ന്യൂഡൽഹി/  2026 / ഓഗസ്റ്റ് 13

കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസറുടെ ഓഫീസ് 2025–26 വർഷത്തെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് ഓഗസ്റ്റ് 13ന് പുറത്തിറക്കി. പ്രിൻസിപ്പൽ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസർ പ്രൊഫസർ അജയ് കുമാർ സൂദിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ നടന്ന യോഗത്തിലായിരുന്നു പ്രകാശനം. രാജ്യത്തെ എട്ട് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഗവേഷണഫലങ്ങൾ പ്രായോഗിക രംഗത്തേക്ക് എത്തിച്ച മുന്നേറ്റങ്ങളുമാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ പ്രധാന വിഷയം.

എട്ട് ക്ലസ്റ്ററുകൾ ഒരേ വേദിയിൽ

സയന്റിഫിക് സെക്രട്ടറി ഡോക്ടർ പർവീന്ദർ മൈനി, ശാസ്ത്രജ്ഞരായ ഡോക്ടർ വിശാൽ ചൗധരി, ഡോക്ടർ സന്തോഷ് നായർ, ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റാഫ് അംഗം ഡോക്ടർ ഷെഫാലി ഉത്തം എന്നിവരും യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. വിശാഖപട്ടണം ആന്ധ്രപ്രദേശ് മെഡ്‌ടെക് സോൺ, ബെംഗളൂരു ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക ക്ലസ്റ്റർ, ഭുവനേശ്വർ സിറ്റി നോളജ് ആൻഡ് ഇന്നവേഷൻ ക്ലസ്റ്റർ, ഡൽഹി റിസർച്ച് ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ ആൻഡ് ഇന്നവേഷൻ ക്ലസ്റ്റർ, ജോധ്പുർ സിറ്റി നോളജ് ആൻഡ് ഇന്നവേഷൻ ക്ലസ്റ്റർ, പഞ്ചാബ് സർവകലാശാല–ഐഐടി റോപ്പർ റീജണൽ ആക്സിലറേറ്റർ ഫോർ ഹോളിസ്റ്റിക് ഇന്നവേഷൻസ്, പുണെ നോളജ് ക്ലസ്റ്റർ, ഹൈദരാബാദ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഇന്നവേഷൻ സർക്കിൾ എന്നിവയുടെ മേധാവികളും പ്രധാന ഗവേഷകരും പങ്കെടുത്തു. ക്ലസ്റ്ററുകൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തമാക്കണമെന്നും വ്യവസായ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ യാഥാർഥ്യ ഉപയോഗത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തിക്കണമെന്നും പ്രൊഫസർ സൂദ് പറഞ്ഞു.

പ്രാദേശിക പരിഹാരങ്ങൾ രാജ്യവ്യാപകമാക്കും

വിജയകരമായ പ്രാദേശിക സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങൾ മറ്റു മേഖലകളിലേക്ക് മാറ്റി വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ് ഇനി പ്രധാന ലക്ഷ്യം. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പക്വത, യഥാർഥ സാഹചര്യങ്ങളിലെ പരിശോധന, വാണിജ്യവത്കരണം, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ നേട്ടം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഫലം വിലയിരുത്തണമെന്ന് പ്രൊഫസർ സൂദ് നിർദേശിച്ചു. കൂട്ടായ്മ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ക്ലസ്റ്ററുകൾ കൂടുതൽ പക്വത കൈവരിച്ചെന്ന് ഡോക്ടർ പർവീന്ദർ മൈനി പറഞ്ഞു. ദേശീയ താൽപര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകി സാങ്കേതിക പരിശോധനയിലും പ്രായോഗികമാക്കലിലും വ്യവസായ പങ്കാളിത്തം കൂട്ടണമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.

ഗവേഷണത്തിൽ നിന്ന് വിപണിയിലേക്ക്

പ്രാദേശിക നവീകരണ സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ദേശീയ സാങ്കേതിക ആക്സിലറേറ്ററുകളായി ക്ലസ്റ്ററുകൾ മാറുകയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തുന്നു. പൊതുവായ ഗവേഷണ സൗകര്യങ്ങൾ, പൊതു–സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തം, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പിന്തുണ, വ്യവസായ സഹകരണം എന്നിവയാണ് ഇതിന് കരുത്താകുന്നത്. ഇ-യന്ത്രം, നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പോഡിയാട്രി ക്ലിനിക്കുകൾ, കൃഷി–കാലാവസ്ഥ വിവര സംവിധാനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ പേസ്മേക്കർ ഘടകങ്ങൾ, രോഗിക്ക് അനുയോജ്യമായ ത്രിമാന അച്ചടിച്ച ഇംപ്ലാന്റുകൾ, കെംഅമെയ്സ്, വൺ ഹെൽത്ത് പദ്ധതികൾ എന്നിവ ഗവേഷണ–പരീക്ഷണ ഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഫീൽഡ് ഉപയോഗത്തിലേക്കും വാണിജ്യവത്കരണത്തിലേക്കും നീങ്ങിയതായി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. കലാനുഭവം, ഐ–പാസ്പോർട്ട് എന്നീ ദേശീയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

മുപ്പത്തിയഞ്ചിലേറെ രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധം

2025 ഡിസംബറിൽ നടന്ന ആദ്യ രാജ്യാന്തര ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക ക്ലസ്റ്റർ സമ്മേളനത്തിൽ മുപ്പത്തിയഞ്ചിലേറെ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ പങ്കെടുത്തു. സമ്മേളനത്തെ തുടർന്ന് 12 രാജ്യാന്തര ധാരണാപത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ സർവകലാശാല, ഇന്ത്യ–ഓസ്ട്രേലിയ സ്മാർട്ട് ഫാം നെറ്റ്‌വർക്ക്, ബ്രിട്ടനിലെ കാറ്റപൾട്ട് നെറ്റ്‌വർക്ക് എന്നിവയുമായും സഹകരണം ആരംഭിച്ചു. ആരോഗ്യം, നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യ, നെറ്റ് സീറോ സാങ്കേതികവിദ്യ, ആധുനിക ഉത്പാദനം, സ്മാർട്ട് കൃഷി, സുസ്ഥിര ഗതാഗതം, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധം, ശേഷിവികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് സഹകരണം പുരോഗമിക്കുന്നത്.

ബെംഗളൂരുവിൽ ആരംഭിച്ച ഡിജിറ്റൽ പോഡിയാട്രി ക്ലിനിക് പഞ്ചാബ് സർവകലാശാല–ഐഐടി റോപ്പർ ക്ലസ്റ്ററിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു. ജോധ്പുർ ക്ലസ്റ്ററിന്റെ കലാനുഭവം പദ്ധതി മറ്റു ക്ലസ്റ്ററുകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ്. ഐ–റൈസ് പദ്ധതിയിലൂടെ മികച്ച ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ശക്തമാക്കുന്നു. വിശാഖപട്ടണം ആന്ധ്രപ്രദേശ് മെഡ്‌ടെക് സോണിന്റെ ഐ–പാസ്പോർട്ട് പദ്ധതി ദേശീയതലത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതും പരിഗണനയിലാണ്. പങ്കിടുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, പരിശോധന, മാർഗനിർദേശം, നിയന്ത്രണ സഹായം, വ്യവസായ ശൃംഖല എന്നിവ നവീകരണ പ്രവർത്തകർക്ക് ലഭ്യമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

.