ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 22-
വ്യക്തിത്വാവകാശത്തിന്റെ പേരിൽ കാരിക്കേച്ചർ, പരിഹാസാവിഷ്കാരം, പാരഡി തുടങ്ങിയ ആവിഷ്കാരരീതികളെ പൊതുവായി വിലക്കാനാകില്ലെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. ഒരാളുടെ വ്യക്തിത്വമോ പ്രശസ്തിയോ അനുമതിയില്ലാതെ വാണിജ്യലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഇല്ലെങ്കിൽ ഇത്തരം ആവിഷ്കാരങ്ങളെ വ്യക്തിത്വാവകാശം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇല്ലാതാക്കരുതെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഫിസിക്സ് വാല സ്ഥാപകൻ അലഖ് പാണ്ഡെ നൽകിയ ഹർജിയിൽ ജസ്റ്റിസ് അനുപ് ജയ്റാം ഭംഭാനി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 5നാണ് ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
അലഖ് പാണ്ഡെയ്ക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ജെ. സായി ദീപക് ഹാജരായി. മോഹിത് ഗോയൽ, അഭിഷേക് കോട്നാല, കാർത്തികേയ ടണ്ടൻ, ഉർവശി സിങ്, എം. മജുംദാർ, സിദ്ധി പ്രമോദ് ആർ. എന്നിവരും അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പം ഹാജരായി. ജോൺ ഡോകളും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. വിവിധ എതിർകക്ഷികൾക്കായി ആദിത്യ ഗുപ്ത, വാണി കൗശിക്, സുനിധി അഗ്രഹരി, മൈത്രേയി ജഗത് ജോഷി, മാധവ് ഖോസ്ല തുടങ്ങിയ അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി. ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പിനും ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയത്തിനുമായി മനീഷ അഗർവാൾ നരേൻ, നിപുൻ ജെയിൻ എന്നിവരും ഹാജരായി.
സംരക്ഷണം മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് മാത്രം
അലഖ് പാണ്ഡെ ആവശ്യപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വാവകാശ സംരക്ഷണം കോടതി പൂർണമായി അനുവദിച്ചില്ല. പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിൽ മൂന്ന് വിഭാഗത്തിലുള്ള ലംഘനങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് സംരക്ഷണം നൽകിയത്. പാണ്ഡെയെ ലൈംഗികമായി അശ്ലീലമായ രീതിയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം, അനുമതിയോ അവകാശമോ ഇല്ലാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വം ഉപയോഗിച്ച് പണമുണ്ടാക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം, പാണ്ഡെയായി ആൾമാറാട്ടം നടത്തുന്ന അക്കൗണ്ടുകളോ ഉള്ളടക്കമോ എന്നിവയ്ക്കാണ് ഇടക്കാല വിലക്ക് ബാധകമാക്കിയത്. ഈ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിൽ പാണ്ഡെയ്ക്ക് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കേസുണ്ടെന്നും ഇടക്കാല സംരക്ഷണം നൽകിയില്ലെങ്കിൽ പരിഹരിക്കാനാകാത്ത നഷ്ടമുണ്ടാകാമെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.
വ്യക്തിത്വാവകാശത്തിന് അതിരില്ലാത്ത സംരക്ഷണമില്ലെന്ന് കോടതി
വ്യക്തിത്വാവകാശം വളരെ വിശാലമായി വ്യാഖ്യാനിച്ചാൽ അത് തെറ്റായി പ്രയോഗിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണം. തെറ്റായ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നത് തടയാനോ കാരിക്കേച്ചർ, പരിഹാസാവിഷ്കാരം, പാരഡി തുടങ്ങിയ ഒരു മുഴുവൻ ആവിഷ്കാരശാഖയെ ഇല്ലാതാക്കാനോ വ്യക്തിത്വാവകാശം ഉപയോഗിക്കരുത്. പ്രത്യേകിച്ച് അത്തരം ആവിഷ്കാരങ്ങളിൽ വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിത്വമോ പ്രശസ്തിയോ വാണിജ്യപരമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ സംരക്ഷണം ആവശ്യപ്പെടുന്നതിന് പരിധിയുണ്ടെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.
