ഇസ്‌ലാമാബാദ്, 2026 ജൂലൈ 3 –

യുനെസ്കോയുടെ കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പ്

ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രമായ ടാക്സിലയിലെ രണ്ട് സുപ്രധാന പുരാവസ്തു കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നടത്തിയ നിർമാണ, പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അടിയന്തരമായി പിൻവലിക്കാൻ പാകിസ്താനോട് യുനെസ്കോ ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിലവിൽ നടത്തിയിട്ടുള്ള നിർമാണ ഇടപെടലുകൾ ഈ പൈതൃക കേന്ദ്രത്തിന്റെ ആധികാരികതയെയും സമഗ്രതയെയും പൂർണ്ണമായും തകർക്കുന്നതാണെന്ന് യുനെസ്കോ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആവശ്യമായ തിരുത്തൽ നടപടികൾ ഉടൻ സ്വീകരിക്കാത്ത പക്ഷം ടാക്സിലയെ ‘ലോക പൈതൃക അപകട പട്ടികയിൽ’ (World Heritage in Danger) ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്ന കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പും യുനെസ്കോ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

വിവാദമായി പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

ടാക്സില സമുച്ചയത്തിലെ മോഹ്റാ മൊറാദു, സിർകാപ് എന്നീ ചരിത്ര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നടന്ന പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വലിയ വിവാദത്തിലായിരിക്കുന്നത്. ഇവിടുത്തെ യഥാർഥ പുരാവസ്തു മതിലുകൾ പൊളിച്ച് പുതിയ നിർമാണങ്ങൾ നടത്തിയതും, നിർമാണത്തിനായി സിമന്റ് ഉപയോഗിച്ചതുമാണ് യുനെസ്കോയുടെ കടുത്ത അതൃപ്തിക്ക് കാരണം. എന്നാൽ, തകർന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്ന ഭാഗങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഈ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തിയതെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചാണ് നടപടികളെന്നും പഞ്ചാബ് പുരാവസ്തു വകുപ്പ് വിശദീകരിക്കുന്നു.

ടാക്സിലയുടെ പദവി തന്നെ അപകടത്തിൽ

1980-ലാണ് ടാക്സിലയെ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. ബൗദ്ധ പൈതൃകത്തിന്റെയും പുരാതന നഗരവികസനത്തിന്റെയും ചരിത്രപരമായ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തെളിവുകളാണ് ഇവിടെയുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ. യുനെസ്കോയുടെ കർശനമായ നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കാൻ പാകിസ്താൻ തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ ലോക പൈതൃക അപകട പട്ടികയിൽ ടാക്സില ഇടംപിടിക്കും. ഇത് പൈതൃക സംരക്ഷണ രംഗത്ത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പാകിസ്താന്റെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.