ന്യൂഡൽഹി /2026/ജൂലൈ 26
ബലാത്സംഗം, കുട്ടികൾക്കെതിരായ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ വേഗത്തിൽ വിചാരണ ചെയ്ത് തീർപ്പാക്കാൻ രാജ്യത്തെ 29 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 775 അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ അറിയിച്ചു. ഇതിൽ 398 എണ്ണം പോക്സോ കേസുകൾ മാത്രം പരിഗണിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോടതികളാണ്. 2026 ഏപ്രിൽ 30 വരെയുള്ള കണക്കുകളാണിത്. പദ്ധതി 2026 സെപ്റ്റംബർ 30 വരെ താൽക്കാലികമായി നീട്ടിയതായും കേന്ദ്ര നിയമ-നീതി മന്ത്രി അർജുൻ റാം മേഘ്വാൾ ലോക്സഭയിൽ രേഖാമൂലം അറിയിച്ചു.
പദ്ധതി സെപ്റ്റംബർ വരെ നീട്ടി
ബലാത്സംഗം, 2012ലെ കുട്ടികളെ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന പോക്സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള കേസുകൾ എന്നിവ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നതിനാണ് കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതി പദ്ധതി 2019 ഒക്ടോബറിൽ ആരംഭിച്ചത്. 790 കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി നേരത്തെ രണ്ടുതവണ നീട്ടിയിരുന്നു. അവസാനമായി അനുവദിച്ച കാലാവധി 2026 മാർച്ച് 31ന് അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് സെപ്റ്റംബർ 30 വരെ താൽക്കാലികമായി നീട്ടിയത്.
മൂന്നുവർഷത്തിനിടെ കേസുകൾ കൂടി
2023ൽ അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളിൽ 81,471 കേസുകളാണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. 76,319 കേസുകൾ തീർപ്പാക്കി. ആ വർഷാവസാനം 2,02,175 കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടന്നു. 2024ൽ 88,902 കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തപ്പോൾ 85,595 കേസുകൾ തീർപ്പാക്കി. ബാക്കിയായത് 2,04,122 കേസുകളാണ്. 2025ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകളുടെ എണ്ണം 1,43,936 ആയി ഉയർന്നു. 66,500 കേസുകൾ തീർപ്പാക്കിയപ്പോൾ 2,45,579 കേസുകൾ വർഷാവസാനം തീർപ്പാകാതെ ശേഷിച്ചു.
കോടതികൾക്ക് 1,259.51 കോടി രൂപ
കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതിയുടെ മാതൃകയിലാണ് കോടതികൾക്കുള്ള പണം അനുവദിക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന വിഹിതം 60:40 അല്ലെങ്കിൽ 90:10 എന്ന അനുപാതത്തിലാണ്. ഓരോ കോടതിയിലെയും ഒരു ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയും ഏഴ് സഹായജീവനക്കാരുടെയും ശമ്പളം, ദൈനംദിന ചെലവുകൾക്കുള്ള പ്രത്യേക സഹായധനം എന്നിവയ്ക്കാണ് തുക നൽകുന്നത്. ചെലവുകളുടെ കണക്ക് ലഭിച്ചശേഷം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും പണം തിരികെ നൽകും. പദ്ധതി ആരംഭിച്ചതുമുതൽ 1,259.51 കോടി രൂപ കേന്ദ്രം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2023-24, 2024-25, 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിൽ കേന്ദ്രം യഥാക്രമം 200 കോടി രൂപ വീതമാണ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും നൽകിയത്. ആന്ധ്രാപ്രദേശിനും ചണ്ഡീഗഢിനും മൂന്നുവർഷവും തുക അനുവദിച്ചിട്ടില്ല. അസമിന് 5.528655 കോടി, 10.975085 കോടി, 10.2883947 കോടി രൂപയും ബിഹാറിന് 9.874035 കോടി, 11.35878 കോടി, 22.1617199 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു. ഛത്തീസ്ഗഢിന് 3.25215 കോടി, 3.70395 കോടി, 4.2178092 കോടി രൂപയും ഡൽഹിക്ക് 3.46896 കോടി, 1.97544 കോടി, 12.83992 കോടി രൂപയും ലഭിച്ചു.
