ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 23-

ദേശീയപാതകൾക്കായി ഏറ്റെടുക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ നഷ്ടപരിഹാരത്തർക്കങ്ങൾ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കു പകരം ജുഡീഷ്യൽ പരിശീലനം നേടിയവർ തീർപ്പാക്കുന്ന തരത്തിൽ ദേശീയപാത നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കണമെന്ന് 2026 ജൂലൈ 23ന് സുപ്രീംകോടതി കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് എം.എസ്. റിയാർ ബിൽഡേഴ്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡും മറ്റൊരാളും കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും മറ്റ് എതിർകക്ഷികൾക്കുമെതിരെ നൽകിയ ഹർജിയും അനുബന്ധ ഹർജികളും പരിഗണിച്ചത്. കേന്ദ്ര സർക്കാരിനുവേണ്ടി അറ്റോർണി ജനറൽ ആർ. വെങ്കടരമണിയും ദേശീയപാത അതോറിറ്റിക്കുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്തയും ഹാജരായി. ഹർജിക്കാരുടെ അഭിഭാഷകരുടെ പേര് റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നഷ്ടപരിഹാരത്തർക്കം തീർപ്പാക്കുന്നത് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി

ഭൂമിയുടെ വിപണിവിലയും നഷ്ടപരിഹാരവും നിശ്ചയിക്കുന്നത് ജുഡീഷ്യൽ സ്വഭാവമുള്ള നടപടിയാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മറ്റ് ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നിയമങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരത്തർക്കങ്ങൾ കോടതികളോ ജുഡീഷ്യൽ സംവിധാനങ്ങളോ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ദേശീയപാത നിയമപ്രകാരമുള്ള തർക്കങ്ങൾ കളക്ടർമാരും കമ്മിഷണർമാരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസമാണ് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

ഭരണപരമായ ചുമതലകൾ വഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സങ്കീർണമായ ഭൂമിവില നിർണയ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ആവശ്യമായ ജുഡീഷ്യൽ പരിശീലനം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. നഷ്ടപരിഹാര നിർണയം ജുഡീഷ്യൽ പരിശീലനം നേടിയവരെ ഏൽപ്പിക്കണമെന്നും നിലവിലെ അസാധാരണ സാഹചര്യം പാർലമെന്റോ കോടതിയോ അടിയന്തരമായി പരിഹരിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് വ്യക്തമാക്കി.

നിയമഭേദഗതി ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കുന്നതായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ

ദേശീയപാത നിയമത്തിൽ ഭേദഗതി കൊണ്ടുവരുന്ന കാര്യം കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കുന്നതായി അറ്റോർണി ജനറൽ ആർ. വെങ്കടരമണി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. നിയമഭേദഗതി നടപ്പായാൽ കോടതികളുടെ പരിഗണനയിലുള്ള നഷ്ടപരിഹാര കേസുകൾക്കും പരിഹാരം കണ്ടെത്താനാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

വിഷയം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി അനുയോജ്യമായ നിയമഭേദഗതി എത്രയും വേഗം പരിഗണിക്കണമെന്ന് കോടതി അറ്റോർണി ജനറലിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇക്കാര്യം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് അടിയന്തരമായി എത്തിക്കാമെന്ന് അറ്റോർണി ജനറൽ ഉറപ്പുനൽകിയതും ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തി.

ഏകപക്ഷീയമായി മധ്യസ്ഥനെ നിയമിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയും പരിശോധനയിൽ

ദേശീയപാത നിയമം മധ്യസ്ഥനിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ദേശീയപാത അതോറിറ്റിക്ക് മധ്യസ്ഥനെ ഏകപക്ഷീയമായി നിയമിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന നിയമപ്രശ്നവും കോടതി പരിശോധിക്കും. പ്രത്യേക നിയമത്തിലെ നിയമനവ്യവസ്ഥയും മധ്യസ്ഥനിയമത്തിലെ അധികാരപരിധി സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകളും തമ്മിൽ വൈരുധ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ഏതിനാണ് മുൻഗണനയെന്നതിൽ വിശദമായ വാദം കേൾക്കുമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി.

