ്റഡിയെ എതിർക്കാനും പ്രതിക്ക് യഥാർഥ അവസരം ലഭിക്കണം. അനുച്ഛേദം 21നൊപ്പം വായിക്കുമ്പോൾ അനുച്ഛേദം 22(1) വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള പ്രധാന ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
അറസ്റ്റിന്റെ പൊതുവായ കാരണം മാത്രം പോരാ; പ്രതിക്കെതിരായ അടിസ്ഥാന വസ്തുതകൾ അറിയിക്കണം
‘അറസ്റ്റിനുള്ള കാരണം’ എന്നതും ‘അറസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ’ എന്നതും ഒരുപോലെയല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അന്വേഷണം നടത്തണം, തെളിവ് നശിപ്പിക്കുന്നത് തടയണം തുടങ്ങിയ പൊതുവായ കാരണങ്ങൾ പല പ്രതികൾക്കും ബാധകമാകാം. എന്നാൽ ഒരാളെ എന്തുകൊണ്ടാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ടിവന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന അടിസ്ഥാന വസ്തുതകളും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൈവശമുള്ള പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങളും അറസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണം. അതുവഴിയാണ് കസ്റ്റഡിയെയും റിമാൻഡിനെയും ഫലപ്രദമായി എതിർക്കാനും ജാമ്യം തേടാനും പ്രതിക്ക് കഴിയുക.
രേഖാമൂലം ഉടൻ നൽകാനാകാത്ത സാഹചര്യമെങ്കിൽ പിന്നീട് നിർബന്ധമായും കൈമാറണം
അറസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ഉടൻ രേഖാമൂലം നൽകാൻ പ്രായോഗികമായി സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ ആദ്യം വാക്കാൽ അറിയിക്കാമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ പിന്നീട് അനുവദനീയമായ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ രേഖാമൂലമുള്ള പകർപ്പ് നൽകണം. സാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ റിമാൻഡിനായി ഹാജരാക്കുന്നതിന് കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മണിക്കൂർ മുമ്പെങ്കിലും ഇത് നൽകണമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങളും ഹൈക്കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞു.
മറ്റൊരു കേസിൽ ജയിലിലിരിക്കെയാണ് രാജശേഖർ റെഡ്ഡിയെ കോടതിയിലെത്തിച്ചത്
രാജശേഖർ റെഡ്ഡി മറ്റൊരു കേസിൽ ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിലിരിക്കെയാണ് പുതിയ കേസിൽ ഹാജരാക്കാൻ അന്വേഷണ സംഘം നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. 2026 ജൂലൈ 20ന് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽനിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് വിജയവാഡയിലെ പ്രത്യേക കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി. കോടതിയിലെ നടപടിക്കിടെയാണ് റിമാൻഡ് റിപ്പോർട്ട് കൈമാറുകയും അറസ്റ്റിന്റെ കാരണങ്ങൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തത്. ഈ രീതിയിലുള്ള അറിയിപ്പ് നിയമപരമായ മതിയായ അറിയിപ്പല്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.
അറസ്റ്റിന് മുമ്പുള്ള വൈദ്യപരിശോധനയും നടപടിക്രമത്തിന് വിരുദ്ധം
രാജശേഖർ റെഡ്ഡിയെ കോടതിയിൽവച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ വൈദ്യപരിശോധന നടത്തിയതും കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 53 പ്രകാരം അറസ്റ്റ് നടത്തിയതിന് പിന്നാലെയാണ് വൈദ്യപരിശോധന നടത്തേണ്ടതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കേസിൽ വൈദ്യപരിശോധന അറസ്റ്റിന് മുമ്പായിരുന്നു. അറസ്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കോടതി ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി.
രാജശേഖർ റെഡ്ഡിയുടെയും വാസുദേവ റെഡ്ഡിയുടെയും റിമാൻഡ് റദ്ദാക്കി മോചനത്തിന് ഉത്തരവ്
2026 ജൂലൈ 20ന് വിജയവാഡയിലെ പ്രത്യേക കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച രാജശേഖർ റെഡ്ഡിയുടെ റിമാൻഡ് ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. സമാന വസ്തുതകളും നിയമപ്രശ്നങ്ങളുമാണ് വാസുദേവ റെഡ്ഡിയുടെ കാര്യത്തിലും ഉള്ളതെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ റിമാൻഡും റദ്ദാക്കി മോചനത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു. ഇതോടെ 6456, 6463 നമ്പർ ക്രിമിനൽ ഹർജികൾ അനുവദിച്ചു. 6467 നമ്പർ ഹർജിയിൽ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് ആവശ്യമില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി അത് തള്ളി.
റിമാൻഡ് റദ്ദായാലും അന്വേഷണം അവസാനിക്കില്ല; പ്രതികൾ സഹകരിക്കണം
അറസ്റ്റും റിമാൻഡും നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന കണ്ടെത്തൽ കേസിലെ അന്വേഷണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു. അന്വേഷണ സംഘത്തിന് അന്വേഷണം തുടരാം; ഹർജിക്കാർ വിളിക്കുമ്പോൾ അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുകയും ബാധകമായ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുകയും വേണം. അതിനാൽ ഉത്തരവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം നിലവിലെ റിമാൻഡ് അസാധുവാകുന്നതാണ്; ആരോപണങ്ങളുടെ വസ്തുതാപരമായ ശരിതെറ്റുകളിൽ കോടതി അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല.
അറസ്റ്റിലെ ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി
ഈ വിധി ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ അറസ്റ്റ്-റിമാൻഡ് നടപടികളിൽ അനുച്ഛേദം 22(1) പാലിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുപ്രീംകോടതി രൂപപ്പെടുത്തിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന ഹൈക്കോടതി, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും ഫലപ്രദമായ അന്വേഷണവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ വേണമെന്നും അന്വേഷണാധികാരം അനാവശ്യമായോ അനുപാതരഹിതമായോ സ്വാതന്ത്ര്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ വിനിയോഗിക്കരുതെന്നും വ്യക്തമാക്കി.