ഗോവയ്ക്ക് 0.21681 കോടി, 0.49386 കോടി, 0.3473393 കോടി രൂപയും ഗുജറാത്തിന് 7.58835 കോടി, 8.64255 കോടി, 2.1386089 കോടി രൂപയും ഹരിയാനയ്ക്ക് 3.46896 കോടി, 7.90176 കോടി, 7.00002 കോടി രൂപയും ലഭിച്ചു. ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് 1.95129 കോടി, 2.22237 കോടി, 5.2283322 കോടി രൂപയും ജമ്മു കശ്മീരിന് 2.32086 കോടി, 1.48158 കോടി, 1.739494 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു. ജാർഖണ്ഡിന് 2023-24ൽ 4.76982 കോടി രൂപ ലഭിച്ചെങ്കിലും പിന്നീടുള്ള രണ്ടുവർഷം തുകയില്ല.
കർണാടകയ്ക്ക് 7.45091 കോടി, 7.65483 കോടി, 8.0348025 കോടി രൂപയും കേരളത്തിന് 25.39836 കോടി, 13.58115 കോടി, 26.2767511 കോടി രൂപയും മധ്യപ്രദേശിന് 15.37627 കോടി, 16.54431 കോടി, 21.3280045 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു. മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്ക് 6.59259 കോടി, 1.23465 കോടി, 2.0772397 കോടി രൂപയും മണിപ്പൂരിന് 0.65043 കോടി, 0.74079 കോടി, 0.1367199 കോടി രൂപയും ലഭിച്ചു.
മേഘാലയയ്ക്ക് 1.626075 കോടി, 1.851975 കോടി, 0.396 കോടി രൂപയും മിസോറമിന് 0.975645 കോടി, 1.111185 കോടി, 2.0752012 കോടി രൂപയും നാഗാലാൻഡിന് 0.325215 കോടി, 0.370395 കോടി, 0.099556 കോടി രൂപയും ഒഡിഷയ്ക്ക് 9.52128 കോടി, 10.86492 കോടി, 22.7717099 കോടി രൂപയും പുതുച്ചേരിക്ക് 0.195975 കോടി, 0.24693 കോടി, 0.6008314 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു.
പഞ്ചാബിന് 3.95972 കോടി, 5.92632 കോടി, 4.66668 കോടി രൂപയും രാജസ്ഥാന് 21.1383 കോടി, 22.2237 കോടി, 19.4445 കോടി രൂപയും തമിഴ്നാടിന് 6.496035 കോടി, 6.91404 കോടി, 7.3159963 കോടി രൂപയും തെലങ്കാനയ്ക്ക് 7.60671 കോടി, 4.44474 കോടി, 1.8395415 കോടി രൂപയും നൽകി. ത്രിപുരയ്ക്ക് 0.975645 കോടി, 1.111185 കോടി, 0.0356784 കോടി രൂപയും ഉത്തരാഖണ്ഡിന് 1.30086 കോടി, 1.48158 കോടി, 2.3551831 കോടി രൂപയും ലഭിച്ചു.
ഉത്തർപ്രദേശിന് 47.26458 കോടി, 53.83074 കോടി, 13.2926408 കോടി രൂപയും പശ്ചിമ ബംഗാളിന് 0.70551 കോടി, 1.111185 കോടി, 1.2913255 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു.
കേരളത്തിൽ 55 പ്രത്യേക കോടതികൾ
ഉത്തർപ്രദേശിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആകെ 218 കോടതികളിൽ 74 എണ്ണം പോക്സോ കേസുകൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. മധ്യപ്രദേശിൽ 67 കോടതികളും അതിൽ 56 പോക്സോ കോടതികളുമുണ്ട്. കേരളത്തിൽ 55 അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 14 എണ്ണം പോക്സോ കേസുകൾക്ക് മാത്രമുള്ളവയാണ്. ബിഹാറിൽ 54 കോടതികളിൽ 48 എണ്ണവും രാജസ്ഥാനിൽ 45 കോടതികളിൽ 30 എണ്ണവും ഒഡിഷയിൽ 44 കോടതികളിൽ 23 എണ്ണവും പോക്സോ പ്രത്യേക കോടതികളാണ്.
മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 38, തെലങ്കാനയിൽ 36, ഗുജറാത്തിൽ 35, കർണാടകയിൽ 30, തമിഴ്നാട്ടിൽ 20, ഹരിയാനയിൽ 18, അസമിൽ 17, ആന്ധ്രാപ്രദേശിലും ഡൽഹിയിലും 16 വീതം, ഛത്തീസ്ഗഢിൽ 15, പഞ്ചാബിൽ 12, പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ എട്ട് എന്നിങ്ങനെയാണ് കോടതികളുടെ എണ്ണം. ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ 16 കോടതികളും അസമിലെ 17 കോടതികളും തമിഴ്നാട്ടിലെ 20 കോടതികളും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ എട്ട് കോടതികളും പോക്സോ കേസുകൾക്ക് മാത്രമുള്ളവയാണ്.
ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ ആറ്, മേഘാലയയിൽ അഞ്ച്, ജമ്മു കശ്മീരിലും ഉത്തരാഖണ്ഡിലും നാല് വീതം, മിസോറമിലും ത്രിപുരയിലും മൂന്ന് വീതം, മണിപ്പൂരിൽ രണ്ട്, ചണ്ഡീഗഢ്, ഗോവ, നാഗാലാൻഡ്, പുതുച്ചേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓരോ കോടതി വീതവും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മേഘാലയയിലെ അഞ്ചും പുതുച്ചേരിയിലെ ഒന്നും പോക്സോ പ്രത്യേക കോടതികളാണ്. ജാർഖണ്ഡിൽ നിലവിൽ കോടതികളൊന്നുമില്ല. 2025 ജൂലൈ ഏഴിലെ കത്തിലൂടെ ജാർഖണ്ഡ് പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.
ഒഴിവുകൾ നികത്തേണ്ടത് സംസ്ഥാനങ്ങൾ
കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം ശക്തമാക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ, ഹൈക്കോടതികൾ എന്നിവരുമായി ദൃശ്യസമ്മേളനത്തിലൂടെ പതിവായി അവലോകന യോഗങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. പോക്സോ നിയമത്തിലെയും 2023ലെ ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെയും സമയപരിധികൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കേന്ദ്ര നിയമ-നീതി മന്ത്രി മുഖ്യമന്ത്രിമാർക്കും ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാർക്കും കത്തയച്ചിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാനാന്തര മേഖലാ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിലും കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം പതിവായി ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജില്ലാ, കീഴ്ക്കോടതികളിലെ ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ജീവനക്കാരുടെയും ഒഴിവുകൾ നികത്തേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം സംസ്ഥാന-കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ സർക്കാരുകൾക്കും ബന്ധപ്പെട്ട ഹൈക്കോടതികൾക്കുമാണ്. ഭരണഘടനയിലെ അനുച്ഛേദം 309ന്റെ വ്യവസ്ഥയും അനുച്ഛേദങ്ങൾ 233, 234 എന്നിവയും അനുസരിച്ച് ഹൈക്കോടതിയുമായി ആലോചിച്ചാണ് നിയമനച്ചട്ടങ്ങൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്.
ജില്ലാ, കീഴ്ക്കോടതികൾക്കുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കേണ്ട പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വവും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കുമാണ്. ഇവരുടെ വിഭവശേഷി കൂട്ടുന്നതിനായി 1993-94 മുതൽ കേന്ദ്രം സാമ്പത്തിക സഹായപദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. കോടതി മുറികൾ, താമസകെട്ടിടങ്ങൾ, അഭിഭാഷകർക്കുള്ള ഹാളുകൾ, ശുചിമുറി സമുച്ചയങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ കംപ്യൂട്ടർ മുറികൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് സഹായം ലഭിക്കുന്നത്. പതിനഞ്ചാം ധനകാര്യ കമ്മിഷൻ കാലയളവിൽ ഇതിനായി 4,519.47 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു.
