ന്യൂഡൽഹി/ 2026 ജൂലൈ 24
രാജ്യത്തെ രണ്ട് ലക്ഷം അങ്കണവാടി കേന്ദ്രങ്ങളെ മെച്ചപ്പെട്ട പോഷകാഹാര വിതരണത്തിനും പ്രാരംഭ ശിശുപരിചരണ-വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി ‘സക്ഷം അങ്കണവാടികളാക്കി’ ഉയർത്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ അനുമതി നൽകി. സക്ഷം അങ്കണവാടി–പോഷൺ 2.0 ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും പദ്ധതി നടപ്പാക്കും. ആറുവയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർ, തിരഞ്ഞെടുത്ത ജില്ലകളിലെയും വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെയും 14 മുതൽ 18 വയസ്സുവരെയുള്ള കൗമാരക്കാരികൾ എന്നിവരാണ് ഗുണഭോക്താക്കൾ. ലോക്സഭയിലെ ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി കേന്ദ്ര വനിതാ-ശിശുവികസന സഹമന്ത്രി സാവിത്രി ഠാക്കൂറാണ് വിവരങ്ങൾ അറിയിച്ചത്.
അങ്കണവാടികളിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ
പോഷകാഹാരക്കുറവ് നേരിടുന്നതിനായി അങ്കണവാടി സേവനങ്ങൾ, പോഷൺ അഭിയാൻ, കൗമാരക്കാരികൾക്കായുള്ള പദ്ധതി എന്നിവ സക്ഷം അങ്കണവാടി–പോഷൺ 2.0 ദൗത്യത്തിന് കീഴിൽ ഏകോപിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര സഹായത്തോടെ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയിലെ വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കുമാണ്. പോഷകാഹാരക്കുറവ് കൂടുതലുള്ള ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്.
സക്ഷം അങ്കണവാടികളിൽ എൽഇഡി സ്ക്രീനുകൾ, ജലശുദ്ധീകരണ സംവിധാനം, പോഷകത്തോട്ടം, പ്രാരംഭ ശിശുപരിചരണ-വിദ്യാഭ്യാസ സാമഗ്രികൾ, കെട്ടിടത്തെ പഠനസഹായിയാക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കും.
പോഷകാഹാര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പുതുക്കി
ആറുമാസം മുതൽ ആറുവയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കും ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും കൗമാരക്കാരികൾക്കും ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമത്തിലെ പോഷകാഹാര മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ചാണ് അനുബന്ധ പോഷകാഹാരം നൽകുന്നത്. ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾ 2023 ജനുവരിയിൽ പുതുക്കിയിരുന്നു.
പഴയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രധാനമായും കലോറി അളവിനായിരുന്നു പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഭക്ഷണത്തിലെ വൈവിധ്യം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പോഷകാഹാരത്തിന്റെ അളവിനും ഗുണനിലവാരത്തിനും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഗുരുതരമായ തീവ്ര പോഷകാഹാരക്കുറവുള്ള കുട്ടികൾക്ക് വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാവുന്ന അധിക പോഷകാഹാരവും നൽകുന്നുണ്ട്.
പ്രവർത്തനങ്ങൾ പോഷൺ ട്രാക്കറിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കും
പോഷൺ ട്രാക്കർ എന്ന ഡിജിറ്റൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ വഴിയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ത്രാലയം നിരീക്ഷിക്കുകയും പതിവായി അവലോകനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്. വിവര-ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ സംവിധാനം അങ്കണവാടി കേന്ദ്രങ്ങൾ, ജീവനക്കാർ, ഗുണഭോക്താക്കൾ എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ തത്സമയത്തിനടുത്ത സമയത്ത് രേഖപ്പെടുത്താനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും സഹായിക്കുന്നു.
കുട്ടികളിലെ ഗുരുതരമായ തീവ്ര പോഷകാഹാരക്കുറവ് തടയാനും ചികിത്സിക്കാനും അനുബന്ധ രോഗങ്ങളും മരണവും കുറയ്ക്കാനുമായി വനിതാ-ശിശുവികസന മന്ത്രാലയവും ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയവും സംയുക്തമായി പ്രത്യേക മാർഗരേഖയും പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പ്രാദേശിക ഭക്ഷണത്തിലൂടെ കുട്ടികൾക്ക് പരിചരണം
സമൂഹത്തിൽ ഗുരുതരമായ പോഷകാഹാരക്കുറവുള്ള കുട്ടികളെ യഥാസമയം കണ്ടെത്തി പരിശോധന നടത്തുന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഭാഗം. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്ത കുട്ടികൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ആരോഗ്യകരവും പ്രാദേശികമായി ലഭ്യവുമായ പോഷകാഹാരം നൽകി പരിചരിക്കും. ആവശ്യമായ വൈദ്യസഹായവും ലഭ്യമാക്കും.
നല്ല ഭക്ഷണശീലം വളർത്താൻ ജനങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ തുടർച്ചയായ മാറ്റം ആവശ്യമാണെന്നതിനാൽ ബോധവത്കരണത്തിനും ജനപങ്കാളിത്തത്തിനും പദ്ധതി പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. സെപ്റ്റംബറിലെ പോഷൺ മാസത്തിലും മാർച്ച്–ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലെ പോഷൺ പക്ഷാചരണത്തിലും സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും ജനകീയ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ നടത്തുന്നു. ഓരോ അങ്കണവാടി ജീവനക്കാരിയും മാസത്തിൽ രണ്ട് സമൂഹാധിഷ്ഠിത പരിപാടികൾ നടത്തണമെന്നും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കുട്ടികളിലെ വിളർച്ച 8.5 ശതമാന പോയിന്റ് കുറഞ്ഞു
പോഷൺ അഭിയാന്റെ മൂന്നാംകക്ഷി വിലയിരുത്തലും ഫലപഠനവും നീതി ആയോഗ് 2020ൽ നടത്തിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ പോഷകാഹാരക്കുറവ് നേരിടുന്നതിൽ പദ്ധതി തൃപ്തികരമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ കണ്ടെത്തിയത്. സക്ഷം അങ്കണവാടി–പോഷൺ 2.0 ദൗത്യത്തിന്റെ ഫലാധിഷ്ഠിത വിലയിരുത്തലും 2025ൽ നീതി ആയോഗ് നടത്തി.
സ്ഥാപനതല വിലയിരുത്തലുകളും കുടുംബ സർവേകളും പ്രകാരം, മുൻ പദ്ധതികളുടെ അനുഭവം ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ സേവനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താണ് പോഷൺ 2.0 നടപ്പാക്കുന്നത്. ആറുമുതൽ 59 മാസംവരെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികളിലെ വിളർച്ച 8.5 ശതമാന പോയിന്റ് കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇരുമ്പ്–ഫോളിക് ആസിഡ് വിതരണം, പോഷകങ്ങൾ ചേർത്ത ഭക്ഷണം, അനുബന്ധ പോഷകാഹാര പദ്ധതിയുടെ വിപുലമായ സേവനം എന്നിവ ഇതിന് സഹായിച്ചിരിക്കാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