പന്ത്രണ്ടോളം കേന്ദ്രനിയമങ്ങളിൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള മധ്യസ്ഥ നടപടികൾ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും ദേശീയപാത നിയമത്തിലെ മധ്യസ്ഥ നടപടിക്കുശേഷം മധ്യസ്ഥവിധി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള നിയമവ്യവസ്ഥ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുമെന്നും ദേശീയപാത അതോറിറ്റിക്കുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത വാദിച്ചു.

നിലവിലുള്ള മധ്യസ്ഥ നടപടികൾ തുടരാം; അന്തിമ വിധിക്ക് വിധേയമായിരിക്കും

ദേശീയപാത ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നഷ്ടപരിഹാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലവിൽ നടക്കുന്ന മധ്യസ്ഥ നടപടികൾ നിർത്തിവയ്ക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. മുൻ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മധ്യസ്ഥർ നടപടികൾ തുടരണമെന്നും എന്നാൽ അവയുടെ ഫലം സുപ്രീംകോടതിയിലെ കേസുകളുടെ അന്തിമ തീർപ്പിന് വിധേയമായിരിക്കുമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി ദേശീയപാത നിയമത്തിലെ നഷ്ടപരിഹാര നിർണയവും മറ്റ് ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നിയമങ്ങളിലെ ചില ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകൾ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെതിരായ പ്രത്യേകാനുമതി ഹർജികളാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ളത്.

കർഷകർക്ക് ആശ്വാസധനവും പലിശയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും കോടതി ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി

ദേശീയപാതകൾക്കായി ഏറ്റെടുത്ത ഭൂമിക്ക് ആശ്വാസധനവും പലിശയും നൽകാതിരുന്നത് കർഷകരോടുള്ള അനീതിയായിരുന്നുവെന്നും കോടതി ഇടപെട്ടാണ് അത് തിരുത്തേണ്ടിവന്നതെന്നും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് പറഞ്ഞു. ദേശീയപാതയോട് ചേർന്ന ഭൂമിക്ക് സാധാരണ ഭൂമിയെക്കാൾ ഉയർന്ന വിപണിവില ലഭിക്കുമ്പോഴും നഷ്ടപരിഹാര തർക്കങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ജുഡീഷ്യൽ വേദി ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മുൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടും ചില ഭൂവുടമകൾക്ക് ആശ്വാസധനവും പലിശയും ലഭിക്കാൻ വിവിധ ഓഫീസുകൾ കയറിയിറങ്ങേണ്ടിവരുന്നതായി അഭിഭാഷകർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഇക്കാര്യവും കേന്ദ്ര സർക്കാർ പരിശോധിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

നിയമഭേദഗതി വന്നാൽ ദേശീയപാത ഭൂവുടമകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ തർക്കപരിഹാര സംവിധാനം ലഭിച്ചേക്കും

2026 ജൂലൈ 23ലെ ഉത്തരവ് ദേശീയപാത നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ റദ്ദാക്കുന്ന അന്തിമ വിധിയല്ല. നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കണമെന്ന നിർദേശവും നിലവിലുള്ള മധ്യസ്ഥ നടപടികൾ തുടരാനുള്ള അനുമതിയുമാണ് കോടതി ഇപ്പോൾ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നഷ്ടപരിഹാരം നിർണയിക്കുന്ന പുതിയ സംവിധാനം സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നിലപാടും തുടർവാദങ്ങളും പരിഗണിച്ച ശേഷമായിരിക്കും.

നിയമഭേദഗതി നടപ്പായാൽ ദേശീയപാത ഭൂമിയേറ്റെടുക്കലിൽ നഷ്ടപരിഹാരം ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഭൂവുടമകൾക്ക് ജുഡീഷ്യൽ പരിശീലനം നേടിയ സ്വതന്ത്ര സംവിധാനത്തിനു മുന്നിൽ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചേക്കും. രാജ്യവ്യാപകമായി ദേശീയപാത പദ്ധതികളിലെ ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ തർക്കപരിഹാരരീതി ഏകീകരിക്കാനും സ്വത്തവകാശ സംരക്ഷണം ശക്തമാക്കാനും ഈ കേസ് വഴിയൊരുക്കാം. എന്നാൽ അന്തിമ നിയമഫലം സുപ്രീംകോടതിയുടെ തുടർവിധിയെയും പാർലമെന്റിന്റെ തീരുമാനത്തെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.