ജോധ്പുർ, ഓഗസ്റ്റ് 20-
ഇ-ടെൻഡർ പോർട്ടലിലൂടെ അപ്പീൽ സമർപ്പിച്ചതിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള സാങ്കേതിക തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ടെൻഡറിൽ പങ്കെടുത്ത കമ്പനിക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 14ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ, ഹർജിക്കാരായ എം/എസ് കെ.കെ. ഗുപ്ത കൺസ്ട്രക്ഷൻസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന് 24 മണിക്കൂറിനകം അപ്പീൽ മെമ്മോറാണ്ടത്തിന്റെ ഓഫ്ലൈൻ പകർപ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പിന് നൽകാൻ അനുമതി നൽകി. കേന്ദ്രസർക്കാരും കേന്ദ്ര പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.
ഹർജിക്കാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ വികാസ് ബാലിയയും അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ച് ദിവിക് മാഥൂറും ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ശ്യാം സുന്ദർ പാലിവ, ജോഗേന്ദ്ര സിങ്, ചന്ദൻ രാജ്പുരോഹിത് എന്നിവർ ഹാജരായി. കേന്ദ്ര പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ സാങ്കേതിക സംഘത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും കോടതിക്ക് വിശദീകരണം നൽകി.
സാങ്കേതിക ബിഡ് തള്ളി; 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിലെ അപ്പീലാണ് തർക്കമായത്
ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തിയിലെ ബാർമർ സെക്ടർ രണ്ടിൽ റോഡുകളുടെ നിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ടെൻഡറിലാണ് തർക്കം. കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതിക ബിഡ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് മൂന്നിന് തള്ളി. ഇത് റദ്ദാക്കണമെന്നും തങ്ങളുടെ ബിഡ് സാങ്കേതികമായി യോഗ്യമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് സാമ്പത്തിക ബിഡ് പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് കമ്പനി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
സാങ്കേതിക ബിഡ് തള്ളിയതിനെതിരെ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അപ്പീൽ നൽകണമെന്നായിരുന്നു ടെൻഡർ വ്യവസ്ഥ. 2026 ഓഗസ്റ്റ് അഞ്ചിന് പോർട്ടലിലെ നിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അപ്പീൽ നൽകിയെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ വാദം. അപ്പീലിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിജയകരമായി സമർപ്പിച്ചുവെന്ന സന്ദേശം സ്ക്രീനിൽ വന്നതായും കമ്പനി കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
‘ക്ലോസ്’ ബട്ടൺ അമർത്തിയോ എന്ന തർക്കത്തിൽ തീരുമാനമെടുത്തില്ല
അപ്പീൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ‘ക്ലോസ്’ ബട്ടൺ അമർത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നും അത് ശരിയായി പൂർത്തിയാക്കാത്തതിനാൽ അപ്പീൽ വകുപ്പിന് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികളുടെ വാദം. എന്നാൽ ‘ക്ലോസ്’ ബട്ടൺ അമർത്തിയിരുന്നുവെന്ന് ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു. ഈ തർക്കം സാങ്കേതിക വസ്തുത സംബന്ധിച്ചതാണെന്നും ഇ-ടെൻഡർ പോർട്ടലിന്റെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തനത്തിൽ കോടതി വിദഗ്ധനല്ലാത്തതിനാൽ ആ തർക്കത്തിൽ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുന്നില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
അതായത്, കമ്പനി ഓൺലൈനായി അപ്പീൽ കൃത്യമായി സമർപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചിട്ടില്ല. പോർട്ടലിന്റെ നടപടിക്രമം ശരിയോ തെറ്റോ എന്നും കോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. പകരം, സാങ്കേതിക തർക്കം കാരണം അപ്പീലിനുള്ള അവസരം പൂർണമായി നഷ്ടപ്പെടരുതെന്ന നിലപാടിലാണ് കോടതി ആശ്വാസം അനുവദിച്ചത്.
‘അപ്പീൽ വിജയകരമായി സമർപ്പിച്ചു’ എന്ന സന്ദേശം കണ്ടാൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയായെന്ന് കരുതാം
പോർട്ടലിൽ അപ്പീലിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിജയകരമായി സമർപ്പിച്ചുവെന്ന സന്ദേശം കാണുന്ന സാധാരണ ഒരാൾക്ക് അപ്പീൽ വിജയകരമായി നൽകിയെന്ന് ന്യായമായും വിശ്വസിക്കാമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. പ്രത്യേകിച്ച് നടപടിക്രമം പൂർത്തിയാക്കാൻ ‘ക്ലോസ്’ ബട്ടൺ നിർബന്ധമായി അമർത്തണമെന്ന് വ്യക്തവും കൃത്യവുമായ നിർദേശം ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നിരീക്ഷണം.
നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാൻ ശ്രമിച്ച ഒരാളെ പരിഹാരമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ ഉപേക്ഷിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമം അവകാശം നൽകുന്നിടത്ത് അതിനുള്ള പരിഹാരവും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന നിയമതത്വമാണ് കോടതി ഇതിന് അടിസ്ഥാനമാക്കിയത്.
24 മണിക്കൂറിനകം ഓഫ്ലൈൻ അപ്പീൽ; രണ്ട് ദിവസത്തിനകം തീരുമാനിക്കാൻ നിർദേശം
കമ്പനിക്ക് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ ഉത്തരവ് മുതൽ 24 മണിക്കൂറിനകം അപ്പീൽ മെമ്മോറാണ്ടത്തിന്റെ ഓഫ്ലൈൻ പകർപ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പിന് സമർപ്പിക്കാമെന്നാണ് കൃത്യമായ ഉത്തരവ്. അങ്ങനെ അപ്പീൽ നൽകിയാൽ അത് കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ, സാധ്യമെങ്കിൽ തുടർന്ന് രണ്ട് ദിവസത്തിനകം പരിഗണിച്ച് തീരുമാനിക്കണമെന്ന് കേന്ദ്ര പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിനോട് കോടതി നിർദേശിച്ചു.
ഇതോടൊപ്പം നിർണായകമായ മറ്റൊരു ഇടക്കാല സംരക്ഷണവും കോടതി നൽകി. കമ്പനിയുടെ അപ്പീലിൽ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നതുവരെ ഈ തർക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ടെൻഡർ നടപടികളുമായി എതിർകക്ഷികൾ മുന്നോട്ടുപോകരുതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലക്കി. ഈ നിർദേശങ്ങളോടെ റിട്ട് ഹർജിയും സ്റ്റേ അപേക്ഷയും മറ്റ് തീർപ്പാകാത്ത അപേക്ഷകളും കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചു.
ബിഡ് യോഗ്യമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല; നഷ്ടപ്പെട്ട അപ്പീൽ അവസരമാണ് കോടതി തിരിച്ചുനൽകിയത്
ഹൈക്കോടതി കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതിക ബിഡ് അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 2026 ഓഗസ്റ്റ് മൂന്നിലെ ബിഡ് നിരസിക്കൽ റദ്ദാക്കിയിട്ടുമില്ല. കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക ബിഡ് തുറക്കാനും നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. പകരം, അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള ഫലപ്രദമായ അവസരം ഉറപ്പാക്കി ആ അപ്പീലിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പ് തീരുമാനമെടുക്കാനാണ് നിർദേശം.
അതിനാൽ ഈ ഉത്തരവോടെ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രധാന മാറ്റം ടെൻഡറിന്റെ അന്തിമഫലം കമ്പനിയ്ക്ക് അനുകൂലമാകുന്നു എന്നതല്ല. ഓഫ്ലൈൻ അപ്പീൽ സ്വീകരിക്കേണ്ടിവരുകയും അതിൽ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നതുവരെ ടെൻഡർ നടപടികൾ നിർത്തിവയ്ക്കേണ്ടിവരുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഉടൻ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റം.
ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലെ അവ്യക്തത മൂലം നിയമപരിഹാരം നഷ്ടപ്പെടരുതെന്ന സമീപനത്തിന് സംസ്ഥാനതല പ്രസക്തി
രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് ഇ-ടെൻഡർ പോർട്ടലിലെ എല്ലാ സാങ്കേതിക തകരാറുകൾക്കും ഓഫ്ലൈൻ അപ്പീൽ നിർബന്ധമാക്കുന്ന പൊതുനിയമം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നില്ല. ഈ കേസിലെ പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് ആശ്വാസം. എന്നാൽ പോർട്ടലിൽ വിജയകരമായ സമർപ്പണം സൂചിപ്പിക്കുന്ന സന്ദേശം ലഭിക്കുകയും തുടർനടപടിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ നിർദേശം ഇല്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, സാങ്കേതിക നടപടിക്രമത്തിന്റെ പേരിൽ നിയമപരിഹാരം പൂർണമായി നിഷേധിക്കരുതെന്ന സമീപനം രാജസ്ഥാനിലെ സമാന ഭരണ-ടെൻഡർ തർക്കങ്ങളിൽ പ്രസക്തമാകാം.
നിയമതലത്തിൽ ഫലപ്രദമായ പരിഹാരാവകാശത്തിനാണ് ഉത്തരവ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ സർക്കാർ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സാങ്കേതിക അവ്യക്തത മൂലം അപ്പീൽ അവകാശം നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സംരക്ഷണമാണ് ഉത്തരവിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ സാങ്കേതിക തർക്കത്തിന്റെ വസ്തുത സ്വയം തീർപ്പാക്കാതെ, നിയമപരിഹാരം നിലനിർത്തുന്ന പരിമിതമായ ഇടപെടലാണ് ഹൈക്കോടതി നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.