കട്ടക്ക്, ജൂലൈ 10:

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രതികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് നിർണ്ണായക നിയമവ്യാഖ്യാനം. ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 313(1) വകുപ്പ് പ്രകാരം പ്രതിയോട് ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ പ്രോസിക്യൂഷന്റെയോ പ്രതിഭാഗത്തിന്റെയോ നിർദ്ദേശങ്ങൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടത് വിചാരണക്കോടതിക്ക് നിർബന്ധമല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജീവ് കുമാർ പാണിഗ്രാഹിയാണ് 2026 ജൂലൈ 10-ന് ഈ സുപ്രധാന വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഒരു ക്രിമിനൽ കേസിലെ പ്രതി സമർപ്പിച്ച ഹർജി പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് കോടതിയുടെ ഈ ഉത്തരവ്. ഒഡീഷ സർക്കാരായിരുന്നു കേസിൽ എതിർകക്ഷി.

ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാനുള്ള അന്തിമ ഉത്തരവാദിത്വം കോടതിക്ക്

പ്രതിക്കെതിരെയുള്ള തെളിവുകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന കുറ്റാരോപണ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യേണ്ടത് വിചാരണക്കോടതിയുടെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ പ്രക്രിയയിൽ പ്രോസിക്യൂഷന്റെയോ പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകരുടെയോ സഹായം തേടാൻ വിചാരണക്കോടതിക്ക് നിയമപരമായി അവകാശമുണ്ടെങ്കിലും, അത് ഒരുകാലത്തും നിർബന്ധിത വ്യവസ്ഥയല്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജീവ് കുമാർ പാണിഗ്രാഹി വ്യക്തമാക്കി.

കക്ഷികൾ നൽകുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ അതേപടി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല

കേസിലെ ഇരുഭാഗവും സമർപ്പിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ വിചാരണക്കോടതി അതേപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നോ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നോ യാതൊരു നിർബന്ധവുമില്ല. ഒരു കേസിൽ ഏറ്റവും പ്രസക്തവും ആവശ്യവുമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അന്തിമ അധികാരം വിചാരണക്കോടതിയിൽ മാത്രം നിക്ഷിപ്തമാണെന്ന് വിധിന്യായത്തിൽ പറയുന്നു.

പ്രതിക്ക് നീതിപൂർവ്വമായ വിശദീകരണാവസരം നൽകുകയാണ് ലക്ഷ്യം

313-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം, പ്രതിക്കെതിരെ ഹാജരാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള തെളിവുകളെക്കുറിച്ച് സ്വന്തം ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ പ്രതിക്ക് നീതിപൂർവ്വമായ ഒരു അവസരം നൽകുകയെന്നതാണെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കോടതി ചോദിക്കുന്ന ഓരോ ചോദ്യങ്ങളും തികച്ചും വ്യക്തവും കേസുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളതുമായിരിക്കണം.

വിചാരണക്കോടതിയുടെ നടപടിയിൽ തെറ്റില്ല; ഹർജി തള്ളി

വിചാരണക്കോടതി സ്വീകരിച്ച നിലവിലുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളിൽ യാതൊരുവിധ നിയമവിരുദ്ധതയും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് വിലയിരുത്തിയ ഹൈക്കോടതി ഹർജി തള്ളുകയും വിചാരണ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ അനുമതി നൽകുകയും ചെയ്തു. ക്രിമിനൽ വിചാരണകളിൽ 313-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള ചോദ്യം ചെയ്യലിൽ വിചാരണക്കോടതികൾക്കുള്ള പരമാധികാരവും വിവേചനാധികാരവും അടിവരയിടുന്നതാണ് ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ പുതിയ ഉത്തരവ്.