ലോകം ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ചാണ് ആ വാർത്ത കേട്ടത്; യുഎസും ഇറാനും തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധത്തിന് താല്കാലിക ശമനമേകി പ്രഖ്യാപിച്ച വെടിനിർത്തൽ വെറും മൂന്നാഴ്ച കൊണ്ട് തകർന്നടിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇറാനെതിരെ പുതിയ വ്യോമാക്രമണ പരമ്പരയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടതോടെ പശ്ചിമേഷ്യ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയിലാണ്. ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തിയെന്ന് ആരോപിച്ചാണ് ട്രംപ് വെടിനിർത്തൽ കരാർ ‘അവസാനിച്ചു’ എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എന്നാൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ് ഇവിടെ സന്ധി ലംഘിച്ചത്? ഇരുപക്ഷത്തിനും ഈ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സത്യസന്ധമായ ഒരു ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നോ?

ആദ്യ വെടി പൊട്ടിച്ചത് ആര്? കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളുടെ പുകമറ

ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഇറാൻ മൂന്ന് കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ബോംബാക്രമണം നടത്തി എന്നാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രധാന ആരോപണം. ഇതിന് പ്രതികാരമായാണ് തങ്ങൾ തിരിച്ചടിച്ചതെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. 90 ഓളം ഇറാനിയൻ സൈനിക താവളങ്ങളിലും മിസൈൽ ലോഞ്ചറുകളിലും യുഎസ് ബോംബിട്ടു കഴിഞ്ഞു.

എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഭാഗം മറ്റൊന്നാണ്. തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തെയും വ്യാപാര പാതകളെയും യുഎസ് നിരന്തരം വെല്ലുവിളിക്കുന്നുവെന്നാണ് ഇറാൻ ആരോപിക്കുന്നത്. ഖമേനിയുടെ വിയോഗത്തിന് പിന്നാലെ ഇറാൻ കൂടുതൽ പ്രകോപനങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയപ്പോൾ, ട്രംപ് തന്റെ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ വഴി യുഎസ് ആക്രമണത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ട് ഭീഷണി കടുപ്പിച്ചു: “ഇനിയും ഇത് ആവർത്തിച്ചാൽ കളി ഇതിലും മാറും!”

സമാധാനം വെറുമൊരു പ്രഹസനം; ഒത്തുതീർപ്പ് ചർച്ചകളിലെ കള്ളക്കളികൾ

യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും ഈ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആത്മാർത്ഥമായ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ ‘ഇല്ല’ എന്ന് തന്നെ പറയേണ്ടി വരും.

ഇറാന്റെ ഒളിച്ചുകളി: ലോകത്തിലെ മൊത്തം എണ്ണ-വാതക വിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നും കടന്നുപോകുന്ന ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിൽ തങ്ങൾ പറയുന്ന റൂട്ടിലൂടെ മാത്രമേ കപ്പലുകൾ പോകാവൂ എന്ന കടുംപിടുത്തത്തിലാണ് ഇറാൻ. ഇതിലൂടെ കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ടോൾ പിരിക്കാനും അവർ ശ്രമിച്ചു. താല്കാലിക വെടിനിർത്തൽ ലഭിച്ച സമയം കൊണ്ട് തങ്ങളുടെ സൈനിക സന്നാഹം വീണ്ടെടുക്കുക മാത്രമായിരുന്നു ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ട്രംപിന്റെ ‘ബുളിയിങ്’ തന്ത്രം: കരാറുകൾ ഒപ്പിടുമെങ്കിലും തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായി കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലും വാക്കുമാറ്റലും ട്രംപിന്റെ സ്ഥിരം ശൈലിയാണ്. ഇറാന്റെ പരമാധികാരത്തെ മാനിക്കാതെ, അവരെ പൂർണ്ണമായി അടിച്ചമർത്തുക എന്നതായിരുന്നു വാഷിംഗ്ടണിന്റെ താല്പര്യം.

ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഘാലിബഫ് ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്: “ഭീഷണിയും വാഗ്ദാന ലംഘനവും ഇനി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ നടക്കില്ലെന്ന് അമേരിക്ക ഇനിയും പഠിച്ചിട്ടില്ല. നിങ്ങൾ അടിച്ചാൽ തിരിച്ചടിയും ഉറപ്പാണ്.”

ഖമേനിയുടെ ശവസംസ്കാരം കഴിഞ്ഞയുടൻ കത്തിയമർന്ന പ്രതീക്ഷകൾ

ഇറാൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം സ്ഥിരമായൊരു സമാധാന കരാറിലെത്താൻ ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ചടങ്ങുകൾ തീരും മുൻപേ വെടിനിർത്തൽ വെണ്ണീറായി. 9 ഇറാൻ സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പ്രതികാരമായി ഇറാന്റെ വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ (IRGC) യുഎസ് താവളങ്ങളിലേക്ക് ‘ഖമേനിയുടെ പ്രതികാരം’ എന്ന് എഴുതിയ മിസൈലുകൾ പായിച്ചു. ഇതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് യുഎസ് ഇറാന്റെ ബുഷെർ ആണവനിലയത്തിന്റെ അതിരുകൾ വരെ ബോംബിട്ട് തകർത്തത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഇരുപക്ഷവും വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ കണ്ടത് സമാധാനത്തിനുള്ള വഴിയായല്ല, മറിച്ച് അടുത്ത വലിയൊരു ആക്രമണത്തിന് മുന്നോടിയായി ശ്വാസമെടുക്കാനുള്ള ഒരു താല്കാലിക ഇടവേളയായി മാത്രമാണ്. ഇതിന്റെ വില കൊടുക്കേണ്ടി വരുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് സാധാരണക്കാരുമാണ്.

ഇന്ത്യയെ പലവിധത്തിൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കും

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യമായ ഇന്ത്യക്ക്, ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അസ്ഥിരത മൂലം ആഗോള വിപണിയിൽ അസംസ്‌കൃത എണ്ണവില (Crude oil prices) കുതിച്ചുയരുന്നത് വൻ തിരിച്ചടിയാകും. ഇത് രാജ്യത്ത് ഇന്ധനവില വർദ്ധനവിനും അതുവഴി കടുത്ത പണപ്പെരുപ്പത്തിനും നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റത്തിനും കാരണമായേക്കാം. കൂടാതെ, ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാർ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധി അവരുടെ തൊഴിലിനെയും നാട്ടിലേക്കുള്ള പണമൊഴുക്കിനെയും (Remittances) ബാധിക്കും. അതോടൊപ്പം, ഇന്ത്യക്ക് തന്ത്രപ്രധാനമായ ചബഹാർ തുറമുഖ വികസനത്തിനും പശ്ചിമേഷ്യ വഴിയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര പാതകൾക്കും ഈ യുദ്ധസാഹചര്യം വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.