റാഞ്ചി, 2026 ജൂലൈ 25-

2026 ജൂലൈ 24-ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കുമാർ ദ്വിവേദി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയിൽ, അറുപതുകളിലെ കൽക്കരി വാഷറി പദ്ധതിക്കായി ഏറ്റെടുത്ത 200 ഏക്കറിലധികം ഭൂമി സംബന്ധിച്ച ഹർജി ഝാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി തള്ളി. ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമാനുസൃതമായും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകിയുമാണെങ്കിൽ, പിന്നീട് അതിലെ ഒരു ഭാഗം ഉപയോഗിക്കാതെ കിടക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം പഴയ ഉടമകൾക്ക് ഭൂമി തിരികെ ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റിപ്പോർട്ടിൽ ഹർജിക്കാരുടെയും എതിർകക്ഷികളുടെയും അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ വ്യക്തമായി പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. കോടതി പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ ബിസിസിഎല്ലിനെതിരായ വെല്ലുവിളിയിൽ ഇടപെടാൻ വിസമ്മതിച്ചു.

പൊതുആവശ്യത്തിനായി ഏറ്റെടുത്ത ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സർക്കാരിൽ തന്നെ തുടരും

പൊതുആവശ്യത്തിനായി നിയമാനുസൃതമായി ഏറ്റെടുത്ത ഭൂമിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകിയാൽ അതിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സർക്കാരിലോ ഏറ്റെടുക്കൽ ഏജൻസിയിലോ പൂർണമായി നിക്ഷിപ്തമാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പിന്നീട് ആ ഭൂമിയുടെ ഒരു ഭാഗം ആദ്യ പദ്ധതി പ്രകാരം ഉപയോഗിച്ചില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഏറ്റെടുക്കൽ അസാധുവാകില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ഉപയോഗിക്കാത്ത ഭൂമി മറ്റൊരു പൊതുപദ്ധതിക്കായി വിനിയോഗിക്കാം

ആദ്യമായി ഉദ്ദേശിച്ച പദ്ധതി പൂർണമായി നടപ്പായില്ലെങ്കിലും, ഉപയോഗിക്കാത്ത ഭൂമി മറ്റൊരു പൊതുആവശ്യത്തിനായി സർക്കാർ വിനിയോഗിക്കാൻ നിയമപരമായ തടസമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പൊതുപ്രയോജന ലക്ഷ്യം നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഭൂമി പഴയ ഉടമകൾക്ക് തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന വാദം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷമുള്ള ഏറ്റെടുക്കൽ ചോദ്യം ചെയ്യൽ കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല

അറുപതുകളിലെ ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നടപടിയും നഷ്ടപരിഹാരവും പൂർത്തിയായ സാഹചര്യത്തിൽ, വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ഉപയോഗിക്കാത്ത ഭാഗം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഏറ്റെടുക്കൽ റദ്ദാക്കാനോ ഭൂമി തിരിച്ചുനൽകാനോ ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞശേഷമുള്ള ഇത്തരം വെല്ലുവിളികൾക്ക് നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്ന് വിധിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഹർജി തള്ളി; ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമസാധുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നടപടിയിൽ നിയമവിരുദ്ധത കണ്ടെത്താനാകാത്തതിനാൽ ഹൈക്കോടതി ഹർജി തള്ളി. ഏറ്റെടുത്ത ഭൂമി സർക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം മറ്റൊരു പൊതുപ്രയോജന പദ്ധതിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും നിയമപരമായി സാധുവാണെന്ന് കോടതി ആവർത്തിച്ചു.

സംസ്ഥാനത്തെ ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ തർക്കങ്ങളിൽ വിധി പ്രധാന വ്യാഖ്യാനമാകും

പൊതുആവശ്യത്തിനായി സാധുവായി ഏറ്റെടുത്ത ഭൂമി ഉപയോഗിക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം പഴയ ഉടമകൾക്ക് തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന അവകാശവാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്ന സംസ്ഥാനതല നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് ഈ വിധി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്. ഭാവിയിലെ സമാന ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ തർക്കങ്ങളിൽ ഈ നിയമതത്വം മാർഗനിർദേശമായി പരിഗണിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.