ലഖ്നൗ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17-

അയോധ്യയിലെ ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമി ക്ഷേത്ര വികസനത്തിനായി സുഗ്രീവ കിലയിലെ ശ്രീഠാക്കൂർ രാം ജാനകി സുഗ്രീവ്ജി വിരാജ്മാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ 1,512 ചതുരശ്ര മീറ്റർ ഭൂമി 2023 ഡിസംബർ 22ന് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വില്പനരേഖയിലൂടെ കൈവശപ്പെടുത്തിയിട്ടും സമ്മതിച്ച ഭൂമിവില നൽകാത്ത ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ നടപടിയെ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 11ലെ ഉത്തരവിൽ ജസ്റ്റിസ് ശേഖർ ബി. സറാഫ്, ജസ്റ്റിസ് അബ്ധേഷ് കുമാർ ചൗധരി എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച്, നൽകാനുള്ള 1,20,96,000 രൂപയ്ക്ക് എട്ട് ശതമാനം വാർഷിക പലിശ സഹിതം നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം ബന്ധപ്പെട്ട സിവിൽ കോടതിയുടെ പേരിലുള്ള ദേശസാൽകൃത ബാങ്ക് സ്ഥിരനിക്ഷേപത്തിൽ അടയ്ക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തോട് നിർദേശിച്ചു. ശ്രീഠാക്കൂർ രാം ജാനകി സുഗ്രീവ്ജി വിരാജ്മാൻ ക്ഷേത്രമാണ് ഹർജിക്കാരൻ. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും മറ്റ് അഞ്ചുപേരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനായി ഗിരീഷ് ചന്ദ്ര സിൻഹയും സംസ്ഥാനത്തിനായി അഡീഷണൽ ചീഫ് സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസൽ പങ്കജ് ഖരെയും ഹാജരായി.

1.38 കോടി രൂപയ്ക്ക് വില്പനരേഖ; കെട്ടിടവില മാത്രം നൽകി ഭൂമിവില തടഞ്ഞു

അയോധ്യയിലെ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഖാത നമ്പർ 44/2, ഖസ്ര നമ്പർ 246ൽപ്പെട്ട 1,512 ചതുരശ്ര മീറ്റർ ഭൂമി വാങ്ങാൻ സർക്കാർ അധികൃതർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സർവരാഹ്കറിനെ സമീപിച്ചതായാണ് ഹർജി. പൊതുതാൽപര്യവും ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമി ക്ഷേത്ര വികസനവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഭൂമി വാങ്ങാൻ ധാരണയായത്. ഭൂമിക്കും അവിടെയുള്ള നിർമാണങ്ങൾക്കും ചേർന്ന് 1,38,44,559 രൂപയാണ് വില നിശ്ചയിച്ചത്. ഇതിൽ 17,48,559 രൂപ നിർമാണച്ചെലവായി നൽകിയെങ്കിലും 1,20,96,000 രൂപ ഭൂമിവില നൽകിയില്ല.

രാത്രി ഒമ്പതിന് രേഖ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അന്നുതന്നെ ഭൂമി കൈവശപ്പെടുത്തി

2023 ഡിസംബർ 22ന് രാത്രി ഒമ്പതിനാണ് വില്പനരേഖ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതെന്നും അന്നുതന്നെ സർക്കാർ ഭൂമിയുടെ കൈവശം ഏറ്റെടുത്തെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. മുഴുവൻ തുകയും രേഖ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നെങ്കിലും 15 ദിവസത്തിനകം ബാങ്ക് വഴിയായി പണം നൽകാമെന്ന് അധികൃതർ ഉറപ്പുനൽകിയെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം. അതിനായി ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് വിവരങ്ങളും വില്പനരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ നിശ്ചിത സമയത്തിനുശേഷവും ഭൂമിവില ലഭിച്ചില്ല.

ഭൂമി സർക്കാർ നസൂൽ ഭൂമിയെങ്കിൽ വാങ്ങാൻ വില്പനരേഖ എന്തിന് എന്ന് കോടതി

ഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിന്റേതല്ലെന്നും അത് സർക്കാരിന്റെ നസൂൽ ഭൂമിയാണെന്നും അതിനാൽ ഭൂമിവില നൽകേണ്ടതില്ലെന്നുമായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വാദം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സർവരാഹ്കറിന് ഭൂമി വിൽക്കാൻ അധികാരമില്ലെന്നും സർക്കാർ പറഞ്ഞു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വില്പനരേഖ റദ്ദാക്കാൻ 2024ൽ സിവിൽ കേസും സർക്കാർ നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിൽ സംശയമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ വില്പനരേഖയ്ക്ക് മുമ്പ് അത് പരിശോധിക്കേണ്ടതായിരുന്നെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഉടമസ്ഥാവകാശം അംഗീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ഭൂമി ഹർജിക്കാരന് തിരികെ നൽകേണ്ടതായിരുന്നെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ഭൂമി കൈവശം വച്ച് പണം നിഷേധിച്ച സർക്കാർ നടപടി ന്യായമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച്

