25 സെപ്റ്റംബർ 2026

മഞ്ഞിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു ഗണപതിയുടെ വാർത്തയിലൂടെയാണ് പലരും മൈത്രിയെ ഇപ്പോൾ കേട്ടത്. പക്ഷെ മൈത്രി എന്ന് പറഞ്ഞാൽ വെറുമൊരു കെട്ടിടമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ അഭിമാനത്തിന്റെ 40 വർഷത്തെ ചരിത്രമാണ്.

മൈത്രി എന്നാൽ എന്ത്? എവിടെയാണ്?

മൈത്രി എന്നാൽ ഹിന്ദിയിൽ സൗഹൃദം എന്നാണ് അർത്ഥം. അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആകെ മൂന്ന് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് ദക്ഷിണ ഗംഗോത്രി – 1983-ൽ മഞ്ഞുപാളിക്ക് മുകളിൽ ഉണ്ടാക്കി, പിന്നീട് മഞ്ഞിൽ മൂടിപ്പോയി ഇപ്പോൾ സപ്ലൈ ബേസ് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതിന് പകരമായാണ് രണ്ടാമത്തെ സ്ഥിരം സ്റ്റേഷനായ മൈത്രി വരുന്നത്.

1988-89 ലാണ് മൈത്രി തുടങ്ങിയത്. സ്ഥലം – കിഴക്കൻ അന്റാർട്ടിക്കയിലെ ക്വീൻ മോഡ് ലാന്റിൽ, ഷിർമാക്കർ ഒയാസിസ് എന്ന 20 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള മഞ്ഞില്ലാത്ത പാറ പ്രദേശത്ത്. കടലിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 80 മുതൽ 100 കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലേക്ക്, 50 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ. സ്റ്റീൽ കാലുകളിൽ ഉയർത്തി വെച്ച, U ആകൃതിയിലുള്ള, മുകളിൽ വലിയ ഇന്ത്യൻ പതാകയുള്ള ഒരു കെട്ടിടം.

ഇത് വർഷം മുഴുവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്റ്റേഷനാണ്. നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ പോളാർ ആൻഡ് ഓഷ്യൻ റിസർച്ച് – NCPOR, ഗോവ ആണ് ഇതിന്റെ നോഡൽ ഏജൻസി.

അവിടെ എത്ര പേര് ജോലി ചെയ്യുന്നു? എന്ത് ഗവേഷണം നടത്തുന്നു?

മൈത്രിക്ക് ഒരേ സമയം 25 മുതൽ 40 പേർക്ക് വരെ താമസിക്കാൻ കഴിയും, സീസൺ അനുസരിച്ച്. ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ശൈത്യകാലത്ത് 25 പേരും വേനലിൽ 65 പേരും എന്നും പറയുന്നു. PIB ന്റെ കണക്ക് അനുസരിച്ച് നിലവിൽ 24 പേരാണ് അവിടെ ഉള്ളത്. കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഹിമാനി വിദഗ്ധർ, ഡോക്ടർമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ എന്നിവരാണ് പോകുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പര്യവേഷണം 1981-ൽ തുടങ്ങിയതാണ്, 1982 ജനുവരി 8 ന് അന്റാർട്ടിക്കയിൽ എത്തി. അതിനുശേഷം എല്ലാ വർഷവും നവംബർ മുതൽ ജനുവരി വരെ 100 മുതൽ 120 പേരെ വീതം അയക്കുന്നു. ഇതുവരെ 2500-ലധികം ശാസ്ത്രജ്ഞർ പോയിട്ടുണ്ട്.

എന്തൊക്കെ ഗവേഷണം?

NCPOR പറയുന്നതനുസരിച്ച് അന്റാർട്ടിക്കയിലെ കാലാവസ്ഥ, മഞ്ഞിന്റെ കനം, ഉരുകുന്നതിന്റെ വേഗത, മഞ്ഞിനുള്ളിലെ രഹസ്യങ്ങൾ, അതിജീവനം എന്നിവയാണ് പ്രധാനം. ഔദ്യോഗികമായി പറഞ്ഞാൽ:

അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് സയൻസ് ആൻഡ് മെറ്റീരിയോളജി, എർത്ത് സയൻസ് – ഗ്ലേഷിയോളജി, ജിയോമാഗ്നറ്റിസം, ഹ്യൂമൻ ഫിസിയോളജി ആൻഡ് മെഡിസിൻ, മൈക്രോബയോളജി, എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയവ.

മൈത്രിയിൽ നിന്നുള്ള വലിയ കണ്ടെത്തലുകൾ – ഇന്ത്യ ലോകത്തിന് നൽകിയത്

The Print റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതും പാർലമെന്റിൽ സർക്കാർ നൽകിയ മറുപടിയും അനുസരിച്ച് ചില പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ:

1. 30 പുതിയ ബാക്ടീരിയ: അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയ 240 പുതിയ ബാക്ടീരിയകളിൽ 30 എണ്ണം ഇന്ത്യ കണ്ടെത്തിയതാണ്. തണുപ്പിനെ അതിജീവിക്കാൻ ഈ ബാക്ടീരിയകൾ കൊഴുപ്പും കരോട്ടിനോയിഡും എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തി, ഇത് ബയോടെക്നോളജി വ്യവസായത്തിന് ഉപയോഗമുള്ള ലൈപേസും പ്രോട്ടിയേസും ഉണ്ടാക്കാൻ സഹായിച്ചു.

