ഷിംല, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21 –

പൊതുസേവകനെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കുന്നതോ കടുത്ത ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുന്നതോ മാത്രം ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 186-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള ഔദ്യോഗിക ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ കുറ്റമാകില്ലെന്ന് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. സഞ്ജയ് കുമാർ ഖന്നയും മറ്റുള്ളവരും ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാരിനും മറ്റൊരാൾക്കുമെതിരെ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ശർമ 2026 ജൂലൈ 28ന് വിധി പറഞ്ഞത്. ഹർജിക്കാർക്കായി അഭിഭാഷകൻ ഐ.എസ്. ചന്ദൽ ഹാജരായി. സർക്കാരിനായി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ രാജൻ കഹോൾ, വിശാൽ പൻവാർ, ഡെപ്യൂട്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ രവി ചൗഹാൻ എന്നിവരാണ് വിധിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ അഭിഭാഷകർ.

വാഹന പരിശോധനയ്ക്കിടയിലെ തർക്കം ക്രിമിനൽ കേസായി

2022 ഓഗസ്റ്റ് അഞ്ചിന് ജുബ്ബലിന് സമീപം പൊലീസ് വാഹന പരിശോധന നടത്തുന്നതിനിടെയായിരുന്നു കേസിന് കാരണമായ സംഭവം. സഞ്ജയ് കുമാർ ഖന്നയുടെ വാഹനം പൊലീസ് തടഞ്ഞ് രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. രേഖകൾ ഹാജരാക്കിയെങ്കിലും വാഹനത്തിൽ അനുവദനീയമല്ലാത്ത എൽഇഡി ലൈറ്റുകൾ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള ഗതാഗതനിയമ ലംഘനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പൊലീസ് ചലാൻ നൽകി. ഇതിനിടെ വാഹനത്തിലുണ്ടായിരുന്നവർ പൊലീസിനെതിരെ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ഔദ്യോഗിക ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തെന്നാണ് പൊലീസിന്റെ ആരോപണം.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജുബ്ബൽ പൊലീസ് ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 186, 189 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം കലന്ദ്ര സമർപ്പിച്ചു. ജുബ്ബൽ ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് കോടതി നടപടികൾ ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് സഞ്ജയ് കുമാർ ഖന്നയും മറ്റുള്ളവരും കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

പൊലീസിന് ചലാൻ നൽകാൻ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ജോലി തടഞ്ഞെന്ന് പറയാനാകില്ല

പൊലീസ് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ വാഹനം നിർത്തുകയും ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള രേഖകൾ നൽകുകയും ചെയ്തതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. പൊലീസിന് പരിശോധന പൂർത്തിയാക്കാനും നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയ ശേഷം ചലാൻ നൽകാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ പൊലീസിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജോലി യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെടുത്തിയെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വസ്തുതകൾ കേസിലില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹർജിക്കാർ പൊലീസിനെതിരെ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെങ്കിലും അതുമാത്രം ഔദ്യോഗിക ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തിയെന്ന് കണക്കാക്കാനാകില്ല. പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാനോ ജോലി പൂർത്തിയാക്കുന്നത് തടയാനോ ഹർജിക്കാർ ശ്രമിച്ചതായി രേഖകളിൽ തെളിവില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

186-ാം വകുപ്പ് ചുമത്താൻ ബോധപൂർവമായ തടസ്സപ്പെടുത്തൽ തെളിയിക്കണം

ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 186-ാം വകുപ്പ് ബാധകമാക്കണമെങ്കിൽ പൊതുസേവകൻ ഔദ്യോഗിക ജോലി നിർവഹിക്കുമ്പോൾ പ്രതി ബോധപൂർവം തടസ്സപ്പെടുത്തിയെന്ന് പ്രോസിക്യൂഷൻ തെളിയിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബോധപൂർവമായ തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നതിന് വ്യക്തമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ഉണ്ടായിരിക്കണം. വെറുതെ പ്രതിഷേധിക്കുന്നതോ നിഷ്ക്രിയമായ പെരുമാറ്റമോ മാത്രം ഈ കുറ്റത്തിന് മതിയാകില്ല.

തടസ്സം എല്ലായ്പ്പോഴും ശാരീരികമായിരിക്കണമെന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബലപ്രയോഗം, ഭീഷണി, അല്ലെങ്കിൽ പൊതുസേവകന്റെ ജോലി യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെടുന്ന തരത്തിലുള്ള പ്രവൃത്തി ഉണ്ടായാൽ 186-ാം വകുപ്പ് ബാധകമാകാം. എന്നാൽ ഈ കേസിൽ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് പരിശോധന നടത്താനോ ചലാൻ നൽകാനോ തടസ്സമുണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

വാക്കുതർക്കം മാത്രം ക്രിമിനൽ കുറ്റമാക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി

വെറും പ്രതിഷേധമോ കടുത്ത ഭാഷയുടെ ഉപയോഗമോ അതിനൊപ്പം വ്യക്തമായ തടസ്സപ്പെടുത്തൽ പ്രവൃത്തി ഇല്ലെങ്കിൽ 186-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള കുറ്റമാകില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർണായക വ്യാഖ്യാനം. പൊതുസേവകന്റെ ജോലി യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ നിഷ്ക്രിയമായ പെരുമാറ്റത്തെ ബോധപൂർവമായ തടസ്സപ്പെടുത്തലായി കാണാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ജുബ്ബൽ കോടതിയിലെ കേസ് റദ്ദാക്കി പ്രതികളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കി

186-ാം വകുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ തന്നെ കേസിൽ ഇല്ലെന്നും വിചാരണ തുടർന്നാലും ശിക്ഷിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ വിചാരണ തുടരുന്നത് നിയമനടപടിയുടെ ദുരുപയോഗമാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തിയ കോടതി, ജുബ്ബൽ പൊലീസ് സമർപ്പിച്ച കലന്ദ്രയും ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് കോടതിയിലെ തുടർനടപടികളും റദ്ദാക്കി. പ്രതികൾക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങളും ഒഴിവാക്കി അവരെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കി.

പൊതുസേവകന്റെ ജോലി യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെട്ടോ എന്നത് നിർണായകമാകും

വിധിയുടെ സംസ്ഥാനതല നിയമപ്രാധാന്യം, പൊതുസേവകനെതിരായ വിമർശനമോ വാക്കുതർക്കമോ മാത്രം 186-ാം വകുപ്പിലെ കുറ്റത്തിന് മതിയാകില്ലെന്ന വ്യാഖ്യാനം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. സമാന കേസുകളിൽ ബലപ്രയോഗം, ഭീഷണി, വ്യക്തമായ പ്രവൃത്തി അല്ലെങ്കിൽ ഔദ്യോഗിക ജോലി യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെട്ടതിന്റെ തെളിവ് ഉണ്ടോയെന്ന പരിശോധന നിർണായകമാകും. അതേസമയം പൊതുസേവകനെ യഥാർഥത്തിൽ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവൃത്തികൾക്ക് നിയമപരിരക്ഷ ലഭിക്കുമെന്ന് ഈ വിധി പറയുന്നില്ല.