വില്പനരേഖയിലൂടെ ഭൂമി കൈവശപ്പെടുത്തിയശേഷം ഉടമസ്ഥാവകാശം ചോദ്യംചെയ്ത് വില നൽകാതിരിക്കുന്ന സർക്കാർ നടപടി ന്യായമോ ശരിയോ യുക്തിസഹമോ അല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഭൂമി വേഗത്തിൽ കൈവശപ്പെടുത്തുകയും പണം 15 ദിവസം കഴിഞ്ഞ് നൽകാമെന്ന് പറയുകയും ചെയ്ത നടപടിക്രമം പിന്നീട് വില നൽകുന്നത് വൈകിപ്പിക്കാനുള്ള കണക്കുകൂട്ടിയ നീക്കമായി തോന്നുന്നതായും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ക്ഷേമരാഷ്ട്രവും ഇടപാടിൽ മാതൃകാകക്ഷിയുമായിരിക്കേണ്ട സർക്കാരിൽനിന്ന് ഇത്തരമൊരു സമീപനം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു.

ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിൽ ഹൈക്കോടതി തീർപ്പ് പറഞ്ഞില്ല; സിവിൽ കോടതിക്കാണ് അന്തിമ തീരുമാനം

ഭൂമിയുടെ യഥാർഥ ഉടമസ്ഥൻ ആരാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. അതിന് തെളിവുകളും സാക്ഷികളും പരിശോധിച്ചുള്ള പൂർണ വിചാരണ വേണമെന്നതിനാൽ നിലവിലുള്ള സിവിൽ കേസിൽ തന്നെയാണ് ആ തർക്കം തീർപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വില്പനരേഖയിൽ മുഴുവൻ വില ഉടൻ നൽകാത്തത് മാത്രം രേഖയെ അസാധുവാക്കില്ലെന്നും ബാക്കി തുക വീണ്ടെടുക്കലാണ് നിയമപരമായ പരിഹാരമെന്നും സുപ്രീംകോടതി മുൻവിധികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം തുകയും പലിശയും നിക്ഷേപിക്കണം; സിവിൽ കേസ് ഒരു വർഷത്തിനകം തീർക്കാൻ നിർദേശം

2023 ഡിസംബർ 22ലെ വില്പനരേഖയ്ക്ക് ശേഷം അനുവദിച്ച 15 ദിവസം കഴിഞ്ഞ തീയതി മുതൽ എട്ട് ശതമാനം വാർഷിക പലിശ കണക്കാക്കി 1,20,96,000 രൂപയോടൊപ്പം ബന്ധപ്പെട്ട അഡീഷണൽ ചീഫ് ജഡ്ജി രണ്ടാം ക്ലാസ് ജൂനിയർ ഡിവിഷൻ കോടതിയുടെ പേരിൽ ദേശസാൽകൃത ബാങ്കിലെ പലിശ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥിരനിക്ഷേപത്തിൽ നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം അടയ്ക്കാനാണ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടത്. കേസ് തീരുന്നതുവരെ തുക സൂക്ഷിക്കണോ, അപേക്ഷ ലഭിച്ചാൽ മുഴുവനായോ ഭാഗികമായോ പലിശയോടെയോ ഹർജിക്കാരന് നൽകണോയെന്ന് സിവിൽ കോടതിക്ക് തീരുമാനിക്കാം. ഉടമസ്ഥാവകാശ കേസ് വേഗത്തിലാക്കി സാധ്യമായാൽ ഒരു വർഷത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. റിട്ട് ഹർജി ഇതോടെ തീർപ്പാക്കി.

ക്ഷേത്രഭൂമി സർക്കാർ ഭൂമിയാണെന്ന വാദം ഇനി സിവിൽ വിചാരണയിൽ തെളിയിക്കണം

ഈ ഉത്തരവോടെ ഹർജിക്കാരന് ഉടൻ ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വില്പനരേഖ പ്രകാരം ഭൂമി കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട് വില നൽകാതിരിക്കാനാകില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. സർക്കാരിന്റെ നസൂൽ ഭൂമി വാദം സിവിൽ കോടതിയിൽ തെളിയിക്കേണ്ടതാണ്. അതുവരെ വില്പനത്തുക പലിശയോടെ സുരക്ഷിതമായി നിക്ഷേപിക്കപ്പെടും. സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഭൂമി വാങ്ങുന്ന ഇടപാടുകളിൽ ആദ്യം കൈവശം വാങ്ങി പിന്നീട് ഉടമസ്ഥാവകാശം ചോദ്യംചെയ്ത് വില തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്ന സമീപനം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന സംസ്ഥാനതല നിയമസന്ദേശവും ഉത്തരവ് നൽകുന്നു.