2. ഓസോൺ പാളി: മൈത്രിയിൽ നിന്നുള്ള അളവുകൾ പറയുന്നത്, ആർട്ടിക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഓസോൺ പാളിയുടെ വീണ്ടെടുക്കൽ വളരെ പതുക്കെയാണ് നടക്കുന്നത് എന്നാണ്.

3. കാന്തികക്ഷേത്രം: മൈത്രിക്ക് ചുറ്റും കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭൂമിയുടെ കാന്തികക്ഷേത്രം അതിവേഗം കുറഞ്ഞു, പക്ഷെ കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി ആ കുറയുന്നതിന്റെ വേഗത കുറഞ്ഞു എന്ന് കണ്ടെത്തി.

4. ഷാഡോ ബാൻഡ്‌സ്: 2003 നവംബർ 23-ലെ പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത്, അപൂർവമായ ഷാഡോ ബാൻഡ്‌സ് എന്ന പ്രതിഭാസം ഇന്ത്യ നിരീക്ഷിച്ചു.

5. ഐസ് കോർ: 2014-ൽ 101.4 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഐസ് കോർ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ എടുത്തു – ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയത്. അതിൽ ക്രാക്കറ്റോവ (1883), താംബോറ (1815) തുടങ്ങിയ അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങളുടെ തെളിവുകൾ കിട്ടി.

6. പുതിയ കണ്ടെത്തൽ: Pup Lagoon തടാകത്തിൽ 7000 വർഷം പഴക്കമുള്ള കറുത്ത കാർബൺ NCPOR കണ്ടെത്തി, അത് മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നതിനെ എങ്ങനെ വേഗത്തിലാക്കുന്നു എന്ന് ഇപ്പോൾ പഠിക്കുന്നു.

കൂടാതെ മൈത്രിയുടെ പിന്നിലെ വോൾത്താറ്റ് പർവതനിരകളിൽ 20,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ഭൂമിശാസ്ത്ര മാപ്പിംഗ് നടത്തി, മൈത്രി ഒരു GPS സ്റ്റേഷനായി ലോക ഡാറ്റാബേസിന് വിവരം നൽകുന്നു.

അന്റാർട്ടിക്കയിൽ മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ – ആരൊക്കെ, എത്ര?

അന്റാർട്ടിക്ക ഒരു രാജ്യത്തിനും സ്വന്തമല്ല, അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി അനുസരിച്ച് സമാധാനത്തിനും ശാസ്ത്രത്തിനും മാത്രമുള്ള ഭൂഖണ്ഡമാണ്.

ഇന്ന് അവിടെ 70-ൽ അധികം സ്ഥിരം ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ 29-30 രാജ്യങ്ങൾ നടത്തുന്നു. 29 രാജ്യങ്ങൾ എന്നത് തന്നെ ഔദ്യോഗിക കണക്കാണ്.

ആരൊക്കെ?

• ഏറ്റവും കൂടുതൽ: അർജന്റീന – 13 സ്റ്റേഷനുകൾ, ചിലി – 12 സ്റ്റേഷനുകൾ
• അമേരിക്ക: മക്മർഡോ (ഏറ്റവും വലുത്), അമുൻഡ്സെൻ-സ്കോട്ട് സൗത്ത് പോൾ സ്റ്റേഷൻ
• റഷ്യ: വോസ്റ്റോക്ക് – ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തണുപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയ സ്ഥലം, മിർണി
• യുകെ: റൊതേറ
• ഓസ്ട്രേലിയ: കേസി, ഡേവിസ്, മോസൺ
• ജപ്പാൻ: ഷോവ സ്റ്റേഷൻ
• ചൈന: ഗ്രേറ്റ് വാൾ, സോങ്‌ഷാൻ, കുൻലുൻ, തായ്ഷാൻ
• ജർമ്മനി: ന്യൂമയർ
• ഫ്രാൻസ്: ഡ്യൂമോണ്ട് ഡി ഉർവിൽ
• ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക: SANAE IV
• ഇന്ത്യയുടെ അയൽക്കാരായ പാകിസ്ഥാൻ – ജിന്ന അന്റാർട്ടിക് സ്റ്റേഷൻ പോലും ഉണ്ട്.

ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ രണ്ട് സജീവ സ്റ്റേഷനുകളാണ് ഉള്ളത് – മൈത്രി (1989) ഉം ഭാരതി (2012, ലാർസെമാൻ ഹിൽസിൽ) ഉം. ഇപ്പോൾ 2000 കോടി രൂപ ചെലവിൽ മൈത്രി II എന്ന പുതിയ, ഹരിത സ്റ്റേഷൻ 2029-ഓടെ വരാൻ പോകുന്നു. സൗരോർജ്ജത്തിലും കാറ്റിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന, ഓട്ടോമാറ്റിക് ഉപകരണങ്ങളുള്ള ഒരു പുതിയ ഇന്ത്യയായിരിക്കും അത്.

Sources

https://ncaor.gov.in/antarcticas/display/427-maitri
https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=123510
https://theprint.in/feature/milestones-india-maitri-station-antarctica/2763066