കൊച്ചി, ജൂലൈ 11-

വീടുകൾ, ആശുപത്രികൾ, മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവടങ്ങളിൽനിന്ന് മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്ന അംഗീകൃത ഏജൻസികൾ അത് നിയമപ്രകാരം സംസ്കരിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് സർക്കാർ ഫലപ്രദമായി നിരീക്ഷിക്കണമെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. ബ്രഹ്മപുരം തീപിടിത്തത്തെത്തുടർന്ന് കോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത ഹർജികളും അനുബന്ധ കേസുകളും 2026 ജൂലൈ 10ന് പരിഗണിച്ചപ്പോഴാണ് ജസ്റ്റിസ് ബെച്ചു കുര്യൻ തോമസ്, ജസ്റ്റിസ് പി. ഗോപിനാഥ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണായക നിരീക്ഷണം.

സംസ്ഥാന സർക്കാരാണ് കേസിൽ എതിർകക്ഷി. തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി ഓൺലൈനായി ഹാജരായി സർക്കാരിന്റെ നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. കേസിൽ ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. കേസിൽ കോടതി അന്തിമവിധി പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ശക്തമായ പരിശോധനയും തുടർവിവരങ്ങളും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഇടക്കാല നടപടിയാണിതെന്നും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

പണം വാങ്ങി മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്നവർ അത് എവിടെ എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് പരിശോധിക്കണം

ശുചിത്വ മിഷന്റെ അംഗീകാരമുള്ള ഏജൻസികൾക്ക് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന്റെ രജിസ്ട്രേഷൻ, അനുമതിപത്രം, ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ, മാലിന്യവാഹനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥരേഖ, ജി.പി.എസ്. സംവിധാനം, അന്തിമ സംസ്കരണകേന്ദ്രവുമായുള്ള കരാർ എന്നിവ നിർബന്ധമാണെന്ന് സർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. എല്ലാ വർഷവും ശേഖരിക്കുകയും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത മാലിന്യത്തിന്റെ കണക്കുകൾ ഏജൻസികൾ സമർപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

എന്നാൽ അംഗീകാരം നൽകുന്ന സമയത്തെ പരിശോധന മാത്രം മതിയോ എന്ന് കോടതി ചോദ്യമുയർത്തി. വീടുകളിൽനിന്നും ആശുപത്രികളിൽനിന്നും പണം വാങ്ങി മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്ന ഏജൻസികൾ അത് ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കാതെ മറ്റിടങ്ങളിൽ തള്ളുന്നില്ലെന്ന് സർക്കാർ ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ശേഖരണത്തിന് ശേഷമുള്ള പ്രവർത്തനം കൃത്യമായി പരിശോധിക്കുന്നതിന് അംഗീകൃത ഏജൻസികളെ പ്രത്യേക ഓഡിറ്റിന് വിധേയമാക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കാമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

അനധികൃത ഏജൻസികളും വഴിയരികിലെ മാലിന്യത്തള്ളലും പ്രധാന വെല്ലുവിളി

മാലിന്യം കൊണ്ടുപോകുന്ന വാഹനങ്ങളെ ജി.പി.എസ്. സംവിധാനത്തിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കുകയും ഇടയ്ക്കിടെ പരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി അറിയിച്ചു. എന്നാൽ അംഗീകാരമില്ലാത്ത സ്വകാര്യ ശേഖരണക്കാരെയും അനധികൃത മാലിന്യത്തള്ളലിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ചില പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടെന്ന് സർക്കാരും സമ്മതിച്ചു.

അംഗീകൃത ഏജൻസികളുടെ കുറവും ജൈവമാലിന്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ സംസ്കരിക്കാൻ ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തതയും സംസ്ഥാനത്തെ പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളാണ്. പുതിയ സംസ്കരണകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സ്ഥലം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ പൊതുജന പ്രതിഷേധം ഉയരുന്നത് പദ്ധതികളെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്നും സർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. എങ്കിലും പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനായി ആഴ്ചതോറും അവലോകനയോഗങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

വില്ലിങ്ടൺ ഐലൻഡ്–മരട് പാതയുടെ വികസനത്തിന് സി.എസ്.ആർ. ഫണ്ട്

വില്ലിങ്ടൺ ഐലൻഡിനെയും മരടിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാതയോരത്ത് മാലിന്യം തള്ളുന്നത് തുടരുന്നതിലും കോടതി ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. സമീപത്ത് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അവയുടെ കോർപ്പറേറ്റ് സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വ (CSR) ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് പ്രദേശം പരിപാലിക്കാനും നടപ്പാത ഉൾപ്പെടെയുള്ള പൊതുസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും കഴിയുമോയെന്ന് സർക്കാർ പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

സി.എസ്.ആർ. ബാധ്യതയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ഏകോപനം നടത്തുന്നതിനായി പ്രത്യേക സംവിധാനം രൂപീകരിക്കുന്നതും പരിഗണിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു. ഇത്തരം നിർദേശങ്ങൾ സംസ്ഥാനതല മാലിന്യസംസ്കരണ സമിതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കാമെന്ന് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

വികേന്ദ്രീകൃത സംസ്കരണകേന്ദ്രങ്ങളുടെ സ്ഥിതി അടുത്ത തവണ അറിയിക്കണം

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വികേന്ദ്രീകൃത മാലിന്യസംസ്കരണകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയുടെ പുതിയ സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ അടുത്ത തവണ കേസ് പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അറിയിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ആറ് സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായി നേരത്തെ അറിയിച്ചിരുന്ന കാര്യം ഓർമിപ്പിച്ച ബെഞ്ച്, ഉദ്യോഗസ്ഥരോ സർക്കാരോ മാറിയാലും പദ്ധതിയുടെ തുടർച്ച നഷ്ടപ്പെടരുതെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

നിലവിൽ ഒരു ഏജൻസിയുടെയും അംഗീകാരം റദ്ദാക്കുകയോ പുതിയ നിയമം പ്രഖ്യാപിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ അംഗീകാരം നൽകുന്ന ഘട്ടത്തിലെ പരിശോധനയ്ക്കുപുറമെ, മാലിന്യം ശേഖരിച്ചതുമുതൽ അന്തിമ സംസ്കരണംവരെയുള്ള ഓരോ ഘട്ടവും പരിശോധിക്കുന്ന നിരന്തര മേൽനോട്ടസംവിധാനം വരണമെന്ന വ്യക്തമായ സന്ദേശമാണ് കോടതി നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

പണം വാങ്ങുന്ന ഏജൻസികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം കൂടും

മാലിന്യശേഖരണ ഏജൻസികൾ കരാർരേഖകൾ സമർപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വം തീരില്ലെന്നും യഥാർഥ സംസ്കരണം തെളിയിക്കേണ്ടിവരുമെന്നുമുള്ള കർശന നിലപാടാണ് കോടതി നിയമതലത്തിൽ മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ അനധികൃത മാലിന്യത്തള്ളൽ കുറയ്ക്കാനും പ്രാദേശിക സംസ്കരണസൗകര്യങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കാനും ഇത് സമ്മർദമുണ്ടാക്കും. ബ്രഹ്മപുരം കേസിൽ ജുഡീഷ്യറിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള തുടർച്ചയായ ഈ ഇടപെടലുകൾ കേരളത്തിലെ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ശുചിത്വ മിഷന്റെയും ഉത്തരവാദിത്വം വരുംദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കും.