അശ്ലീല ഉള്ളടക്കവും ആൾമാറാട്ടവും നീക്കാൻ നിർദേശം
കോടതി തിരിച്ചറിഞ്ഞ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില എതിർകക്ഷികൾക്കെതിരെ ഏകപക്ഷീയ ഇടക്കാല വിലക്ക് പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട ലിങ്കുകളിലെ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇടനില സേവനദാതാക്കളായ എതിർകക്ഷികൾക്ക് നിർദേശം നൽകി. കൂടാതെ ആരോപണവിധേയമായ അക്കൗണ്ടുകൾക്കും ഉള്ളടക്കത്തിനും പിന്നിലുള്ളവരുടെ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങൾ, വിലാസം, ബന്ധപ്പെടാനുള്ള വിവരങ്ങൾ, പണമിടപാട് വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ അലഖ് പാണ്ഡെയ്ക്ക് നൽകാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
സമാന വെബ്സൈറ്റുകൾ സ്വമേധയാ തടയാൻ ഇടനിലക്കാർക്ക് അധികാരമില്ല
വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയ വെബ്സൈറ്റുകളുടെ പകർപ്പോ വഴിതിരിച്ചുവിടുന്ന സമാന സൈറ്റുകളോ പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയാൽ അവയുടെ വിവരങ്ങൾ സത്യവാങ്മൂലത്തോടെ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനദാതാവിനോ ഡൊമെയ്ൻ രജിസ്ട്രാറിനോ നൽകാൻ പാണ്ഡെയ്ക്ക് കോടതി അനുമതി നൽകി. എന്നാൽ ഒരു കക്ഷി ആവശ്യപ്പെട്ടതുകൊണ്ടുമാത്രം വെബ്സൈറ്റ് തടയണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം ഇടനിലക്കാർക്ക് നൽകിയിട്ടില്ല. നിലവിൽ വിലക്കുള്ള സൈറ്റിന്റെ പകർപ്പാണോ എന്ന് സാങ്കേതികമായി പരിശോധിക്കുക മാത്രമാണ് അവരുടെ ചുമതല. പകർപ്പാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചാൽ നിലവിലെ ഇടക്കാല വിലക്ക് അതിനും നടപ്പാക്കാം.
വിവരസാങ്കേതിക നിയമത്തിലെ സുരക്ഷാ പരിരക്ഷയ്ക്കും നിഷ്പക്ഷത നിർബന്ധം
വിവരസാങ്കേതിക നിയമം 2000ലെ വകുപ്പ് 79 പ്രകാരമുള്ള സുരക്ഷാ പരിരക്ഷ ലഭിക്കാൻ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനദാതാക്കളും ഡൊമെയ്ൻ രജിസ്ട്രാറുകളും കർശനമായി നിഷ്പക്ഷമായി പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരാതിക്കാരന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ നിയമസാധുത തീരുമാനിക്കാനുള്ള വിവേചനാധികാരം ഇവർക്ക് നൽകാനാവില്ല. സാങ്കേതിക പരിശോധനയിൽ മാത്രം അവരുടെ പങ്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തിയതിലൂടെ അഭിപ്രായപ്രകടനവും വ്യക്തിത്വാവകാശ സംരക്ഷണവും തമ്മിൽ വേർതിരിവ് നിലനിർത്തുകയാണ് കോടതി ചെയ്തത്.
കേസ് നവംബർ ആറിന് വീണ്ടും നടപടിയിലേക്ക്
ഹർജിയിലും ഇടക്കാല അപേക്ഷയിലും എതിർകക്ഷികൾക്ക് മറുപടി നൽകാൻ കോടതി സമയം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇടക്കാല അപേക്ഷയിലെ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി കേസ് 2026 നവംബർ 6ന് ജോയിന്റ് രജിസ്ട്രാറുടെ മുമ്പാകെ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യാനും അതിനുശേഷം കോടതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് എത്തിക്കാനും ഉത്തരവിട്ടു. അതിനാൽ ഇത് കേസിലെ അന്തിമ വിധിയല്ല; 2026 ഓഗസ്റ്റ് 5ലെ ഏകപക്ഷീയ ഇടക്കാല ഉത്തരവാണ് നിലവിലുള്ളത്.
വ്യക്തിത്വാവകാശവും അഭിപ്രായപ്രകടനവും തമ്മിലെ അതിർത്തിക്ക് നിർണായക നിരീക്ഷണം
ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ ഇടക്കാല ഉത്തരവ് വ്യക്തിത്വാവകാശത്തിന് പരിധിയില്ലാത്ത നിയന്ത്രണാധികാരം നൽകുന്നില്ലെന്ന നിലപാടാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. വാണിജ്യചൂഷണം, ആൾമാറാട്ടം, ലൈംഗികമായി അശ്ലീലമായ ചിത്രീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുമ്പോഴും സാധാരണ കാരിക്കേച്ചറിനെയും പരിഹാസത്തെയും പാരഡിയെയും സ്വതവേ അവകാശലംഘനമായി കാണുന്നില്ല. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിധിയിലെ സമാന വ്യക്തിത്വാവകാശ തർക്കങ്ങളിൽ ഈ നിരീക്ഷണം പ്രസക്തമാകാം; എന്നാൽ കേസ് അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെന്നത് നിർണായകമാണ്.